nieuws

‘Blankert is over WAO vooral onrustzaaier’

bouwbreed Premium

Terwijl het aantal wao’ers toeneemt, pleit werkgeversvoorzitter Blankert voor een harde aanpak van dit probleem, namelijk het verlagen van de uitkeringen. De Hout- en Bouwbond CNV benadert het probleem liever van de andere kant: hoe voorkom je dat mensen in de wao belanden? Volgens Gijs Wildeman ligt hier een prachtige kans voor sociale partners in de bouw om, met rijkssubsidie, in het arbobeleid een belangrijke stap voorwaarts te zetten. De bouwwerkgevers kunnen beter eerst hun terughoudendheid in deze over boord zetten, in plaats van paniek te zaaien over het snijden in de uitkeringen.

De wao-ers zitten met dank aan werkgeversvoorman Blankert weer op de schopstoel. Hun aantal neemt toe. Blankert eist van het kabinet harde maatregelen. Aanpassing van de hoogte en duur van de uitkering sluit hij niet uit. De Hout- en Bouwbond CNV heeft zich zeer geergerd aan de uitspraken van Blankert, omdat hij de verantwoordelijkheid wel heel gemakkelijk afschuift naar de wao’ers. Juist in het voorkomen van ziekte en arbeidsongeschiktheid is, ook in de bouw, nog een wereld te winnen. De bond doet een beroep op bouwwerkgevers om hun terughoudendheid op dit punt te laten varen.

Het aantal van 900.000 wao’ers vindt ook de Hout- en Bouwbond CNV te hoog. Maar het is veel te gemakkelijk om te zeggen dat de uitkeringen maar omlaag moeten. Zo’n ongenuanceerde uitspraak leidt alleen maar tot onzekerheid en onbegrip bij arbeidsongeschikten, zonder dat de oplossing – minder mensen in de wao – een stap dichterbij komt.

De bouw is vanouds een bedrijfstak met een groot aantal wao-ers. Dat is op zich niet verwonderlijk, gezien het zware werk en de soms belabberde omstandigheden waaronder het werk moet worden gedaan. Het is echter opvallend dat het wao-bestand in de bouw de laatste jaren daalt. In 1997 hadden volgens het Sociaal Fonds Bouwnijverheid (SFB) 81.000 werknemers uit de bouw een wao-uitkering. In 1998 waren dat er naar schatting 79.000.

Deze daling wordt vooral veroorzaakt doordat veel arbeidsongeschikten de wao uitstromen. Een aantal van hen gaat met pensioen. Enkele duizenden per jaar vinden, vaak na omscholing en intensieve begeleiding van het SFB en de sectorraad bouw, ander werk. Het is op zich mooi dat arbeidsongeschikten de weg naar de arbeidsmarkt weer vinden.

Werkdruk

Nog mooier zou het zijn als we de instroom in de wao verder kunnen terugdringen. Aantasting van de hoogte en duur van de uitkeringen levert daaraan geen bijdrage. De Hout- en Bouwbond CNV benadert het probleem van de andere kant: hoe voorkom je dat mensen ziek worden en in de wao belanden?

De bouw heeft wat dat betreft in het verleden goede ervaringen opgedaan. Werkgevers en bonden richtten ruim tien jaar geleden de Stichting Arbouw op. Arbouw adviseert werkgevers en werknemers over verbetering van de veiligheid en gezondheid op de bouwplaats. We hebben zo’n acht jaar geleden een bedrijfstakbrede campagne gehad onder het motto ‘Een bouwvakker is niet van steen’. Daarnaast hebben sociale partners in de cao diverse afspraken gemaakt over arbeidsomstandigheden. Zo zijn cementzakken zwaarder dan vijfentwintig kilo verboden. Metsel- en lijmblokken van achttien kilo of zwaarder mogen alleen met hulpmiddelen worden verwerkt. Tenslotte schrijft de overheid voor dat voor elk bouwproject een veiligheids- en gezondheidsplan moet worden gemaakt.

Allemaal mooie maatregelen. Maar wie op een bouwplaats loopt, weet dat de regels lang niet altijd worden nageleefd. Werknemers zelf gedragen zich soms als macho’s en brengen daarmee hun gezondheid in gevaar. Maar ook werkgevers leveren daaraan een bijdrage doordat zij, gedwongen door opdrachtgevers, de werkdruk steeds verder opvoeren. Veel werknemers klagen over het jachten en jagen in de bouw. Dat probleem doet zich niet alleen voor in de wegenbouw, maar ook in de nieuwbouw van woningen en kantoren. Werknemers krijgen de kans niet om een stuk vakwerk te leveren, is de veelgehoorde klacht.

Werkdruk leidt tot stress, waardoor mensen ziek worden. Helaas blijken de arbodiensten nog onvoldoende deskundigheid te hebben om werkdruk en stress op een goede manier aan te pakken. De bond pleit ervoor dat arbodiensten, net als vroeger, weer bedrijfsmaatschappelijk werkers in dienst nemen. Zij kunnen op het gebied van stresspreventie nuttig werk doen.

Impuls

Door de werkdruk wordt het werk niet alleen minder leuk, maar ook onveiliger. De Hout- en Bouwbond CNV ziet een verband tussen het jachten en jagen en de toename van het aantal ernstige ongevallen in de bedrijfstak. Regels zijn er voldoende. Maar als die regels vanwege werkdruk of onachtzaamheid niet worden nageleefd, leidt dat tot ongelukken. Daar komt bij dat ontwerpers nog onvoldoende rekening houden met de omstandigheden waaronder hun ontwerpen moeten worden uitgevoerd.

De Hout- en Bouwbond CNV wil graag in de cao afspraken maken over een nieuwe impuls aan het arbobeleid in de bouw. De bond wil daarnaast met werkgevers een arbo-convenant afsluiten. Het kabinet stelt geld beschikbaar voor bedrijfstakken die tot zo’n convenant komen. Daarin moeten concrete afspraken worden gemaakt over het terugdringen van zwaar tillen, schadelijk geluid, werkdruk, repeterende bewegingen en toxische stoffen.

Dat zijn allemaal zaken die in de bouw spelen. Er ligt een prachtige kans voor sociale partners in de bouw om, met subsidie van de overheid, in het arbeidsomstandighedenbeleid een belangrijke stap voorwaarts te zetten. Helaas zijn de bouwwerkgevers nog veel te terughoudend. De Hout- en Bouwbond CNV betreurt dat zeer, want daardoor missen we een kans om ziekte en arbeidsongeschiktheid in de bouw verder terug te dringen.

Ondanks alle arbomaatregelen zullen er altijd werknemers langdurig ziek worden. Op dit moment laten werkgevers zich daar te weinig aan gelegen liggen. Terugkeerplannen komen onvoldoende uit de verf. Veel te snel zeggen bouwwerkgevers dat zij geen plek meer hebben voor hun arbeidsongeschikte werknemers. Een ontslagverbod, zoals recent voorgesteld door de PvdA, voorkomt dat zij hun verantwoordelijkheid op dit punt te gemakkelijk ontlopen.

Kortom, wat betreft de wao is er in de bouw nog een hoop werk te doen. Helaas laten de bouwwerkgevers het tot nu toe eigenlijk afweten. Laat Blankert zijn eigen achterban maar mobiliseren op arbobeleid in plaats van onrust te zaaien over de hoogte en de duur van de wao-uitkering.

Reageer op dit artikel