nieuws

Discussie over Heren van Amstel laait weer op; Eeuwenoude muur en toren blootgelegd in Amsterdam

bouwbreed Premium

amsterdam – Bij opgravingen in Amsterdam zijn bij de Nieuwezijds Kolk een vijftien meter lange muur en een toren blootgelegd die stammen van na 1280. Vijf jaar geleden werden in de omgeving al een deel van een weermuur en een toren opgegraven. De Amsterdamse stadsarcheoloog J. Baart denkt dat het hier gaat om nieuwe resten van het middeleeuwse kasteel van de Heren van Amstel.

Toen Baart vijf jaar geleden beweerde het kasteel te hebben gevonden, brak een heftige discussie los tussen Baart-medestanders, en deskundigen die de ontdekking als onzin bestempelden. Volgens de laatste groep zou het kasteel in Muiden of Ouderkerk aan de Amstel hebben gestaan. Baart voelde zich beschadigd door de controverse en was vrijdag dan ook aanmerkelijk minder stellig in zijn bewoordingen dan in maart 1994.

Niettemin hoopt hij dat de huidige vondst bewijzen kan opleveren voor zijn stelling. De muren en torens duiden op een vesting, die mogelijk een omtrek had van honderd meter. Ze zijn gebouwd na 1280, en 24 jaar later definitief afgebroken. Tot nu toe werd aangenomen dat de vesting uit de twaalfde eeuw stamde.

Bruggehoofd

De nieuwe vondst bewijst in elk geval dat de muur geen deel uitmaakte van een bruggehoofd of wallekant, zoals Baarts opponenten in 1994 suggereerden. De weermuur duidt duidelijk op een defensief bouwwerk. Het zou echter ook om een verdedigingsveste kunnen gaan, in plaats van een kasteel.

Om definitief te bewijzen dat het om een kasteel gaat, moet worden aangetoond dat erin is gewoond. Daarvoor zouden Baart en zijn onderzoekers onder panden aan de Nieuwedijk moeten graven. Het is niet duidelijk of hij die kans krijgt.

Baart en zijn team mogen nog twee weken doorwerken. In die tijd hopen zij het einde van de noordelijke muur te bereiken en aan de hand daarvan de omvang van het bouwwerk vast te stellen.

De dichter Vondel verwijst naar het Kasteel van de Heren van Amstel, waarin Gijsbrechts nazaat Jan van Amstel zich verschanste voor de woede van de Graaf van Holland. Het bouwwerk werd in 1304 in opdracht van de Graaf van Holland vernietigd.

Een van Baarts opponenten, de historicus C. Verkerk van de Universiteit van Amsterdam, vermoedt dat het hier om een nimmer voltooid bouwwerk van Floris de Vijfde gaat. Er zijn namelijk geen verzakkingen in de blootgelegde muur waar te nemen, zo stelt hij.

De discussies worden dit najaar tijdens een symposium voortgezet. Vaststaat wel dat dit het eerste stenen gebouw in de stad is. Verantwoordelijk wethouder R. Grondel hoopt dan ook dat er voldoende geld wordt gevonden voor een methode om de muur blijvend zichtbaar te houden voor het publiek. (anp)

Stadsarcheoloog Jan Baart vrijdag bij de opgraving aan de Nieuwe Zijds Kolk in Amsterdam. De archeologische dienst ontdekte op viereneenhalve meter diepte de restanten van een muur en de fundamenten van een toren (r) uit het eind van de 13e eeuw. Volgens deskundigen moet dit het eerste stenen bouwwerk zijn dat in Amsterdam werd gebouwd. Foto: ANP

Reageer op dit artikel