nieuws

E.H.A. en H. M. Kraaijvanger met het Concertgebouw ‘De Doelen’ in Rotterdam (1955-1966)

bouwbreed

Uit de cd-rom Wederopbouw-architectuur van Rotterdam blijkt dat het bureau Kraaijvanger verantwoordelijk is voor de grootste architectuurproductie in het centrum van Rotterdam. Waar de gebouwen van Van den Broek en Bakema het modernistische gezicht bepalen, is in het werk van de gebroeders Herman en Evert Kraaijvanger het hele scala van traditioneel tot modern herkenbaar: de voormalige Amsterdamse Bank aan de Blaak, het Holbeinhuis aan de Coolsingel, Vroom en Dreesmann en Peek en Cloppenburg aan de Hoogstraat en het Stationspostkantoor. Bij dit laatste gebouw, gedomineerd door een enorm kunstwerk van Louis van Roode, is een intrigerende synthese van traditioneel en modern, van functionalisme, ornamentiek en monumentaliteit bereikt. Het geldt tegenwoordig als een van de hoogtepunten van Wederopbouw-architectuur in Rotterdam.

Architect Herman Kraaijvanger (1903-1981) en civiel-ingenieur Evert Kraaijvanger (1899-1978) richtten in 1928 samen met hun vader een architectenbureau op, dat tot op de dag van vandaag bestaat. Zoals het Rooms Katholiek Bouwblad via TABK en Wonen/TABK nu als Archis door het leven gaat, is in het werk van het huidige bureau Kraaijvanger Urbis weinig dat herinnert aan de katholieke signatuur en de traditionele baksteenarchitectuur van vroeger.

Als groot liefhebber van klassieke muziek en pleitbezorger van het Rotterdams Philharmonisch Orkest is de opdracht voor het muziekcentrum De Doelen – samen met Rein H. Fledderus (1910-1970) – de kroon op Herman Kraaijvangers werk. Bij de oplevering in 1966 zegt hij hierover: “Met De Doelen is een belangrijk stuk van ons leven afgesloten. In geestelijke betekenis is het ons belangrijkste werk.”

Het gebouw bestaat uit een plat, horizontaal bouwvolume, waarin een patio is uitgespaard en een grote en een kleine concertzaal zijn geplaatst. De concertzalen steken er met hun koperen daken bovenuit. De overblijvende ruimte bevat foyers, kantoren, oefenruimtes en dergelijke. Een ‘modern’ concept, enigszins aan het oog onttrokken door de dure en chique materialen in interieur en exterieur. Om de culturele functie van het gebouw te benadrukken is een natuurstenen siergevel, een rasterwerk van balken en kolommen, rond de glazen vliesgevel aangebracht, die weinig waardering oogstte. Aanvankelijke uitbreidingsplannen, waarbij het gebouw ingepakt zou worden door een nieuwe schil naar ontwerp van zoon Ben Kraaijvanger, hebben uiteindelijk geleid tot de bouw van een nieuwe congreszaal op het dak en de Hogeschool voor Muziek en Theater aan de Kruispleinzijde naar ontwerp van Jan Hoogstad.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels