nieuws

Lavakorrels veel voordeliger dan grind bij infiltratiesystemen

bouwbreed Premium

Op veel plaatsen in Nederland zakt de grondwaterstand en verdroogt de grond doordat het regenwater op het riool wordt geloosd. Verdroging is te voorkomen door regenwater in de grond te infiltreren. De gebruikelijke systemen zijn voorzien van grind. Maar waterinfiltratiesystemen voorzien van een filter van lavakorrels zijn goedkoper dan systemen met grind.

De bestaande rioolstelsels zijn niet gedimensioneerd om bij hevige regenval al het rioolwater af te voeren naar een afvalwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). Het teveel aan water, met de afvalstoffen. wordt dan via een overstort op het oppervlaktewater geloosd. Dit veroorzaakt regelmatig vissterfte, stankoverlast en slechte waterkwaliteit zowel binnen als buiten de bebouwde omgeving. Belangrijke oorzaak van het grote aanbod van water is de gezamenlijke afvoer van riool- en hemelwater via het hoofdriool. Niet alleen vraagt dit een grote capaciteit van de zuiveringsinstallatie maar ook wordt veel ‘relatief schoon hemelwater’ via de rivierenstelsels afgevoerd naar zee.

Om de vuiluitworp van de rioolsystemen te beperken zijn maatregelen op verschillend gebied mogelijk. De bergings- en pompcapaciteit voor het rioolwater kan worden vergroot en ook de structuur en detaillering van het rioolsysteem is wellicht te verbeteren. Uit onderzoek van de Nationale Werkgroep Riolering en Waterkwaliteit blijkt dat sluiten van overstorten en aanleg van speciale bergbezinkbassins de hoeveelheid vuil in het afvalwater al met drie kwart kunnen verminderen.

Een mogelijkheid is ook het hemelwater niet via het riool af te voeren, maar het min of meer direct ten goede te laten komen aan het grondwater. Na enige zuivering levert dat geen bezwaar voor de kwaliteit van het grondwater op. Daarmee wordt ook de thans optredende verdroging van de grond teruggedrongen. Het hemelwater kan natuurlijk ook worden hergebruikt, in de land- en tuinbouw of voor de industrie.

Wadi’s

Hemelwater aan het grondwater toevoegen gaat niet zomaar. Daar zijn speciale systemen voor nodig. Voor infiltreren van water worden tegenwoordig in woonwijken tussen groenvoorzieningen kunstmatige ‘wadi’s’ aangelegd. Dat is de naam voor droge rivierbeddingen in woestijnachtige gebieden met een relatief vlakke bodem en steile wanden waarin het water wordt verzameld en afgevoerd. Een wadi voor infiltreren van hemelwater is circa 40 centimeter diep en 3 meter breed. De bestrating loopt schuin af in de richting van de wadi zodat regenwater daarin wordt opgevangen. De bovenste laag bestaat uit goed doorlatend zand waarin leem is verwerkt zodat gras zich goed kan ontwikkelen.

Onder het diepe gedeelte van de wadi is een waterbergende sleuf opgenomen die is gevuld met grofkorrelig materiaal verpakt in een geotextiel. Aangetoond is dat de minerale samenstelling vulkanische lava zeer geschikt maakt als filtermateriaal. Het water uit de wadi’s met lava is schoon genoeg om geloosd te worden op oppervlaktewater.

In situaties waarbij het infiltrerend vermogen van de grond te klein is worden wel drainagesleuven aangelegd. Bijvoorbeeld als afstromend water langs wegen en dijken snel afgevoerd moet worden. Een overmaat aan water in de ondergrond veroorzaakt namelijk afname van stabiliteit en draagvermogen.

Proef

Aannemersbedrijf D. Gouwens GWW BV heeft bijvoorbeeld in 1996 een proef gedaan met zo’n infiltratiebuffer langs een weg bij bedrijventerrein De Noord in Krimpen aan de Lek. De buffer bestaat uit een sleuf van 1,50 breed en 1 m diep die gevuld is met lava 16/32mm en 60/120 mm verpakt in een kunststof geotextiel. Lava heeft een relatief lage soortelijke massa ( kleiner dan 1100 kilogram per kubieke meter, los gestort). In de buffersleuf is een filterbuis opgenomen. Het systeem functioneert goed.

Recent is bij de aanleg van rijksweg A4 tussen Rijswijk en Delft ervaring opgedaan met drainagesleuven om het water afkomstig van het wegdek te verzamelen, te filteren en af te voeren in de ondergrond. Bij een hoge grondwaterstand wordt het water via een drainagebuis geloosd op de bermsloot. De sleuven zijn hier gevuld met lava met een korrelverdeling van 16/32 mm. Een systeem met lava kan de helft goedkoper zijn dan een met grind. De lava voor de A4 is geleverd door de fa. Rook Krimpen BV te Krimpen aan de IJssel en is afkomstig uit de Duitse Eifel, waar het samen met basalt wordt gewonnen.

Koesteren

Hemelwater moet gekoesterd worden. Het moet niet via het riool worden afgevoerd. Gezuiverd hemelwater kan direct geinfiltreerd worden in de ondergrond en bijdragen aan voorkomen van verdroging van zandige gebieden. Gezuiverd hemelwater kan ook worden gebruikt voor veel processen in de industrie die nu drinkwater verbruiken. In de tuinbouw is al zo’n een systeem ingevoerd. Regenwater van de kassen wordt na zuivering toegepast voor het besproeien van gewassen.

Een soortgelijke aanpak van het hemelwater in de bebouwde omgeving en langs wegen reduceert de vuiluitworp, dringt de verdroging terug en zorgt voor lagere kosten bij de afvalwaterzuivering.

Reageer op dit artikel