nieuws

Maatschappelijk middenveld

bouwbreed Premium

Het CDA staat voor de tweede regeerperiode buiten het centrum van de macht. Was er in de eerste periode de moeilijkheid voor het CDA oppositie te voeren tegen een beleid dat men in eigen kring kon hebben bedacht, thans is sprake van een kentering. Eerdere wijzigingen in de Vestigingswetgeving leidden tot gefronste wenkbrauwen. De veranderingen in de Winkelsluitingswet gaven aanleiding tot protest: waarom een 24-uurs economie?

Ook anderszins lijken de tijden veranderd. Een PVDA-bewindsvrouw die de NS de wacht aanzegt. Oke, de Nederlandse Spoorwegen zijn geen staatsbedrijf meer, maar het Rijk is wel de enige aandeelhouder.

Steeds vaker wordt de binnenlandse politieke besluitvorming uit de wind gehouden. Brussel dwingt ons nu eenmaal tot deze aanpak, heet het. Wie herinnert zich niet de reuzenboete voor het Nederlandse bouwbedrijf, opgelegd door de Europese Commissie. Kartelvorming luidde de beschuldiging, maar het beboete overleg tussen inschrijvers voor een bouwopdracht handelde volgens de regels zoals neergelegd in een Algemene Maatregel van Bestuur.

De Nma ontwikkelt zich tot een Nederlands Brussel. Wie een kartel of monopolie ruikt, trekt aan de bel bij de mededingingsautoriteit. Het Handboek Voldoende Concurrentie (HVC) bevat echter geen sluitende richtlijnen die laten zien, wanneer dit het geval is. Neem nu een Vinex-locatie. Als vier ontwikkelaars een gebied mogen volbouwen, kan dat door de beugel? Of moeten het er minstens tien zijn om van voldoende concurrentie te spreken? Niemand weet het. Sterker, niemand weet of de gang van zaken op Vinex-locaties zelfs maar lijkt op een kartel. Concurrentie op een bouwlocatie staat bij de grondverwerving. Gaat het om concurrentie tussen bouwkavels, tussen Vinex-locaties, of aanbieders van nieuw gebouwde woningen?

Concurrentie was tot voor kort ook het toverwoord om een efficiente uitvoering van de werknemersverzekeringen op het terrein van ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid te krijgen. Uvi’s, de uitvoerders van de sociale verzekeringen voor werknemers, moesten hun beste beentje voorzetten. Niet alleen met elkaar, maar ook met nieuwe partijen moet worden geconcurreerd. In de bouwnijverheid loopt de SFB-groep zich warm om de concurrentie aan te gaan.

Volgens de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid komt er echter een uitvoeringsorganisatie voor werknemersverzekeringen. Analoog aan de Sociale Verzekeringsbank die de volksverzekeringen uitvoert. Overigens alleen waar het de uitkeringen betreft. De premieheffing geschiedt door de Belastingdienst. In het voetspoor hiervan is reeds geopperd ook de premies van de werknemersverzekeringen door de Belastingdienst te laten innen. Een overheidsmonopolie is in de begrippen van de Nma geen monopolie.

Wat heeft dit te maken met de kleur van het kabinet? Historisch gezien is het CDA de grondlegger van de overlegmaatschappij. Uitgangspunt is, hou je er buiten als overheid als groepen in de maatschappij het met elkaar rooien. We hebben er ook een term voor. Het maatschappelijk middenveld.

PVDA-aanhangers hebben hun verwachtingen meer afgestemd op het optreden van de overheid. Een moeilijkheid treedt op, wanneer de eigen opvattingen alleen in de oppositie kunnen worden geformuleerd. Een andere moeilijkheid voor de PVDA is dat er van oudsher sterke banden zijn met (een deel van) het maatschappelijk middenveld. Bijvoorbeeld met de vakbeweging.

Wat we nu bij wet geregelde werknemersverzekeringen noemen, vindt zijn wortels in onderlinge ondersteuning bij de eerste werknemersorganisaties. Meer dan honderd jaar geleden. De heer De Graaf van D66 repte over vakbondsretoriek die herinnerde aan honderd jaar terug. Dat had hij goed gezien. Het verwijderen van de vakbeweging uit de sociale verzekeringen raakt deze in de wortels. Misschien is het goed daarbij stil te staan.

Een kabinet met het CDA zou niet tot deze beslissing zijn gekomen.

Adri Buur

Reageer op dit artikel