nieuws

Zwartwerk in Belgie loopt in weekend spuigaten uit Bouwwerkgevers geven hoogste prioriteit aan bestrijding sluikbouw

bouwbreed

brussel – De bestrijding van zwartwerk en oneerlijke concurrentie is dit jaar een topprioriteit in Belgie. Dit zei voorzitter Rob Lenaerts van de Nationale Confederatie van het Bouwbedrijf (NCB) tijdens de jaarvergadering van de Belgische bouwwerkgevers. Voor die bestrijding zijn maatregelen nodig, zoals het weigeren van offertes die 15% of meer onder de gemiddelde aanbiedingsprijs liggen.

Lenearts bepleitte gecoordineerd treden tegen zwartwerk, omdat individuele ondernemingen er geen vat op hebben. Dat het zwartwerk in Belgie zo wijd is verbreid, heeft volgens Lenaerts een aantal diepere oorzaken. In de eerste plaats is zwartwerk in de cultuur van een groot deel van de bevolking aanvaard. Dit hangt er ook mee samen dat de staat door de Belgische bevolking vanouds als een vijandige instelling wordt beschouwd, die een al te groot beslag op haar burgers legt. Lenaerts noemt de fiscale en parafiscale druk in Belgie dan ook een van de voornaamste redenen dat het zwartwerk er zo welig tiert.

Andere oorzaken zijn een stagnerende koopkracht, de vrijetijdsmaatschappij, de versnippering van de bouwmarkt, administratieve lasten en een zekere laksheid van de overheid. Deze laksheid uit zich in de afwezigheid van een preventief beleid, in ondoeltreffende controle en sancties, en tolerante wet- en regelgeving. “In Belgie worden schilderwerken vandaag de dag amper nog wit uitgevoerd.”

Lenaerts wijst erop dat ook de Europese Commissie recentelijk bij de EU-lidstaten heeft aangedrongen op maatregelen tegen het sluikwerk.

Maatregelen

Zwartwerk tast het concurrentievermogen van bouwbedrijven aan en bedreigt de grondslagen van het systeem van de sociale zekerheid. Voor Lenaerts reden genoeg om concrete maatregelen aan te bevelen. Om te beginnen moeten de opdrachtgevers van bouw- en renovatiewerken worden aangemoedigd, een beroep te doen op het reguliere arbeidscircuit. De NCB voorstander wil dan ook belastingvermindering voor renovatie- en onderhoudswerken. Dit voordeel mag alleen worden toegekend als er een rekening voor de uitvoering kan worden overlegd.

Daarnaast wil de NCB een snelle, algemene en onvoorwaardelijke verlaging van de sociale lasten. Ook de verbruiksbelasting moet omlaag. De huidige fiscale harmonisering binnen de EU zou hiervoor ruimte moeten bieden. De NCB laakt voorts de onwil van de Belgische regering om de verlaagde bouw-btw van 12% voor eengezinswoningen te verlengen. In plaats hiervan wordt de bouw-btw nu opnieuw verhoogd naar 21%. Lenaerts noemt deze maatregel “precies het tegenovergestelde van wat men had mogen verwachten.”

De NCB-voorzitter pleit verder voor een flinke en geloofwaardige versterking van de controles, ook en vooral tijdens de weekeinden. Want juist dan worden de grootste fraudepercentages opgetekend. Van zijn kant werkt de bouwsector aan een regeling om de cumulatie van arbeid en werkloosheid te bestrijden. Deze regeling steunt op twee principes: de aangifte van de eerste effectieve werkloosheidsdag van de maand en de gecontroleerde uitgifte van werkloosheidsformulieren door het Fonds voor Bestaanszekerheid in de bouwsector.

Dekmantel

Lenaerts benadrukt verder dat het misbruik van het statuut van “zelfstandige in bijberoep” absoluut moet worden bestreden. Dit statuut is volgens de NCB een “voortreffelijke dekmantel” voor fraudeurs, waar steeds meer gebruik van wordt gemaakt. De NCB heeft vastgesteld dat het aantal ‘bijberoepers’ in de sector vorig jaar tot ruim 8800 is gestegen. Van 1982 tot 1993 lieten de bijberoepen in de bouw nog een lichte toename zien van 5000 tot 6500. Volgens Lenaerts moet het statuut van zelfstandige in bijberoep in de tijd worden beperkt. Na hoogstens twee jaar moet gekozen worden voor het statuut van hoofdberoep, als volledig zelfstandige met alle verplichtingen van dien. De btw-vrijstelling voor ondernemingen met een omzet onder 225.000 Belgische franks ( – 12.500) zou moeten worden afgeschaft.

Tenslotte wil de NCB-voorzitter dat de regering optreedt tegen de abnormaal lage offertes die steeds vaker worden aanvaard voor het uitvoeren van overheidsopdrachten. Ook dit werkt zwartwerk en andere onwettige praktijken immers in de hand. Lenaerts brengt de recente uitspraak van de Europese Commissie in herinnering, dat de “openbare opdrachtgevers op deze manier hun dominante positie misbruiken.”

EU-commissaris Van Miert, verantwoordelijk voor de concurrentiewetgeving binnen de EU, heeft zijn diensten opdracht gegeven het verschijnsel nauwlettend in de gaten te houden. Het kan volgens Van Miert toch niet zo zijn dat uitgerekend overheden (de EU-lidstaten zelf) zwart- werk en andere illegale praktijken bevorderen. De NCB-voorzitter is dan ook blij met de groeiende consensus binnen Europa dat offertes moeten worden afgewezen als deze meer dan 15% onder de gemiddelde inschrijving liggen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels