nieuws

Kant-en-klaar kozijn houdt steiger vrij voor metselaar Doorwerkraam maakt in laatste fase bouw plaats voor Kapla-systeem

bouwbreed Premium

delft – Door het kozijn als laatste element te plaatsen, blijft de steiger vrij voor de metselaar. Die gedachte was het begin van het Kapla-kozijn, een kant-en-klaar product van de timmerfabriek. Het wordt in acht proefprojecten toegepast, onder andere door bouwbedrijf en timmerfabriek Van der Maazen uit Lith voor de bouw van het kantorenproject Triplaza in Druten.

Eigenlijk is het Kapla-kozijn ontwikkeld voor de woningbouw. Theo van der Maazen koos ervoor, omdat de kozijnen in de kantoorunits zo groot zijn, dat ze niet met de hand geplaatst kunnen worden. De bouw lijkt overigens veel op die van woningen, met kalkzandsteen binnenspouwbladen, kanaalplaatvloerelementen, een buitenspouwblad van gemetselde baksteen en houten kozijnen van gevingerlast meranti. De kozijnen strekken van het maaiveld tot het dak en zijn dus gevoelig voor schade als ze nu al geplaatst worden.

“We hebben het doorgerekend en met de subsidie erbij verwachten we dat we qua kosten op nul uit komen. Dat is niet slecht voor een proefproject”, aldus Van der Maazen. Hij doelt op de bescheiden subsidie in het kader van Industrieel Flexibel en Demontabel (IFD) bouwen van de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV). Volgens ir. Jacques de Kroon van TNO Bouw is het vrijwel zeker dat het Kapla-project in aanmerking komt voor de subsidie. “Het gaat om circa 170.000 gulden om de eerste aannemers en timmerfabrieken te helpen en een stukje begeleiding te geven.”

De Kroon is ook betrokken bij de ontwikkeling van het mechanisch opperen van metselstenen. Daarbij werd hij geconfronteerd met het feit dat de steiger regelmatig wordt bezet door de kozijnensteller, de timmerman en de schilder. Zij lopen daarbij de metselaar vaak in de weg. Op initiatief van het NVOB en in samenwerking met het NVTB, de Nederlandse Bond van Timmerfabrikanten (NBvT) en VGBouw werd daarom het Kapla-kozijn ontwikkeld (Kapla is de afkorting van kant-en-klaar plaatsen). Het wordt pas geplaatst als de metselaar, voeger en stukadoor helemaal klaar zijn met hun werk.

Drie aannemers, drie timmerfabrieken, de industrie en TNO Bouw kwamen met deze oplossing. Ubbink fabriceert de bijbehorende kunststof Kapla-strip, de Gebroeders Bodegraven maakt de hoekstalen en Cocon levert de nodige afwerkingsmaterialen.

De onderdelen zijn straks als pakket bij de ijzerwarenhandel verkrijgbaar, inclusief gereedschap, een handleiding en een instructiefilm op CD-rom.

Doorwerkraam

Kenmerkend voor het Kapla- systeem is, dat het binnenspouwblad iets verder doorloopt dan het buitenspouwblad. Op het binnenspouwblad wordt van buitenaf de maat afgetekend. Precies op de potloodlijnen worden de Kapla-strips genageld. Zij dienen als mal voor het aanbrengen van hoekstalen, waaraan een tijdelijk doorwerkraam bevestigd kan worden. “Dat hoort bij het hele systeem”, vindt Van der Maazen. Hij houdt het project in Druten tijdens de bouw winddicht met doorwerkramen, waar de metselaar tegenaan kan werken.

“Een voordeel is, dat de spouw open blijft totdat het Kapla-kozijn wordt geplaatst”, vindt De Kroon. “De metselaar kan dus geen baarden, losse isolatie of verkeerd gehakte stenen meer verstoppen achter het kozijn. Het buitenblad blijft lang open voor inspectie. Bovendien dwingt het doorwerkraam om op tijd naar binnen te opperen. Dat vraagt een zorgvuldige planning en voorkomt schade.”

Toegevoegde waarde

Op de bouw verandert niet veel door het Kapla-kozijn. De strips moeten nauwkeurig worden aangebracht. Het werk gaat daarna gewoon verder. Aan de Kapla- strip zit een stop voor het stucwerk, een essentieel onderdeel voor de tochtdichting. Als de metselaar en stukadoor verdwenen zijn, wordt het doorwerkraam verwijderd en het kant-en-klare Kapla-kozijn in de opening gehesen.

Dat is reeds voorzien van glas en afdichtingsmaterialen. Het is slechts een kwestie van stellen met Adjufix-schroefhulzen en vastzetten aan de hoekstalen. Deuren en ramen worden eerst afgehangen endaarna wordt pas het kozijn gesteld. De klik aan de onderzijde moet niet te laag zijn en de waterdorpel moet enigszins hellen.

De grootste verandering vindt plaats op de timmerfabriek. Daar worden de kozijnen driemaal gelakt en voorzien van glas en afwerkmateriaal. Voor Van der Maazen betekent het dat hij moet investeren in een nieuwe hal met een kraanbaan. De fabriek gaat meer toegevoegde waarde leveren. De totale kosten van het Kapla-systeem zullen naar verwachting iets lager liggen dan bij toepassing van traditionele systemen. Voor een aantal grote woningbouwers, klanten van zijn timmerfabriek, is dat voldoende reden om de ontwikkelingen rond het Kapla-systeem op de voet te volgen.

Tekening van het Kapla-systeem. Eerst wordt de Kapla strip (met stucstop) exact op de potloodlijn genageld. Daarna worden de hoekstalen bevestigd (met de strip als mal). Als het metsel- en stucwerk gereed is, wordt het kant-en-klare Kapla-kozijn op zijn plaats gehesen, met Adjufix stelschroeven gesteld en tenslotte gefixeerd. Aan de buitenzijde is het systeem wind- en waterkerend, aan de binnenzijde is het wind- en waterdicht.

Tekening: TNO

Reageer op dit artikel