nieuws

VROM-raad: ‘Corridors zuigen stad leeg’ Pronk moet alvast experimenteren met voorgenomen corridors

bouwbreed Premium

den haag – Het gevaar bestaat dat de ontwikkeling van corridors leidt tot het leegzuigen van de steden. Om dat te voorkomen, adviseert de VROM-raad minister Pronk alvast te gaan experimenteren met geplande corridors. Verder moet de bewindsman ervoor zorgen dat provincies en gemeenten plancapaciteit in streek- en bestemmingsplannen inleveren.

In de Vijfde Nota van minister Pronk moet het ruimtelijk beleid vanaf 2010 worden vastgelegd. Daarop vooruitlopend verschijnt eind deze maand de Houtskoolschets. Gisteren liet de VROM-raad in een advies weten dat aan corridorontwikkeling nogal wat risico’s kleven.

Sleutelvraag is hoeveel vierkante meters per corridor mogen worden ingevuld. Het adviesorgaan waarschuwt dat daarbij ook gekeken moet worden naar de ruimte in bestaande steden, inclusief herstructureringsgebieden voor wonen en werken. “Daar ligt een stevige bewijslast, omdat het niet zo mag zijn dat de steden worden leeggezogen doordat de ontwikkeling erbuiten nu eenmaal gemakkelijker, sneller en goedkoper kan.”

De Trans Europese Netwerken vormen als vanzelf megacorridors in Nederland. Die lopen in een brede as van de Randstad richting Ruhrgebied, van de Randstad naar Breda en via Breda naar het Oosten met een aftakking naar Maastricht/Luik. Een groot deel van Noordoost-Nederland en Zuidwest-Nederland valt overal buiten.

Terughoudend

Gemeenten hebben altijd de neiging te willen groeien. Daarom moet het Rijk de grenzen schetsen waar die groei moet ophouden met een programmatische opzet en fasering. Terughoudendheid is daarbij dan ook het devies. Het Rijk zal nog een harde dobber krijgen aan de handhaving van aangewezen corridors, voorspelt de Raad.

Op dit moment verrijzen op diverse plaatsen bedrijventerreinen in de vorm van ongewenste lintbebouwing langs snelwegen. Deze ongeplande corridors moeten plaatsmaken voor geplande corridors. Om een goede vorm te ontwikkelen, zou minister Pronk nu al moeten experimenteren met diverse vormen. Want corridors bieden wel degelijk mogelijkheden om de druk op de steden te verminderen. Bereikbaarheid is daarbij een van de grootste voordelen.

De VROM-raad vergelijkt het met een judo-beweging: geef mee met bepaalde druk om deze vervolgens op te vangen en de negatieve gevolgen te neutraliseren.

Afbreken

De overheid moet indien nodig gebouwen kunnen afbreken en snelwegafritten afsluiten. Daarnaast moet deze overheid gemeenten en provincies kunnen dwingen plancapaciteit in streek- en bestemmingsplannen in te leveren. De capaciteit die storend kan werken op de ontwikkeling van de stad of corridor moet afgekocht of uitgeruild kunnen worden. Daarbij doelt de VROM-raad vooral op de Vinex-opgave. De prognoses over de behoefte lijken veel te hoog. Bovendien kan de ‘ongecontroleerde bouwstroom’ vooral in de kleine kernen leiden tot verstoring van de vraag op de Vinex-locaties.

“Ook in de Randstad wordt nu nog in informele setting gesproken over het terugschroeven van de bouwopgave en daarmee samenhangend het versnellen van bepaalde sloopprogramma’s.”

De Vinex-opgave (tot 2010) slokt naar verwachting meer ruimte op dan de Vijfde Nota (na 2010). De ruimteclaim voor wonen, werken en ontspanning zou moeten teruglopen. Waarbij het advies geldt: eerst de steden, dan de corridors.

De VROM-raad onderscheidt vier typen corridor

Las Vegas-corridor: (hoog) stedelijke uitstraling, dynamisch, zichtlocaties, programma hoogwaardig.

Franse corridor: hoogwaardig met aansluiting op transferia, overstap naar trein en

regionaal openbaar vervoer (bijvoorbeeld La Defense in Parijs, maar ook de Utrechtse Baan in Den Haag).

Ruhrgebied-corridor: aan weerszijden van de vervoersas een beboste strook zodat je vanaf de weg of het spoor gezien door groen rijdt; programma kan hoog- of laagwaardig zijn, woonbebouwing is ook zeer goed mogelijk.

Bali-corridor: de hoogte van bebouwing mag niet hoger zijn dan het (aangeplante) bos waarin ze staat; op Bali is dat de hoogte van de palmboom. Alleen het bos mag zichtbaar blijven.

Advies aan minister Pronk: “Voorkom leegstroom van steden en experimenteer met geplande corridors.” Foto: ANP

Reageer op dit artikel