nieuws

Bouw tweede Lekbrug op schema Ondanks zoektocht naar vliegtuigbommen

bouwbreed Premium

Geen slechte winter, geen hoog water. Het zit de bouwers van de tweede brug over de Lek bij Vianen behoorlijk mee. Zelfs de zoektocht naar niet-ontplofte vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog leverde geen noemenswaardige vertraging op. “We liggen keurig op schema”, verklaren Leo van Lubeek en Wil Rietbergen van opdrachtgever Rijkswaterstaat.

De westelijke parallelbaan van de oude Lekbrug bij Vianen heeft geen aangenaam verblijfsklimaat. Hoog boven de rivier heeft de wind vrij spel, terwijl het langsrazende verkeer zonder onderbreken de trommelvliezen bestookt. Maar het uitzicht vergoedt veel. In de verte schittert het zonlicht op het zilverachtig gerimpelde water, waarin zich hier en daar het silhouet van een binnenvaartschip aftekent. En op ooghoogte, enkele tientallen meters verderop, werken bouwvakkers van hoofdaannemer Dubbers uit Malden aan de nieuwe Lekbrug onder de belangstellende blikken van een paar bouwtoeristen.

De bouw van deze tweede oeververbinding schiet op, zo kan ook een leek zien. De landhoofden aan weerszijden van de rivier zijn gereed, de zes pijlers (twee langs het water, vier in de uiterwaarden) staan tussen de steigers en een woud van betonnen palen schiet uit de grond: de hulpconstructie voor de twee aanbruggen die momenteel in aanbouw zijn.

Volgend jaar augustus moet de nieuwe brug – kosten: een kleine 40 miljoen gulden – klaar zijn. Twee jaar en vijf maanden is de bouwtijd van deze in totaal 532 meter lange oeververbinding. “Die recordbouwtijd kunnen we alleen realiseren door aan twee kanten tegelijk te werken”, zegt projectleider Wil Rietbergen van Rijkswaterstaat.

Vaste cyclus

De brug groeit vrijwel gelijktijdig op de noordelijke en zuidelijke rivieroever. Vanaf de twee zestien meter hoge rivierpijlers wordt straks elke week in een vaste cyclus – donderdag: betonstortdag – een betonnen brugmoot van 3,60 meter lengte gestort en aangespannen. Midden boven de rivier zullen de twee brugeinden elkaar in de loop van volgend jaar ontmoeten.

Snelheid is geboden, omdat de verkeersdruk op en rond de oude Lekbrug in snel tempo steeds groter wordt. De files die zich elke ochtend- en avondspits vormen voor deze flessenhals in de A2, hebben ook vorig jaar weer alle records gebroken.

De bouw van de nieuwe brug is een onderdeel van de verbreding van de drukste autoweg van Nederland. Tussen Nieuwegein en het knooppunt Everdingen wordt de weg verbreed van twee keer twee naar twee keer drie rijstroken. Het project kost in totaal ruim 200 miljoen gulden.

Anders dan de oude stalen Lekbrug uit 1936 is de nieuwe verbinding een (holle) uitbouwbrug van beton, die bestaat uit een 165 meter lange overspanning over het water en twee honderd meter lange brugdelen boven de uiterwaarden. De brug is via twee aanbruggen van samen in totaal 167 meter verbonden met de oevers.

Schoren

De keuze voor het hogesterkte-beton B65 maakt de constructie relatief licht. Een nadeel is dat de nieuwe brug een grotere constructiehoogte heeft dan de bestaande Lekbrug. Om toch de vereiste doorvaarthoogte van 9,10 meter te krijgen, ligt het brugdek enkele meters hoger.

Geprefabriceerde schoren ondersteunen aan weerszijden de ruim acht meter overhangende zijflappen. “Voor deze oplossing is ook gekozen, omdat automobilisten op de oude brug straks tegen de nieuwe brug aankijken”, zegt directievoerder Van Lubeek. “Met die schoren ziet het er heel aardig uit. Dat geldt trouwens ook voor de brug als geheel, een ontwerp van architect Zwarts uit Abcoude.” Rietbergen vult aan: “Dit is een mooie, weinig opvallende brug die helemaal opgaat in het landschap. Het is heel wat anders dan bijvoorbeeld de tuibrug bij Zaltbommel. Maar die brug zou in deze omgeving niet passen.”

Elke brug is anders en dus wordt ook de bouw van de tweede Lekbrug bij Vianen nooit routine. Maar feit is dat de werkzaamheden ronduit voorspoedig verlopen, benadrukken Rietbergen en Van Lubeek. De weergoden hebben de bouwers tot dusver de helpende hand toegestoken. De winter was opmerkelijk zacht, waardoor vorst en ijsgang geen roet in het eten gooiden. Ook hoge waterstanden die tot vertraging zouden kunnen leiden, bleven uit.

Blindgangers

Het grootste probleem was de mogelijke aanwezigheid van niet-ontplofte vliegtuigbommen. De oude Lekbrug werd in januari 1945 door Britse vliegtuigen gebombardeerd en vernietigd. Ook eerder in de oorlog lag de strategische oeververbinding al zwaar onder vuur. Rietbergen: “Er is waarschijnlijk geen brug in Nederland die zo vaak is aangevallen als de Lekbrug bij Vianen. Het is een gegeven dat van alle bommen die vallen een deel niet afgaat. De kans was dus groot dat er blindgangers lagen in het gebied waar wij moesten heien.”

De trillingen die ontstaan bij het heien zouden de blindgangers na ruim vijftig jaar alsnog tot ontploffing kunnen brengen. Het Explosieven Opruimings Commando van de Landmacht werd ingeschakeld om niet-ontplofte bommen op te sporen. Tijdens het onderzoek werd uit veiligheidsoverwegingen het scheepvaartverkeer enkele dagen stilgelegd. Auto’s konden gewoon blijven rijden, omdat het risico voor het wegverkeer bij een eventuele ontploffing te verwaarlozen was.

Ondanks de uitgebreide en geavanceerde speuractie werd geen bom gevonden en kon het werk worden hervat. Rietbergen: “Die zoektocht naar blindgangers heeft in de pers veel aandacht gekregen, maar is nauwelijks van invloed geweest op de voortgang van het project.”

Aanvankelijk was het de bedoeling na het gereedkomen van de nieuwe brug de oude Lekbrug een grote opknapbeurt te geven. Daar zou dan het autoverkeer uit zuidelijke richting overheen rijden. Vorig najaar besloot minister Jorritsma echter dat er nog een Lekbrug moest komen, ten westen van de nieuwe brug. De bouw daarvan begint na de oplevering van de tweede brug en moet rond in het jaar 2003 gereed zijn.

Spiegelbeeld

Rietbergen: “Bij nader inzien bleken de kosten van het opknappen en op lange termijn in stand houden van de oude Lekbrug zo hoog dat het verstandiger was een nieuwe brug te bouwen. Die brug wordt het spiegelbeeld van de brug die we nu aan het bouwen zijn.”

Als deze Lekbrug klaar is, blijft de oude Lekbrug overigens voorlopig gehandhaafd voor fietsers en bromfietsers. Sloop komt pas aan de orde, als ruimte moet worden gemaakt voor weer een nieuwe brug. Die is nodig als ooit wordt besloten tot verbreding van de A2 naar twee maal vier rijstroken. Rietbergen: “Maar als dat al gebeurt, is het in de verre toekomst.”

Reageer op dit artikel