nieuws

Scherven lijmen in Kosovo kost Europa tientallen miljarden guldens

bouwbreed

De vrede in Kosovo wordt beduidend duurder dan de oorlog. Over de uiteindelijke rekening doen uiteenlopende schattingen de ronde. De Wereldbank gaat uit van zo’n 200 miljard gulden, de Europese Commissie rekent met ruim 68 miljard gulden, evenals de afdeling Onderzoek van de Deutsche Bank. De Duitse bankiers tellen bij hun begroting een apart bedrag van 28 tot 50 miljard gulden per jaar voor de stationering van 50.000 soldaten. Alle becijferingen gaan uit van de bijna 11,5 miljard gulden die in de afgelopen vier jaar naar Bosnie ging en van de ruim 3,3 miljard gulden die de omliggende landen ontvingen.

De Verenigde Staten lieten inmiddels doorschemeren dat Washington weinig zal bijdragen aan de wederopbouw van Kosovo. Amerika betaalde immers het grootste deel van de oorlogskosten. Daarbij gaat de portemonnee pas open zodra Milosevic verdwijnt. Brussel zegt dat het maximaal 1,1 miljard gulden per jaar kan uitgeven aan Kosovo. Een groter bedrag komt alleen beschikbaar wanneer de Europese ministers van Financien unaniem voor hogere heffingen besluiten. Daar valt echter niet mee te rekenen.

De Europese Commissie kan via de omweg van de Europese Investeringsbank (EIB) wel meer uitgeven. Die deed eerder ervaring op met projecten in Oost- Europa en kan op de kapitaalmarkt gelden aantrekken. De EIB liet eerder weten in de komende jaren ‘enkele miljarden’ tegen gunstige voorwaarden kan lenen aan Kosovo en de omliggende landen. De Oosteuropabank reserveerde intussen vijf miljard gulden voor ruim honderd projecten op de Balkan. De bank wil bedrijven en financiers steunen en vooral meewerken aan het herstel van de infrastructuur. De Wereldbank en het Internationale Monetaire Fonds houden zich vooralsnog op de vlakte omdat Joegoslavie niet bij deze instellingen is aangesloten.

Met geld verstrekken alleen is het niet gedaan. De EIB wil pas dan financieren wanneer in Kosovo een goed functionerend bestuur toeziet op de besteding en daarover verantwoording aflegt. De bank biedt zo’n bestuur kredieten met een looptijd van meer dan veertig jaar aan. De rente van 1 procent wordt pas na vijftien jaar geheven.

Geld besteden vergt ook verstand van zaken. De Europese Commissie moest in Bosnie nogal wat uitgeven aan externe deskundigen. Een nauwere samenwerking met de Wereldbank en het IMF moet eenzelfde gang van zaken in Kosovo voorkomen. Het agentschap dat vanuit Skopje de wederopbouw begeleidt mag niet meer dan acht procent van het budget kosten.

Tot aan oktober inventariseren experts van de Wereldbank en de EU de schade. Aan de hand van deze bevindingen wordt het herstel bepaald. Halverwege juli begint de eerste van drie donorconferenties. Allerwege wordt gewaarschuwd tegen te hoog gespannen verwachtingen. Een ‘Marshall-plan voor de Balkan’ zet geen tweede ‘Wirtschaftswunder’ in gang. In de Balkanlanden bepaalt de staat de gang van zaken, niet de markt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels