nieuws

Overheidsbedrijf in beeld voor de Betuweroute Nog geen gouden bergen voor private partijen

bouwbreed

den haag – Als er geen private partij bereid is de Betuwelijn te exploiteren, dan komt er een privaat overheidsbedrijf. Dat betekent dan wel een streep door de rekening van minister Jorritsma om f. 1,6 miljard aan private financiering binnen te halen voor de lijn. Op zijn vroegst in de loop van volgend jaar wordt bekend hoe de exploitatie van de Betuweroute gebeurt. Nog onduidelijk is wat de exploitant precies kan worden aangeboden.

De bewindsvrouwe zit duidelijk in haar maag met de Betuweroute, zo blijkt uit een brief aan de Tweede Kamer. In de begroting staat f. 1,6 miljard ingeboekt aan private financiering. Hoewel iedere politieke ambtsdrager en in zijn/haar voetsporen alle ambtenaren die ermee te maken hebben, volhouden dat het bij private exploitatie niet gaat om de financiering, zou niet-doorgaan de overheid een lieve duit kosten.

In haar brief legt Jorritsma omstandig uit welke winstgevende producten zij voor marktpartijen in petto heeft. Tegelijkertijd echter blijken die praktisch alle problemen te geven.

Het centrale product dat zij op de markt wil gooien, is ‘goederenpaden’ over het spoor. Daarmee wordt niets anders bedoeld dan capaciteit op het spoornet. De toekomstige private exploitant kan die op zijn beurt weer verkopen. Hier treedt dan meteen het eerste probleem op. Het goederennet bestaat uit de Betuweroute en het overige spoornet. Dat nu is al overbelast met reizigerstreinen.

Scheiding

De bewindsvrouwe denkt er dan ook over een commerciele capaciteitsmanager aan de bak te laten gaan. Die valt dan wel onder de onafhankelijke capaciteitstoedeler, NS RailNed. Om een volledig pakket te kunnen aanbieden zou de exploitant ook kunnen fungeren als ‘reisbureau’ voor internationale treinpaden.

De exploitant mag daarnaast ook voor eigen rekening en risico overslagpunten exploiteren. Dat zou de aantrekkelijkheid voor de exploitant kunnen verhogen.

Een heikel punt is de mogelijkheid de exploitant ook te laten participeren in het vervoer zelf. Daar zou Europees beleid zich tegen kunnen verzetten. Dat gaat uit van scheiding van de exploitatie van infrastructuur en vervoer zelf. Jorritsma gaat nu onderzoeken of het toch mogelijk en wenselijk is om de verkoopbaarheid van haar product te vergroten.

Ook services als lease van tractie en wagonmaterieel behoort tot de mogelijkheden.

Dit alles vergt nog zoveel onderzoek dat pas in het eerste kwartaal van 1999 duidelijk zal zijn of private exploitatie wenselijk en mogelijk is. Is dat binnen 2 tot 3 jaar mogelijk dan wordt een tenderprocedure gestart. Is het niet mogelijk dan overweegt de minister een pilotbedrijf op te zetten dat de exploitatie op zich zal nemen totdat private exploitatie wel haalbaar is. Het pilotbedrijf is in dat geval een overheidsbedrijf met een private structuur.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels