nieuws

Historisch sluizencomplex Vreeswijk gerestaureerd

bouwbreed

De Oude Sluis in het verstilde centrum van Vreeswijk (Nieuwegein) biedt vanouds een fraaie aanblik. Maar sinds enkele jaren verstoren de hekken met waarschuwingsborden het idyllisch plaatje. De houten funderings-palen van de binnenkolk zijn verrot en er dreigt instortings-gevaar. De eigenaar van het rijksmonument, het Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden, heeft daarom besloten tot een ingrijpende restauratie.

In maart begint de Nederlands-Belgische aannemerscombinatie Hussen (Culemborg) en Smet (Dessel) met het karwei. Om het historische sluizencomplex niet te beschadigen, is gekozen voor een methode waarbij rond de kolk gaten worden geboord tot een diepte van 10 meter. Tijdens het terugtrekken injecteert de boorkern onder een druk van 100 atmosfeer een groutmengsel. Zo ontstaat een betonnen kolom met een doorsnede van 90 centimeter.

De betonkolommen komen zo dicht naast elkaar, dat ze een ondoordringbare en dragende wand vormen. Per kolom wordt een 40 millimeter brede wapening aangebracht. Om de druk op de constructie op te vangen, storten de aannemers net onder de grond een betonnen kransbalk. In totaal moeten meer dan 300 kolommen worden aangebracht.

Oude Gracht

“Met deze methode zijn goede ervaringen opgedaan in havens in Belgie en Frankrijk”, vertelt Jan Smorenburg, projectleider van het Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden. “Ook de restauratie van de bruggen over de Oude Gracht in Utrecht vindt plaats op deze manier.”

Nadat de binnenkolk onder handen is genomen, volgt de buitenkolk die grenst aan de Lek. Omdat de houten fundering hier in veel betere staat verkeert, wordt slechts hier en daar een kolom geboord. Verder brengen de aannemers ook rond de buitenkolk een betonnen kransbalk aan. “De werkzaamheden hebben hier een preventief karakter”, aldus Smorenburg. Verder behelst de restauratie het herstel van metselwerk en natuursteen en het opknappen van de karakteristieke ophaalbrug over het middenhoofd. Uiterlijk in de zomer van 1999 moeten de werkzaamheden zijn afgerond.

De operatie kost in totaal ruim 8 miljoen gulden. Een volledige financiele dekking is er nog niet. Het Hoogheemraadschap betaalt 3 miljoen gulden, de gemeente Nieuwegein ook. De stad Utrecht draagt zes ton bij. Voor de overige twee miljoen gulden rekent Smorenburg op een subsidie van de rijksoverheid. “Het gaat immers om een rijksmonument.”

Schakel

Het Vreeswijkse sluizencomplex was vroeger een belangrijke schakel in de waterverbindingen van de stad Utrecht, die aan het eind van de veertiende eeuw opdracht gaf tot de bouw. In 1825 werden de sluizen gemoderniseerd en kreeg de Oude Sluis zijn huidige vorm. Eind vorige eeuw verloor het sluizencomplex zijn functie voor de scheepvaart, toen ten westen van Vreeswijk een nieuwe sluis werd gebouwd. De Oude Sluis is echter nog steeds van belang voor de waterhuishouding van de Domstad, die er om die reden nooit afstand van wilde doen.

Pas op 1 januari 1995 droeg de gemeente Utrecht het sluizencomplex over aan het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden. Dat voelt zich niet bekocht, nu blijkt dat een kostbare restauratie noodzakelijk is. “We wisten al lang hoe de vlag erbij hing”, zegt Smorenburg. “Maar we zijn blij dat we een dergelijk fraai monument in beheer hebben.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels