nieuws

Oplevering balgstuw ruim een jaar vertraagd Uitvoering ligt al vier maanden stil

bouwbreed Premium

Ens – De opleverdatum van het balgstuwproject bij Ramspol wordt met minstens een jaar overschreden. De bouw van het project, uitgevoerd in het kader van de Deltawet Grote Rivieren, ligt al sinds begin juli stil. Aanleiding is een verschil van mening over de gewenste doeksterkte en de toe te passen wapening tussen Rijkswaterstaat en ontwerper annex uitvoerder Hollandsche Beton- en Waterbouw (HBM).

HBW diende het balgstuwontwerp negen maanden later in dan de bedoeling was. Vervolgens werd het eerste ontwerp voor de wapeningconstructies voor het rubbermateriaal qua sterkte als onvoldoende beoordeeld door Rijkswaterstaat, die de directie voert over het project. Vorige maand is een tweede ontwerp ingediend. Dat bleek niet compleet, want nadien heeft HBM nog aanvullende gegevens aan moeten leveren.

Projectcoordinator J. Hagesteijn van de Bouwdienst van Rijkswaterstaat meent nog een maand nodig te hebben voor het eindoordeel over het jongste ontwerp met aanvullende gegevens. Mocht dat worden goedgekeurd, dan heeft HBW nog anderhalf jaar nodig om het project opleverklaar te maken, voegt L. Bus van HBM eraan toe.

Eeuwwisseling

Dat is een streep door de rekening van opdrachtgever Waterschap Groot Salland, die er in oktober nog vanuit ging de balgstuwkering voor de eeuwwisseling in gebruik te kunnen nemen. De oorspronkelijke opleverdatum begin juli 1999 was na de gerezen problemen al eerder vaarwel gezegd door de opdrachtgever. HBM heeft in het ‘design and construct’ contract een boetebeding ondertekend. Dat komt erop neer dat HBM na die datum voor elke dag vertraging een boete betaalt. Partijen willen zich niet uitlaten over de hoogte van die boete. Beoordeelt Rijkswaterstaat het laatste ontwerp van HBM ook als onvoldoende, dan zal de oplevering van de balgstuw nog langer op zich laten wachten en wordt de nu geopperde opleverdatum van 1 juli 2000 ook niet gehaald.

De betrokken partijen zijn uiterst terughoudend in hun commentaar, zo bleek op een symposium van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI) in Ens. Dat symposium stond geheel in het teken van het balgstuwproject. Vertegenwoordigers van opdrachtgever, ontwerper, uitvoerder en directievoerder gingen uitgebreid in op de unieke aspecten van het project, maar repten niet of nauwelijks over de ontstane vertraging.

Discussie

De technische berekeningen waar discussie over bestaat betreffen het door aannemer Hollandsche Beton- en Waterbouw BV (HBW) uit Gouda gemaakte ontwerp van het balgdoek, in samenhang met de bevestigingsconstructie van de balgen aan de drempel en de taluds. Deze moet eerst nader beoordeeld worden door de Bouwdienst Rijkswaterstaat, die voor het waterschap Groot Salland de directie voert.

B. Vos van Waterschap Groot Salland betreurt de vertraging, maar wenst geen oordeel uit te spreken over de nalatigheid van de aannemer. “Het betekent dat de mensen in West-Overijssel een jaar langer op meer veiligheid moeten wachten.”

Volgens Hagesteijn verloopt de samenwerking tussen de partijen, ondanks de discussie rond de doeksterkte, uitstekend. “De hele voorbereiding gaat gewoon door; alleen de uitvoering ligt stil. Dat is vervelend, maar geen onoverkomelijk probleem”. Hagesteijn noemt het bijvoorbeeld geen reden om in de toekomst af te stappen van ‘design and construct’. Ten behoeve van de aanbesteding is alleen een basisontwerp met bijbehorende kostenraming gemaakt. Verder ontwerp en detaillering heeft dan plaats gedurende de bouw. Dat kan dus leiden tot vertragingen.

“De voordelen van een contract op basis van ‘design and construct’ zijn een vereenvoudiging van het beheer, gebruik van marktinnovativiteit en uitvoeringskennis in het ontwerp. Het grootste voordeel van deze constructie is dat het een optimale zorg van de uitvoerder garandeert.” In de aanneemsom is namelijk een onderhoudsverplichting van tien jaar opgenomen.

De toenmalige minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat gaf begin dit jaar het officiele startsein tot de bouw van de balgstuwkering bij Ramspol. HBW begon toen met de fundatie. Hiertoe werden zo’n negenhonderd heipalen in de waterbodem geplaatst. Daarna is er gebaggerd en zijn drie bouwkuipen gemaakt door damwanden te slaan.

Drempel

In mei is vervolgens een anderhalve meter dikke waterafsluitende laag van onderwaterbeton gestort. Op deze vloer zal in de drie bouwkuipen, voor elke balg een, constructiebeton worden gestort. Dit vormt een drempel, waaraan de balgen worden bevestigd. Tot op heden is het echter niet mogelijk om het beton voor de drempel te storten. Pas als het ontwerp is goedgekeurd, kan de aannemer de bouwwerkzaamheden hervatten.

De balgstuw bestaat uit drie rubberen balgen van elk ongeveer zestig meter lang. Die worden bevestigd aan een constructie op de waterbodem. Bij hoog water wordt de balg binnen een uur gevuld met lucht en water. Daardoor ontstaat een waterkering die ruim 3,5 meter boven NAP uitkomt. De balg mag bij terugkeer uit opgeblazen toestand niet in een plooi komen te liggen, want daardoor kunnen lekken ontstaan met alle gevolgen van dien. Ook daarom is een deugdelijke wapening noodzakelijk.

De totale kosten van bouw, compenserende maatregelen, onderhoud en schadeloosstellingen van de keersluis Ramspol zijn begroot op ruim 155 miljoen gulden. De kosten worden voor bijna driekwart gedragen door het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De provincie Flevoland en waterschap Groot Salland nemen elk veertien procent voor hun rekening.

Een paar procent van de kosten van Groot Salland wordt doorberekend aan waterschap Wold en Wieden. De aanneemsom inclusief tien jaar onderhoud bedraagt bijna 93 miljoen gulden. De vertraging maakt het project niet duurder voor de opdrachtgever, wel voor de uitvoerder.

Afvallers

Hagesteijn van Rijkswaterstaat stelt dat het om een complex project gaat, waar heel wat bij komt kijken. Dat bleek ook tijdens de aanbestedingsprocedure. Van de elf bedrijven (acht bedrijvencombinaties en drie individuele bedrijven) die via voorselectie een plan mochten maken, bleven na toetsing aan de beoordelingscriteria slechts zes over.

Sommige bedrijven struikelden onder andere over een te magere bezette ontwerpafdeling of een niet ingevuld elektroverhaal. De zes bedrijven die overbleven waren KKR, Delta, HBW, Ballast Nedam, Heijmans/Holzmann en Van Hattum en Blankevoort. HBW is niet de goedkoopste inzender, maar levert in de ogen van Rijkswaterstaat wel de beste prijs-kwaliteitverhouding.

De balgstuw is uniek, omdat hij dienst doet als stormvloedkering. De bouwvakker staat in een van de bakken negen meter onder het waterniveau.Foto: Archief

Reageer op dit artikel