nieuws

Beroepsonderwijs schenkt nog veel te weinig aandacht aan bestek

bouwbreed Premium

“De hele bouw draait om bestekken”, zegt directeur

R. Estourgie van het Bouwkundig Facilitair Bureau Zwolle (BFB) in een interview met Jean Quist. “Bestekken blijken echter in het bouwonderwijs een ondergewaardeerd product. Schoolverlaters weten doorgaans wel van hun bestaan af maar weten vaak niet wat erin staat en welke waarde bestekken

vertegenwoordigen in het bouwproces. Om die reden geven we schoolverlaters die bij ons in dienst komen intern een

gerichte ‘bestekscholing’.”

In het bestek staat volgens Estourgie meer omschreven dan alleen de wijze waarop de metselaar de stenen moet leggen. De UAV (Uniforme Algemene Voorwaarden) stelt de bestekomschrijving boven de bestektekeningen, een gegeven dat in het onderwijs te weinig aandacht krijgt. Als tijdens de realisatie verschil van mening ontstaat geeft het bestek aan wat wel en niet van toepassing is. Ook onderaannemers lezen hierin wat van hen wordt verwacht.

“Een schoolverlater al deze aspecten bijbrengen kost een jaar”, meent Estourgie. “Wat niet wil zeggen dat hij dat jaar niets voor ons verdient. Een aankomend bestekschrijver kan aan de slag met eenvoudige bestekken voor gelijkwaardige projecten waar hij alleen hoeft te letten op de bijzondere aspecten van een project. Zo leert hij een bestek lezen. Pakweg tachtig procent van onze medewerkers heeft HTS zodat je zelfstandig denkvermogen mag veronderstellen.”

Fout bestek

Eerder belichtte het BFB de verschillende aspecten van het bestek in een gastcollege voor de HTS Zwolle. Het oprichten van een aparte scholingstak gaat Estourgie echter te ver.

“We zijn geen onderwijsinstelling. Maar het kan geen kwaad de specifieke kenmerken van een bestek onder de aandacht te brengen van mogelijke opdrachtgevers. Bijvoorbeeld via cursussen die de deelnemers inzicht geven in de inhoud van een bestek. Dergelijke bijeenkomsten hebben wij gehouden voor projectleiders van grote ondernemingen. Die activiteit willen wij voortzetten.”

Aan de hand van conceptbestektekeningen, constructiegegevens, materiaalstaat en projectgebonden informatie over contractverhoudingen en de gewenste bouworganisatie ontstaat een conceptbestek. De opdrachtgever controleert het voorlopige resultaat en de bestekschrijver verwerkt de opmerkingen in de definitieve bestektekst.

“Zitten er dan nog domme fouten in dan zijn wij aansprakelijk”, stelt Estourgie. “Die foutkans blijft overigens heel klein. De inschrijver kan tijdens de prijsvorming nog onvolkomenheden ontdekken in bestek en tekeningen. Die leveren een Nota van wijzigingen op. Ook in het bureau ondergaat een bestek controles die vroegtijdig op fouten wijzen. Een echt fout bestek is nagenoeg ondenkbaar.”

BFB werkt met de STABU en de UaV. Er blijft nog steeds vraag bestaan naar ‘eenvoudiger’ besteksvormen. Sommige opdrachtgevers hanteren nog de niet meer bestaande SR(O)W-methode. De inhoud verwijst echter naar achterhaalde normen en het bij veel ontvangers niet meer aanwezige deel A van de SR(O)W-standaard. Voor onderhoud of restauratie biedt een technische omschrijving in een eigen standaard een redelijk alternatief. “Bepaalde sectoren als nutsbedrijven stellen specifieke eisen. De desbetreffende organisaties moeten die gegevens overdragen aan de bestekmaker want die afwijkende voorwaarden kan hij niet zelf bedenken.”

“Het komt wel eens voor dat een architect bij twee of drie bureaus prijs vraagt voor een bestek. Meestal doen we zaken met vaste opdrachtgevers. De kwaliteit weegt in deze zwaarder dan het tarief, zolang dat niet teveel afwijkt van wat wat op de markt omgaat.”

Bestekschrijven is een wat onderbelichte dienst die vaak onder grote druk staat. De opdrachtgever moet volgens Estourgie begrijpen dat dit niet in twee dagen kan. Er is al gauw een aantal weken mee gemoeid. De resultaten van de certificatieprocedure die het bureau eerder doorliep leveren evenwel een zekere rust op waardoor de kwaliteit overeind blijft.

Estourgie: “Het blijft een vraag of certificatie extra attentiewaarde opbrengt. Nagenoeg elk bedrijf wil een certificaat zodat iedereen straks gelijk is. Zij het van een hogere kwaliteit want zo’n procedure brengt onvolkomenheden in de werkwijzen aan het licht. De certificerende instelling onderzoekt elk half jaar of we nog aan de normen voldoen. Hetzelfde doen we ook regelmatig zelf.”

Vraag en aanbod

Estourgie verwacht dat de meeste bedrijven mettertijd nog slechts zaken doen met gecertificeerde ondernemingen. Ook bij Europese selectieprocedures zal certificatie een zwaardere rol spelen.

Voor Europese aanbestedingen ontwikkelde BFB het zogeheten SPA-initiatief. ‘De bouw’ beraadt zich momenteel op de waarde van deze methodiek. Het systeem werkt op basis van vraag en aanbod. De opdrachtgever biedt een project aan en geeft de eisen op waaraan de geinteresseerde bouwer moet voldoen. De aannemer overlegt zijn kwalificaties. Bedrijven deponeren jaarlijks deze gegevens.

“Leg je die gegevens naast elkaar dan kun je zien welke aannemer(s) voor welk project het meest in aanmerking komen”, aldus Estourgie. “Deze methode voorkomt dat alleen grote ondernemingen de selectie doorstaan.”

Reageer op dit artikel