nieuws

De stad rukt op naar landgoed Twickel Twentse stedenband schuift verder op en snoept steeds een stukje grond af

bouwbreed Premium

delden – Een van de meest waardevolle en grootste landgoederen van Nederland staat onder grote druk. Het cultuur- en natuurgebied Twickel bij Delden wordt bedreigd door uitbreiding van de Twentse stedenband.

De gemeenten Borne en Hengelo willen binnen twintig jaar ruim 4500 woningen bouwen en circa 165 hectare bedrijventerrein met de bijbehorende infrastructuur ontwikkelen.

Daarvoor moet ongeveer 350 hectare landgoed worden opgeofferd. Het landgoed is ruim 4000 hectare groot, maar slecht 1000 hectare is beschermd natuurgebied. De stad rukt naar Twickel op, de beheerstichting komt er tegen in het geweer. “Als dit zo doorgaat, staan ze halverwege de eeuw met de schop voor de brug van het kasteel”, zegt rentmeester Schimmelpenninck cynisch.

De beheerder van het landgoed maakt zich grote zorgen. Terecht, want op de plankaart is te zien dat de Twentse stedenband _ een langgerekte agglomeratie van Almelo tot en met Enschede _ de komende twintig jaar steeds verder naar Twickel opschuift en er her en der stukken afsnoept.

Bedrijventerrein

Zo wordt in de startnotitie Regionaal Bedrijventerrein Twente onder meer een deel van het groene gebied tussen Zenderen en Borne aangewezen als potentieel bedrijventerrein van 200 hectare. Het betreft in dit stadium nog een planologische discussie, maar het is niet moeilijk te zien dat de Zenderse Esch en de Woolderesch in het noordoosten en oosten van het landgoed fors worden aangetast. Zes karakteristieke boerderijen, vele houtwallen en het karakteristieke hoevelandschap zouden het loodje moeten leggen. En dat alles terwijl landgoed Twickel de laatste vijftig jaar al veel heeft moeten inleveren.

“Ziet dat er niet mooi uit? Het zou toch verschrikkelijk jammer zijn als deze enige groene verbinding tussen noordoost- en zuidwest-Twente wordt verbroken.”

Vanuit de auto geniet de rentmeester zichtbaar van het weidse uitzicht over de weilanden en akkers die worden begrensd door een opvallend kloostercomplex. Kan hij er over tien jaar nog van genieten? Schimmelpenninck vreest het ergste. In zijn ogen houdt de provincie de touwtjes niet strak genoeg in handen en laat ze het economisch belang prevaleren boven cultuurhistorische waarden. “De provincie geeft de gemeenten de ruimte uit te breiden. Die maken daar dankbaar gebruik van. Ik erger me aan dat reclamespotje van de provincie. Zo van: ‘bedrijven, kom naar Twente want hier is nog ruimte’. Ik zeg dat je heel schaars met de ruimte hier moet omspringen. Pas op dat je het mooie leef- en werkklimaat in deze streek niet verpest. De overheden hanteren het verkeerde uitgangspunt.”

Uiteraard verdedigt Schimmelpenninck met hand en tand zijn belang: Twickel. Reeds vijftien jaar beheert hij met veel liefde het landgoed, dat het typische Twentse coulisselandschap in al zijn facetten laat zien.

De eerste wortels dateren van 1347, waarna de eerste boerderijen begin zestiende eeuw werden gesticht. Na de verdeling van de marken in 1850 werden de verspreide landeigendommen redelijk aan elkaar gesmeed. Maar al sinds de jaren zestig zijn de politieke machthebbers druk bezig Twickel te versnipperen door de aanleg van wegen die een bron van overlast zijn voor dier en recreant.

Rondweg

De snelweg A35 doorkruist het oosten, de rondweg om Delden heeft Twickel afgesneden van de bebouwde kom. “Die weg”, zegt de rentmeester terwijl hij zijn auto het landgoed weer opdraait, “is veel te ruim gedimensioneerd. Kijk eens naar die grote bermen en de brede asfaltstroken. Nergens voor nodig. Bovendien heeft deze weg een oorspronkelijke stuwwal kapot gemaakt. Eeuwig zonde.”

De stichting Twickel heeft bezwaar aangetekend tegen het nieuwe Streekplan van de provincie. Dat bezwaarschrift ligt bij de Raad van State.

Afgezien van de parkaanleg rondom het kasteel en een aantal natuurterreinen geniet het landgoed Twickel als geheel geen beschermde status. De stichting onderzoekt of dat een optie is om toekomstige ingrepen te voorkomen. Daarnaast ontwikkelt de stichting met de gemeente Hengelo plannen voor aanplant van meer bos aan de randen van het landgoed. Tegelijkertijd is deze ontwikkeling strategisch bedoeld: bosranden kunnen als prachtige buffer dienen tussen ‘groen’ en de woningen en bedrijventerreinen.

“In de periferie is nu nog weinig te beleven. Als we daar meer bos en voorzieningen creeren, ontlasten we de recreatieve druk op de kern van het landgoed”, hoopt Schimmelpenninck.

‘Gemeenten maken dankbaar gebruik van ruimte die provincie hen geeft’

Op het landgoed staan karakteristieke boerderijen. Worden de plannen voor een bedrijventerrein uitgevoerd, dan moeten zes van deze boerderijen en veel houtwallen eraan geloven.

Reageer op dit artikel