nieuws

Zwaar weer op komst

bouwbreed

De Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer waren de voorbode van zwaar weer voor het kabinet. De Financiele Beschouwingen afgelopen week in de Kamer waren het vervolg. De rimpelingen van twee weken geleden lijken uit te groeien tot kleine golfjes als voorbode van een storm

Het eerste grote debat tussen kabinet en Kamer over het regeerakkoord was op zijn minst bizar te noemen. De coalitie ruziede over de vraag hoe eventuele meevallers kunnen worden verdeeld. Hoe anders ging het er een paar weken geleden aan toe. Plotseling was het de verdeling van tegenvallers die de hoofdmoot vormde.

Minister Zalm van Financien had ter gelegenheid van Prinsjesdag bedacht dat tegenvallers voor driekwart ten laste zouden komen van het financieringstekort en voor een kwart ten koste zouden gaan van de lastenverlichting. Bij een financieringstekort van meer dan 1,75 procent zou de verdeling fifty-fifty worden. Het spiegelbeeld van wat er met meevallers gaat gebeuren dus, maar niet afgesproken in het regeerakkoord. Toch wil Zalm hieraan vasthouden.

Dat gaf al de nodige commotie tussen met name VVD-fractieleider Dijkstal en zijn PvdA-collega Melkert. Afgelopen week deden de financiele specialisten de discussie nog eens over. De VVD, en in iets mindere mate D66, wisten zich gesteund door het CDA in hun mening dat de afspraak eigenlijk niet goed is. Vooral de VVD meent dat deze slechts voor een jaar moet gelden. Daarna moet er een herijking plaatsvinden, die dan moet leiden tot de conclusie dat er meer zal worden bezuinigd.

D66 is het daarmee niet oneens, zij het dat ook de Democraten niet zoveel bezwaren aanvoeren tegen een verdere verhoging van het financieringstekort. De PvdA kan zich wel vinden in de nieuwe Zalm-norm.

Kortom, de economische ontwikkeling wordt een tijdbom onder het kabinet. Als het goed blijft gaan en er meer financiele ruimte komt, krijgt de coalitie op termijn ruzie over de verdeling van de meevallers. Gaat het slecht – en daar wijzen de tekenen toch meer op – dan ontstaat er eveneens ruzie, maar dan over de vraag hoe tegenvallers moeten worden opgevangen.

Iets verder oprekken van het financieringstekort betekent ruzie met Brussel. Met het oog op de EMU mag het financieringstekort niet hoger zijn dan drie procent. Daar zit Nederland nu met 1,3 procent ver onder. Maar ook is afgesproken dat zal worden gestreefd naar financieringsevenwicht, iets waar Zalm zich in de vorige kabinetsperiode sterk voor heeft gemaakt. Inmiddels heeft Brussel al laten weten een hartig woordje met Nederland te zullen spreken als dat streven wordt opgegeven.

Blijft dus weinig anders over dan verder bezuinigen. De ervaring leert dat, als er snel geld moet worden gevonden, de investeringen als eerste sneuvelen. Alle andere bezuinigingen leveren immers pas op langere termijn geld op.

Dat baart zorgen, temeer omdat er, ondanks alle fraaie woorden, nog steeds onvoldoende wordt geinvesteerd. Bovendien gaat wat er aan geld is, voor een belangrijk deel op aan de prestigeprojecten HSL-Zuid en Betuweroute.

De conclusie kan dus zijn dat, wat het kabinet ook doet, er altijd ruzie zal volgen. Is het niet met de Tweede Kamer, dan wel met maatschappelijke organisaties. Want als wordt bezuinigd op investeringen, heeft dat gevolgen voor de bereikbaarheid. En dat heeft weer negatieve effecten op de economische groei.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels