nieuws

Satellietontvangers in problemen GPS-systemen kunnen in augustus al tegen datumgrens aanlopen

bouwbreed Premium

Ferry Heijbrock

delft – Satellietnavigatiesystemen (GPS) kunnen in de nacht van 21 op 22 augustus dit jaar in de problemen komen. Dan loopt de periode van 1024 weken af en begint een nieuwe periode. Het risico bestaat dat de GPS-ontvanger dan denkt dat het weer 6 januari 1980 is, met alle gevolgen van dien voor de positiebepaling.

In de baggersector en de wegenbouw, maar ook bij funderingsbedrijven speelt GPS in toenemende mate een rol in nauwkeurige positiebepalingen. Vanaf augustus tot begin volgend jaar kunnen drie keer problemen optreden die de werking van de apparatuur kunnen storen.

Het eerste probleem speelt op 22 augustus om 2.00 uur Nederlandse tijd. In het jargon wordt dit de ‘GPS week 1024 rollover’ genoemd. Dit heeft te maken met de datumaanduiding zoals die wordt gebruikt.

Op 6 januari 1980 is begonnen met week 0. In het systeem is plaats voor 1024 weken. Bij sommige apparaten kan na week 1023 het systeem denken dat week 0, dus 6 januari 1980, weer begint. Dat betekent dat met volstrekt verouderde almanak-gegevens wordt gewerkt, waarbij de satellieten een andere positie hadden. De dan opgegeven positie van de ontvanger is derhalve ook fout.

Het tweede probleem doet zich rond de eeuwwisseling voor, waarbij een soortgelijk probleem kan optreden als bij computers. Dit geldt voor systemen die de jaartelling met twee cijfers aangeeft in plaats van met vier.

Het derde probleem betreft de niet bestaande 29ste februari 2000. Wanneer systeemleveranciers er geen rekening mee hebben gehouden dat 2000 geen schrikkeljaar is, zal daarna de GPS een dag achterlopen en dus verkeerde gegevens doorgeven.

“We kennen het probleem”, zo bevestigt R. van Oostveen, surveyor van HAM. “Maar we weten niet precies wat er gaat gebeuren. Voor zover bekend kunnen oudere typen GPS-ontvangers problemen geven. Dat geldt vrijwel zeker als niet consequent updates zijn toegepast. Wij hebben nu voor alle zekerheid voor al onze GPS-ontvangers updates besteld.”

Niet bekend

Software

Een bijkomend probleem vormen de aan het GPS-systeem gehangen eigen software of software van een aantal serviceproviders. De afdeling Geodosie van de TU Delft verwacht daar weinig problemen mee, omdat bij die laatste software de weken gewoon doortellen.

Bij de meetdienst van Rijkswaterstaat is meer bekend, maar de dienst werkt aan nog meer informatie. Voor zover het de eigen apparatuur betreft, vooral Dassault/Sercel en Leica, lijken de problemen vrij simpel op te lossen. De grootste problemen worden verwacht met de Z-serie van Ashtech. Bij een aantal typen zal de positieberekening na de week rollover niet juist zijn. Herstarten helpt niet. Hier zal de zogenoemde firmware ge-updatet moeten worden.

Reageer op dit artikel