nieuws

Hoog zitten ………..

bouwbreed

Ze waren opgestapt; ze hadden op de knop gedrukt en toen hingen ze daar, in de vrije ruimte. Zoals cartoonist Len Munnik het ziet zal het niet kunnen gebeuren, maar de bouwerij maakt wel veel wilde avonturiers met bouwliften mee. In de top tien van de brokkenmakers scoort de bouwlift hoog met veel, dikwijls ernstige, soms zelfs dodelijke ongelukken. Van het platform vallen bijvoorbeeld, tijdens laden of lossen. En knellen niet te vergeten; een in beweging gebrachte lift deinst nu eenmaal niet terug voor personen die zich in de gevarenzone, ernaast en eronder, bevinden.

Iedereen en niemand

Het is als met de fiets van de student: iedereen gebruikt hem en laat hem vervolgens onverzorgd achter. Een bouwlift is van iedereen en tegelijk van niemand; in feite moet bij zo’n veelgebruikte machine een man verantwoordelijk zijn. Anderen kunnen uiteraard de lift gebruiken maar hij is aanspreekbaar voor de juiste uitvoering, de opstelling en het onderhoud. Hij moet alles weten van z’n bouwlift, fouten en mankementen moet hij (laten) verhelpen. Ook dient hij er voor te zorgen dat de vereiste tweemaandelijkse inspectie getrouw wordt uitgevoerd. Hij is de aanspreekbare man. Zijn baas moet hem daarvoor opleiden en ook de gelegenheid en de tijd bieden om zijn rol in de praktijk waar te maken.

Gapend gat

De veiligheid bij het uitvoeren van een bouwproject hangt of staat met de voorbereiding. Daaronder valt de opstelling van de bouwlift. De uitvoerder dient er op te letten dat er geen gapend gat valt tussen lift en steiger. De laatste moet zo worden uitgebouwd dat de gevaarlijke kloof tussen beide wordt gedicht. Bijzondere aandacht vereist de ondergrond die de bouwlift bij zijn (zware) werk soms maanden lang moeten dragen. Die moet vlak en draagkrachtig zijn. En ook de verankering van de mast aan een vast punt in de bouw moet niet worden vergeten. De fabrikant geeft – op de machineplaat – aan vanaf welke hoogte dit nodig is.

Riskante werkelijkheid

De leveranciers van bouwliften zorgen, onder bepaalde randvoorwaarden, voor veiligheid van ontwerp en uitvoering. De gebruiker dient die ontworpen veiligheid naar de praktijk van elke bouwerij te tillen. Daar wil het nog wel eens aan mankeren: in de gevaarlijke werkelijkheid worden de hekken weggenomen of vervormd, worden afslagen voor het gemak weggehaald en slagbomen opzij gedraaid. Het ergst is dat men gaat rommelen met het besturingssysteem: men wil de lift staande op het platform kunnen bedienen, iets dat in strijd is met alle veiligheidsvoorschriften.

Eerst denken dan doen

Een bouwlift gaat hoog de lucht in. Werken met zo’n smalle toren vergt een goede voorbereiding. Er dienen degelijke afspraken te worden gemaakt tussen de aannemer en de bedrijven die er ook mee werken. Meestal zijn dat onderaannemers. Afspraken bijvoorbeeld over de juiste staanderafstand van de aangrenzende steiger, zodat de slagboom een leuning wordt die tegen een stootje kan. Al blijft het vreemd dat hier een enkele leuning op een meter hoogte kennelijk volstaat, terwijl elders overal dubbel uitgevoerd leuningwerk is vereist. De al genoemde plaatselijke verbreding van de steigerwerkvloer en de verankering van de mast vragen ook om afspraken vooraf.

En tenslotte dient zich de vraag aan: hoe komen de mannen veilig en zonder overmatige inspanning boven? Soms wordt misbruik van de lift voor personenvervoer wel erg in de hand gewerkt. De veiligheids- en gezondheidscoordinator – meestal van de hoofdaannemer – moet voor een passende controle op de uitvoering van genoemde punten zorgen.

Rol Arbeidsinspectie

De overheid treedt terug als het gaat om het gedetailleerd voorschrijven van veiligheid. Desondanks vindt zij sommige werkzaamheden zo gevaarlijk dat deskundig toezicht is voorgeschreven. Dit geldt onder meer voor het opbouwen, veranderen en demonteren van steigerwerk en voor het monteren van zware prefab elementen en bekistingen.

Gezien zijn ongevallenstatistiek verdient de bouwlift wellicht eveneens een plek in dit rijtje. Net als voor steigerbouw zouden dan opleidingscriteria kunnen worden vastgesteld.

Veiliger alternatieven

Overigens kan men zich afvragen of er voor de bouwlift geen veiliger alternatieven bestaan. In Nederland is de inzet van de bouwliften wijdverbreid. In de landen om ons heen klaart men een bouw veel vaker zonder bouwliften.

Een kritische benadering is wenselijk. Of de bouwlift en de organisatie eromheen zouden veiliger moeten of men zorgt voor alternatieven. Een personengoederenlift bijvoorbeeld, is met veel meer veiligheid omgeven, in zowel technisch als organisatorisch opzicht. Voldoende sterke uitsteekbordessen, op verdiepingen, die met de hijskraan worden bevoorraad, vormen een tweede alternatief.

De kostenbewuste bouwer zal al gauw zeggen dat deze oplossingen duurder zijn dan de bouwlift. Maar hoe is het beeld als we menselijk leed en de bedrijfs- en maatschappelijke kosten van ongevallen zouden laten meewegen?

Informatie: Aboma+Keboma, telefoon (0318)631481, fax (0318)632013, e-mail info0928aboma.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels