nieuws

Deconstructivisme als perforator

bouwbreed

Het staat er een beetje verloren bij tussen de vierkante dozen op de Beeldschermweg en Floppyweg. Het kantoor moest een eigenzinnig gebouw worden, passend bij de werkfilosofie van de bewoners. Vandaag is het omringd door droevig stemmende, utiliteitsbouw en dat maakt het, in zijn poging anders te zijn, nog dramatischer.

Een bouwbedrijf dat een nieuw kantoor laat ontwikkelen, waarin het zich van zijn allerbeste kant wil laten zien, nou, dat moet wel heel bijzonder worden. En eigenzinnig, dat zijn ze bij Karbouw uit Amersfoort ook graag.

Om voor een dito huisadres te zorgen, benaderden ze in 1990 de toen nog relatief onbekende Ben van Berkel. Hij mocht het meubilair ontwerpen en een gebouw neerpoten, net zo neuswijs als Karbouw zelf. Twee wensen: de loods, het kantoorgedeelte en de showroom moesten gescheiden onderdelen zijn, maar gevat in een volume. De huurders beneden kregen een eigen ingang.

Van Berkel kon zich lekker uitleven. Klassiek compositorische middelen als symmetrie en sokkelgebruik gaf hij een nieuwe invulling. Voor lineaire vormen en rechte lijnen had hij amper plaats. Vanaf de zijkant is het daardoor net alsof hij een ontmaste zeilboot op een sokkel heeft gezet. De entree naar de bovenverdieping en de gevel lijkt schots en scheef te staan.

Het resultaat heet een stukje deconstructivisme in Amersfoort. Nieuw in 1992. De inwoners, toch wel wat gewend met de staalkaart Kattenbroek om de hoek, keken hun ogen uit. Een polaroidcamera, zei de een. Een perforator, metafoorde een ander. Bedrijf Karbouw maakte de tongen los.

Het gebouw dankt zijn fraaie gezicht vooral aan de verdraaide bovenlaag, waarmee Van Berkel het pand iets naar het nabijgelegen kruispunt richtte. Een simpele, maar o zo effectieve ingreep.

Een leuk geintje is het zogeheten groene oog aan het eind van een convergerende gang boven. Het uitzicht vanaf die plek is allesbehalve geestverheffend, maar soit. Het gaat om de ruimtelijke ervaring binnen, heb ik begrepen. Ook belangrijk.

Het materiaalgebruik moet de overgang van aarde naar lucht versterken. De onderkant van het gebouw is zwart en wijkt terug voor het bovenste gedeelte, waardoor het lijkt dat het geheel op een donkere sokkel staat. De verankering in de bodem wordt versterkt door de zwarte band die over de grond een rand om het gebouw uittekent. Naar boven toe wordt het pand door de aluminium gevel lichter.

Op de ‘sokkelgrond’ huist een keukenimporteur. Door het donkere zonnebrilglas zijn enkele meubelboulevardkeukens zichtbaar. Er boven ontwaar ik vier kantoorruimtes, evenzo geheel verhuld achter een wand van polaroidglas. Vanaf de straatkant kun je de Karbouwers goed in de gaten houden en andersom. Maar als je even naar ze zwaait, kijken ze plots de andere kant op. Op ambtelijk gelummel en luizig gestaar kun je de Karbouwers in hun ogen echt niet betrappen.

Zes jaar na de oplevering is het gebouw helemaal opgeslokt door de vreselijke kantoorpanden langs de Beeldschermweg, Floppyweg en Terminalweg en andere computerpaden. Fantasieloze gebouwen waartegen Karbouw zich juist wil afzetten. Misschien wordt het wel tijd voor een verhuizing. Maar nee, bij Karbouw lijken ze te berusten. De keukenboer beneden gaat weg en ze gaan ook die verdieping betrekken, vertelt een allervriendelijkste baliemedewerkster in de indrukwekkende receptie. Jaja, de zaken gaan voorspoedig. “We hebben het zo druk.”

Toch nieuwsgierig naar al die eigenzinnige gebouwen die Karbouw overal in ons land schijnt te ontwikkelen. Je hoort er alleen niemand over. Zou de markante vormgeving van het kantoor dan toch een valse maskerade voor traditionele bouwopvattingen zijn? De Karbouwers voelen zich ertussen in ieder geval heerlijk thuis.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels