nieuws

Kabinet maakt uitvoering sociale zekerheid moeilijk

bouwbreed Premium

Ziehier Neerlands onvolprezen poldermodel: iedereen adviseert claimbeoordeling voor de sociale zekerheid en de uitvoering ervan in een hand te houden. Wat doet het kabinet: claimbeoordeling en uitvoering worden uit elkaar getrokken. Het geschuif met dossiers kan beginnen.

Al jaren wordt gesproken over een andere organisatie van de sociale zekerheid. De ene maatregel na de andere denderde over iedereen heen. De Wet terugdringing ziekteverzuim (wtz) met de zogenoemde 2-6 weken maatregel kwam en ging weer, de Wet uitvoering loondoorbetaling bij ziekte (Wulbz) met 52 weken loondoorbetaling werd ingevoerd. Wie herinnert zich niet de smakelijke discussies rond Pemba (Privatisering en marktwerking bij arbeidsongeschiktheid). Voor de echte fijnproevers was er ook nog de wijziging van de organisatiewet sociale zekerheid.

Vele behartenswaardige woorden zijn gesproken, nog meer dito woorden op papier gezet. Zo vond de Stichting van de Arbeid dat de claimbeoordeling best door de private sector gedaan kan worden, in casu bij de uitvoeringsinstellingen sociale verzekeringen (uvi’s) die ook de uitvoering doen. Ook het College van toezicht sociale verzekeringen (Ctsv) meende dat claimbeoordeling en uitvoering in een hand moest blijven. Deze waakhond van de uvi’s maakte het echter niet uit of het nu publiek of privaat zou moeten.

Achtergrond bij beide adviezen was de een-loket gedachte en het voorkomen van gesleep met dossiers van (aanstaande) uitkeringsgerechtigden. Consensus alom, dus waarom zou het kabinet conform het poldermodel die adviezen niet volgen?

Om de doodsimpele reden dat de politiek zich al had uitgesproken voor publieke claimbeoordeling.

Reden daarvoor is de angst dat de uvi’s als belanghebbenden wellicht rare dingen gaan doen met bijvoorbeeld keuringen van wao-ers. Dat is echter oplosbaar door te werken met protocollen voor keuringsartsen en door goed toezicht.

Gevolg is wel dat dossiers van uitkeringsgerechtigden van hot naar her moeten worden versleept. Het maakt de uitvoering van wao en ww nodeloos ingewikkeld, vindt ook Sfb-uosv, de uvi voor de bouw.

Een tot nu toe onderbelicht punt is dat ook looncontrole, sancties en opsporing van premiefraude worden weggehaald bij de uvi’s. De nieuwe Centra voor Werk en Inkomen (CWI’s), waarvan er inmiddels al zestig van de toekomstige tweehonderd zijn, gaan deze taken op zich nemen. En dat, terwijl de uvi’s in de laatste jaren een enorme expertise hebben opgebouwd op dit punt.

Dit alles betekent overigens niet dat de kabinetsplannen rijp zijn voor de prullenbak. De een-loket gedachte bijvoorbeeld, wordt overeind gehouden. De CWI’s worden dat ene loket.

Of dat veel uitmaakt, is echter de vraag. Achter dat loket gaan immers vele instanties en verantwoordelijken schuil, waarvan maar moet worden afgewacht hoe die omgaan met het ene loket.

Een andere goede gedachte van het kabinet is het laten vallen van de scheiding tussen de A- en B-poot, de publieke en de private poot van de uvi’s. Die gekunstelde constructie werkte buitengewoon inefficient en was onnodig. Zoals het Sfb zegt: “Ook zonder deze Chinese muren zal de privacy van betrokkenen niet in gevaar hoeven komen en kan vermenging van publiek en privaat geld worden voorkomen.”

Kortom, een groot deel van de plannen rond de sociale zekerheid kan zonder meer overeind blijven. De ‘lelijke smet’ van de scheiding tussen claimbeoordeling en uitvoering kan de toets der kritiek niet doorstaan.

De constructie die nu wordt gekozen, draagt alles in zich om te mislukken.

Helaas zal de politiek zich terzake niet laten leiden door zakelijke argumenten, maar door het regeerakkoord waar die scheiding in was opgenomen.

Dat dit akkoord bij wijze van spreken op een achternamiddag in elkaar is gedraaid, doet daar niets aan af.

Reageer op dit artikel