nieuws

Bedrijven doen meer preventief onderhoud

bouwbreed Premium

Het onderhoud van productiemiddelen werd nog niet zo lang geleden beschouwd als een noodzakelijk kwaad. Onderhoudswerkzaamheden waren meestal correctief van aard. Tegenwoordig staat de continuiteit van productieprocessen voorop en dient onderhoud een strategisch belang. Daardoor wordt aan preventief onderhoud meer aandacht geschonken. Dat schrijft G. van Dijkhuizen in ‘Maintenance meets Production'(*)

Preventief onderhoud is niet meer dan onderdelen vervangen voordat ze kapot gaan. Het bijbehorende plan rekent de directe onderhoudskosten voor en de indirecte kosten die door productiestilstand ontstaan. De indirecte kosten laten zich moeilijker kwantificeren. Dit laat onverlet dat de indirecte kosten vaak het overgrote deel van de totale kosten bepalen.

Onderhoud en productie hangen dus zeer nauw samen. Naast kostenoverwegingen kunnen immers ook de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en de beheersbaarheid van de productiemiddelen de doorslag geven. Beheersbaarheid staat voor de mate waarin een bedrijf kan voorspellen of een productiemiddel beschikbaar is. Preventief onderhoud biedt de mogelijkheid werken op geschikte momenten in te passen.

Basismodel

Wiskundige modellen bepalen de verhouding tussen preventief en correctief onderhoud. Het basismodel geeft de tijd en/of de kosten weer die samenhangen met preventief en/of correctief onderhoud. Een productiesysteem wordt daarvoor opgedeeld in subsystemen, componenten en onderdelen. Dat alles vormt een boomstructuur die de samenhang tussen de verschillende delen weergeeft. Binnen dit raamwerk wordt een verzameling preventieve onderhoudswerken opgedeeld in onderling onafhankelijke, gescheiden werkzaamheden. In een volgende onderverdeling worden de gemiddelde preventieve onderhoudskosten per tijdseenheid geminimaliseerd. Hier moet een evenwicht komen tussen de extra kosten die ontstaan wanneer vaker dan nodig onderhoud plaats vindt en de besparingen in de kosten die gepaard gaan met het gelijktijdig uitvoeren ervan.

Oplossingen

Storingsgevoelige productiesystemen stellen bijzondere eisen. Hier bepalen de klassieke onderhoudsmodellen een optimale onderhoudsfrequentie door de gemiddelde beschikbaarheid op lange termijn te maximaliseren. Voor de beschikbaarheid op de korte termijn biedt dit systeem minder goede oplossingen. Een wiskundig model geeft hier uitkomst. Daaruit blijkt dat de preventieve onderhoudsfrequentie aanzienlijk toeneemt wanneer de beheersbaarheid op de korte termijn zwaarder weegt dan de beschikbaarheid op de lange termijn. Minder eenvoudig is een wiskundig model te maken voor het preventief onderhouden van systemen die met tussenpozen in gebruik zijn. De informatie over de productiebehoefte komt doorgaans pas op korte termijn vrij.

Praktijk

De praktijk zal nauwelijks toekomen aan wiskundige bepalingen om het juiste onderhoudsmoment te kiezen. Temeer omdat het bijvoorbeeld niet alleen een technische dienst is die over de inzet van productiemiddelen gaat. De verstandhouding tussen onderhoud en productie laat momenteel nogal te wensen over. Dit neemt niet weg dat onderhoud sterk aan belang wint. De reden daarvoor ligt in de verschuiving van arbeidsintensieve- naar kapitaalintensieve systemen. Bijvoorbeeld in de raffinage bestaat zo’n 30 procent van het personeel uit onderhoudstechnici en zijn de onderhoudskosten de grootste post van het operationele budget. Nader onderzoek moet de aanzet geven tot een werkbaar systeem voor een gecoordineerde planning en structurering van de productie en het onderhoud. Hiervoor moet duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen onderhoudsplanning voor de korte, middellange en lange termijn.

(*) G. van Dijkhuizen schreef ‘Maintenance meets Production; On the Ups and Downs of a Repairable System’ voor de vakgroep Operationele Methoden en Systeemtheorie van de faculteit Technologie en Management van de Universiteit Twente.

Reageer op dit artikel