nieuws

Uitkijken met een geimporteerde ‘tijger’

bouwbreed Premium

Je kunt woedend worden bij het idee dat er straks een ongeluk met zo’n geimporteerde machine uit het oosten gebeurt. En dat lijkt bijna onvermijdelijk, want: hoezo risicoanalyse of technisch dossier? Aan CE-markering wordt voorbijgegaan.

Ze worden veelal geimporteerd uit een Aziatische ‘tijger’, waar de veiligheidseisen wellicht niet altijd stroken met de onze.

Werken zonder CE-markering, of met een niet-legale, houdt grote risico’s in: bedenk wat er gebeurt met een Nederlandse aannemer die zo’n machine op zijn werk ziet verongelukken. Hij krijgt de persoonlijke ongevallen op zijn bordje, moet schade vergoeden en natuurlijk ook de kosten van de vertraging. Maar wie dekt de schade als er niet een echte CE-markering op de ongeluksmachine zit? In onze samenleving worden de kosten van een ongeval verhaald op degene die verantwoordelijk is.

Richtlijn

De Nederlandse wetgever heeft ervoor gezorgd dat, als ieder zich keurig aan de wet houdt, op de technische veiligheid van bouwmachines kan worden vertrouwd.

Voor 1995 was dat nationaal geregeld, daarna kwam een regeling in Europees verband. Machines die na 1 januari 1995 in landen van de Europese Unie voor de eerste maal in de handel worden gebracht, moeten voldoen aan de Europese Richtlijn Machines. Door op de machine een CE-markering (Conformite Europeenne) te plaatsen, verklaart de fabrikant (of bij invoer in de Europese Unie diens gevolmachtigde) dat de machine voldoet aan de richtlijn. De richtlijn is in Nederland ‘ingebed’ in het Besluit Machines van de Wet op de Gevaarlijke Werktuigen.

Het ziet er dus op papier goed uit. De CE-markering is, inclusief beeldmerk, netjes gestandaardiseerd: het ten onrechte aanbrengen van de CE-markering is een overtreding, zonder de markering werken eveneens. De Arbeidsinspectie is belast met de controle. Als een CE-markering ten onrechte wordt aangebracht, kan dat leiden tot het uit de markt nemen van het product of het verbieden van de verkoop.

In wezen heeft de wetgever het wel voor elkaar. De fabrikant, of een importeur die namens hem optreedt, verzorgt een risicoanalyse en regelt het technische dossier. De machine krijgt een CE-markering; bij verdere gelijke productie ervan kan een verklaring van overeenstemming voldoende zijn om de CE-markering te mogen voeren.

De verantwoordelijkheid voor de CE-markering ligt in feite bij de fabrikant. Dat werkt ook uitstekend; tenzij de zogenaamde fundamentele veiligheidseisen van de machinerichtlijn onvoldoende zijn ingevuld.

Fantasieverklaringen

In de tussenperiode waarin we momenteel verkeren, wordt melding gemaakt van personen met bijzondere aanbiedingen, soms zelfs met fantasieverklaringen over de veiligheid van hun product. Doordat de controle door de Arbeidsinspectie geen gelijke tred heeft kunnen houden met de groeiende markt is er ruimte voor ‘vrije jongens’ ontstaan.

Niet alle tijgers kunnen de toetsen der veiligheid doorstaan: er worden ernstige tekortkomingen genoemd zoals het ontbreken van versterkingen van cabines, te smalle rupsen en zelfs onvoldoend stijve gieken.

Er lijkt, in gevallen waarbij een CE-verklaring wel degelijk vereist is, zelfs een ‘alternatieve’ CE-markering te kunnen worden afgegeven. Het kost een paar centen maar je kunt vooruit; tenminste als er niets gebeurt want verzekeraars hebben een scherpe blik op ‘alternatief’. Een machinekoper doet er dus goed aan zich ervan te verzekeren dat papieren en CE-verklaring goed kloppen.

Veilige weg

Vanzelfsprekend is er een rechte (en veilige) weg. Het is ook een beproefde: er worden al vele tientallen jaren machines op veiligheid gekeurd en dezelfde deskundigen die dat met succes hebben gedaan en die echte en onechte CE-markering snel van elkaar onderscheiden, zijn nog steeds beschikbaar. We praten eerder over een verandering van regels dan over kennis en vaardigheid.

En natuurlijk over de problemen die het invoeren van een nieuw systeem als dat van de CE-markering met zich meebrengt. Er is in dat verband soms wat verwarring over de vroeger vereiste ingebruiknamekeuring. Deze is niet meer verplicht omdat de (wel vereiste) CE-markering voor de gewenste zekerheden staat. Bij alle overwegingen speelt ook de economische zekerheid natuurlijk een rol: de verzekeraar kan zijn eigen ideeen hebben over ‘grijs’! Dat het maatschappelijk niet aanvaardbaar is, zal duidelijk zijn. Je moet je niet voorstellen dat je een ernstig ongeluk veroorzaakt met zo’n machine van de buitenmarkt.

Voor de markt, voor de vele betrokkenen uit de bouw die met grote, kapitaalintensieve machines werken, zijn om alle tijgers heen heel duidelijke wegen naar de gewenste zekerheid. In de allereerste plaats zal de branchevereniging, de BMWT, als zich problemen voordoen de juiste voorlichting kunnen geven. En spreek je met het veld, met een keuringsinstelling als Aboma+Keboma uit Ede, dan antwoordt men in duidelijke woorden. Natuurlijk dient men voor een ‘check up’, als deze nodig is, naar erkende keuringsinstellingen te gaan.

Zekerheid

Maar er is nog iets meer: de CE-verklaring is in feite een minimum, een compromis waar we ons in ‘Europa’ op vinden. De bedoelde keuringsinstellingen keuren echter desgevraagd mede op intrinsieke veiligheid: niet alleen de veiligheid van de machine zelf wordt getest maar ook haar gedrag ten opzichte van de omgeving. Het keurmerk dat de machine dan krijgt, is de garantie dat je er veilig mee kunt werken. Je verschaft je de zekerheid dat je bedrijf zich niet met een grijze tijger in een zwarte toekomst stort!

Han Knegt, Aboma+Keboma, Ede

Reageer op dit artikel