nieuws

Nieuwe duurzame toekomst voor gebouw van Nozema

bouwbreed

ijsselstein – Licht, helderheid en ruimte kenmerken het voormalige pand van de Nederlandse Omroep Zendermaatschappij (Nozema) in IJsselstein. “Het is een gebouw van verbluffende eenvoud. Een typisch voorbeeld van de nieuwe zakelijkheid”, zegt architect Teun Verstand van Atrix Mundi Projectontwikkeling uit Utrecht. Samen met Nijhuis Bouw Houten redde hij het Nozema-gebouw van de sloop. In het pand komen duurzame woningen en kantoren.

Het Nozema-gebouw, dat dateert uit 1954, is een ontwerp van de architecten Merkelbach en Elling. Tot voor kort stond het karakteristieke pand in de polder tussen de zendmasten. Maar de weidse polder werd de Vinex-locatie Zenderstreek en de Nozema verhuisde naar Flevoland. Daarmee verloor het gebouw, dat radiozenders huisvestte, zijn functie. De gemeente IJsselstein, de eigenaar sinds halverwege de jaren tachtig, had al een sloopvergunning afgegeven.

Dat nooit, vond Verstand. “Het is een bouwwerk waaraan destijds veel aandacht is besteed. Toen ik er drie jaar geleden voor het eerst binnen was, zag ik het meteen helemaal zitten. Een gebouw als dit vult zichzelf in. Bovendien verkeerde alles nog in originele staat. Fantastisch!”

Noodzaak

Verstand zocht contact met Nijhuis Bouw en ging aan de slag. De plannenmakers wisten te gemeente uiteindelijk te overtuigen van de noodzaak tot behoud van dit bijzondere bouwwerk. Voor een half miljoen gulden werd Nijhuis eigenaar van het pand, dat inmiddels ook was ontdekt door de IJsselsteinse jeugd.

“Voor onze aankoop zijn er drie houseparty’s gehouden”, zegt directeur Frits Strabbing van Nijhuis Houten. “Daarbij is het interieur gesloopt. Granieten trappen zijn compleet vernield, onvervangbare gebakken tegels verdwenen. Er is voor tonnen schade aangericht. Doodzonde! Bovendien is asbest vrijgekomen. Na aankoop hebben wij een bewakingsdienst in de arm genomen om verdere ellende te voorkomen.”

In het pand komen twaalf woningen en twee kantoren van elk 600 vierkante meter. De structuur van het pand – het gebouw is ontworpen op een maatraster van 3,60 bij 3,60 meter – blijft gehandhaafd. Alleen op de verdieping aan de achterzijde worden twee penthouse-achtige appartementen bijgebouwd. Net als de andere woningen krijgt deze nieuwbouw hoge plafonds en grote ramen. Een aantal woningen beschikt over een praktijk- of hobbyruimte. Alle woningen komen uit op een grote centrale hal, waaraan de bewoners, zoals Verstand het uitdrukt, zelf invulling kunnen geven. De twee kantoren krijgen eigen ingangen, maar zijn ook via de centrale hal bereikbaar.

Duurzaamheid

Duurzaamheid is bij het ontwerp een belangrijk uitgangspunt geweest. Zo krijgt het gebouw een warmte-installatie die werkt op zonnecollectoren en warmtepompen. Via warmte-wisselaars wordt water in de bodem voorverwarmd. Zonnecollectoren verhogen de watertemperatuur verder. In de zomer levert dit genoeg warmte op voor tapwater en verwarming. ’s Winters komen elektrische warmtepompen in actie. Ze halen de warmte uit het water en dragen deze over aan de centrale verwarming en het tapwater. Dit kost slechte weinig stroom. Bovendien verhoogt het gebruik van relatief koud bodemwater het rendement van de zonnecollectoren.

De woningen en kantoren worden centraal verwarmd via buizen in wanden en vloeren. Door deze constructie kan worden volstaan met water dat niet warmer is dan 50 graden in plaats van de gebruikelijke 60 tot 90 graden. Wanden en vloeren stralen warmte uit, waardoor een kamertemperatuur van 17 graden al aangenaam aanvoelt.

Voorts wordt het gebouw voorzien van meer conventionele energiezuinige middelen, zoals waterbesparende toiletten en dubbele beglazing. Het streven naar duurzaamheid gaat overigens ten koste van een origineel detail: de mooie, maar dure en warmtelekkende stalen kozijnen worden vervangen door isolerende houten.

Nu de gemeente IJsselstein de bouwvergunning heeft afgegeven, kan na de zomervakantie worden begonnen met de verbouwing. De belangstelling is groot, aldus Strabbing. Van de woningen – met prijzen tussen de 340.000 en 500.000 gulden – zijn de meeste al verkocht. Waarschijnlijk krijgt het Nozema-gebouw na de oplevering, halverwege volgend jaar, alsnog de status van jong industrieel monument.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels