nieuws

Creatieve financiering biedt kansen HSL-stations

bouwbreed

utrecht – De rijksoverheid kan het goedkoopste geld lenen. Laat het Rijk dan de investeringen in stations en omgeving voorfinancieren, dan blijven de kosten lager. Dat is de redenering die schuilt achter ideeen die de partijen in het Utrecht Centrum Project hebben voor het stationsgebied. Het is ook bruikbaar voor andere HSL-stations.

Het idee werd geboren vanwege het tekort aan geld dat nodig is voor de renovatie van de Utrechtse stationsomgeving. Tot 2010 heeft het rijk 540 miljoen gulden gereserveerd als bijdrage in de ontwikkeling van de hsl-stations in de vier grote steden, Arnhem en Breda. Dat is veel te weinig.

Alleen al in Utrecht is door de gemeente, NS Vastgoed, Winkelbeleggingen Nederland en de Jaarbeurs gevraagd om een rijksbijdrage van 240 miljoen gulden voor het opknappen van de stationsomgeving. Dit bedrag komt bovenop de aanzienlijke bedragen die nodig zijn voor infrastructurele aanpassingen.

Door dat geldgebrek ontstond bij creatieve geesten het idee om het rijk te gebruiken als leasemaatschappij. Vastgoed in de stationsomgeving wordt verkocht aan het Rijk, dat vervolgens het vastgoed weer terugleast aan de gebruikers. Kortom, sale en leaseback.

Het Rijk krijgt daarvoor een leasebedrag ter hoogte van de financieringskosten, momenteel zo’n 3,5 procent. Bovendien strijkt het Rijk bij terugverkoop van het vastgoed (een deel van) de waardestijging op.

Onhaalbaar

Volgens de hoofdingenieur-directeur van Rijkswaterstaat Utrecht, mr. J. Bevers, gaat het hier om een van de rond twintig ideeen over de financiering van het Utrecht Centrum Project, dat in totaal zo’n 3,5 miljard gulden aan investeringen vergt. “Wij hebben met alle partijen gebrainstormd over de financiering. Daarbij hebben we van tevoren afgesproken dat geen enkel idee direct als onhaalbaar wordt afgeschoten. Voor mij is het nu nog een theoretische optie. We gaan nu schiften in de ideeen, waarna we die aan de betrokken ministers zullen voorleggen.”

In kringen van pps-deskundigen wordt het idee gekenschetst als ‘helemaal niet zo gek’. Daarbij wordt er op gewezen dat het ministerie van Financien een rol als bankier/financier in een pps-project zeker niet uitsluit. Een dergelijke financieringsconstructie drukt niet op het overheidstekort, dus ook dat geeft geen problemen voor het Rijk.

Ook voor de ontwikkeling van andere hsl-stationsomgevingen kan een dergelijke constructie een rol spelen. Een deel van de kosten van de hsl-lijnen kan immers komen uit de vastgoedontwikkeling rond stations. Probleem daarbij is echter dat nog gedurende vijftien jaar NS Vastgoed een claim heeft op de gronden rond spoorlijnen, terwijl NS Stations een dikke vinger in de pap heeft op de stations zelf.

Bovendien is de vraag of gemeenten staat te trappelen om op die wijze om te gaan met de stationsomgevingen. Zo heeft de gemeente Rotterdam al laten weten de regie rond het station zelf te willen voeren.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels