nieuws

Scheepsvaarthuis opgericht door zes rederijen

bouwbreed Premium

In 1912 richten zes Amsterdamse rederijen de NV Kantoorgebouw ‘Het Scheepvaarthuis’ op. Het doel van de nv is het bouwen van een gezamenlijk kantoorgebouw op de hoek van de Prins Hendrikkade en de Binnenkant, op de plaats waar ooit de eerste Oost-Indievaarders vertrokken. De nv verstrekt de opdracht voor het ontwerp aan de jonge architect Johan Melchior van der Mey (1878-1949).

De befaamde gebroeders Van Gendt, die als constructeurs onder meer betrokken zijn bij de bouw van het Centraal Station van P.J.H Cuypers en het kantoor van de Nederlandsche Handelmaatschappij van De Bazel, ontwerpen het moderne betonskelet. Op het moment dat hij de opdracht aanvaardt, heeft Van der Mey nog geen gebouw van enige omvang gerealiseerd. In 1906 wint hij de Prix de Rome en in 1908 wordt hij winnaar van een prijsvraag voor de herinrichting van de Dam. Mede hierdoor wordt hij aangesteld als esthetisch adviseur van de Amsterdamse dienst Publieke Werken. In deze functie is hij onder meer verantwoordelijk voor de gevel van de Hortus Botanicus en voor het uitbreidingsplan van de Indische Buurt. Na de bouw van het Scheepvaarthuis is hij betrokken bij enige grootschalige woningbouwprojecten zoals rond de Hoofdweg.

Van der Mey laat de kans die de opdracht hem biedt niet onbenut en hij levert zijn opdrachtgevers een uitbundiger en rijker ontwerp dan zij ooit hebben kunnen dromen. Algemeen wordt Het Scheepvaarthuis gezien als de eerste volwaardige uiting van de Amsterdamse School. Het is in elk geval het eerste collectieve werk van deze stroming, aangezien Van der Mey medewerking vraagt van gelijkgestemde architecten en beeldend kunstenaars, onder andere Michiel de Klerk en Piet Kramer, en de beeldhouwer Hildo Krop

De gevels van het Scheepvaarthuis zijn sterk verticaal gearticuleerd, voorzien van complexe metselwerkpatronen en uitbundig gedecoreerd met beeldhouwwerken met scheepvaartsymboliek. De plattegrond is symmetrisch georganiseerd rond de middellijn van het driehoekige terrein. De entree op de hoek wordt in de gevel geaccentueerd door een hoger bouwdeel en gaat in het interieur over in een rijk gedecoreerde trappartij.

Het meest spectaculaire onderdeel van het gebouw is de grote glas-in-lood overkapping van het centrale trappenhuis. De enorme decoratie-dichtheid van het Scheepvaarthuis is in deze eeuw niet meer overtroffen, een rijkdom die bij de recente restauratie opnieuw naar voren is gekomen.

Het Scheepvaarthuis, Amsterdam (1912-1916) van J.M. van der Mey

Reageer op dit artikel