nieuws

Woningcorporaties zoeken schaalvergroting niet in fusies

bouwbreed

Het gist en bruist van de nieuwe samenwerkingsvormen. In plaats van integrale fusies voelen corporaties meer voor het handhaven van de lokale autonomie in kleine frontoffices. Schaalvoordelen worden gezocht in het concentreren van de aansturing en ondersteunende diensten in een zogenoemd backoffice. Nico van Velzen (NWR) en Willem van Leeuwen (NCIV) reageren op actuele ontwikkelingen, onder meer op de oprichting van de Socratesgroep.

Dolf Dukker

“Ik moet de multinational nog zien die in vijf jaar zo’n turnaround realiseert”, maakt Willem van Leeuwen de balans op van de eerste fase van de verzelfstandiging van de woningcorporaties. “We begonnen vijf jaar geleden met 900 corporaties. Dat zijn er intussen 700 met een balanstotaal van f. 200 miljard. De bedrijfstak heeft een enorme prestatie geleverd. Het is een gigantische cultuuromslag geweest. Als je nagaat met hoe weinig kleerscheuren. In omvang heb je het over peanuts.”

Fase twee

“We staan nu aan het begin van fase twee van de verzelfstandiging, waarin de corporaties een lange termijnstrategie gaan ontwikkelen. Ik verwacht veel samenwerking, in veel verschillende vormen, maar in veel mindere mate in de vorm van fusies dan ik ongeveer een jaar geleden dacht.” Een prima ontwikkeling vindt Van Leeuwen het behoud van autonomie van de corporaties in frontoffices die het contact met de huurders en de markt onderhouden, in combinatie met de schaalvoordelen van samenwerking en bundeling van backoffice-activiteiten.

“Bij Socrates wordt vooral investeringscapaciteit gebundeld”, wijst de NCIV-directeur op de nogal zware eisen die deze structuur stelt aan de deelnemers. “Andere vormen van samenwerking stellen minder zware eisen”, vervolgt hij.

Zeggenschap

“Dergelijke verbanden zijn meer een vehikel waarbij wel investeringsruimte ter beschikking komt, maar de uiteindelijke transacties gaan toch gepaard met de nodige zeggenschap van de investerende partij. Die stelt eigen eisen, bijvoorbeeld aan de beheerkosten die in het calculatieplaatje worden opgenomen.” In Limburg werkt een corporatie aan een besturenfusie, vertelt Van Leeuwen. Een bestuur en een raad van commissarissen zorgen volgens die opzet voor de aansturing op hoofdlijnen van meerdere werkorganisaties. Weer een andere club, de Maaskoepel, is bezig met het opzetten van een investeringsholding. In Brabant heeft een aantal corporaties elkaar gevonden in de Futuragroep die net als de Socratesgroep denkt aan invoering van het Rabobank-model. In Haaglanden hebben corporaties hun treasurymanagement gebundeld, onderscheidt Van Leeuwen allerlei nieuwe samenwerkingsvormen.

Stroomversnelling

Ogenschijnlijk is de herstructurering van de sector in een stroomversnelling gekomen. Volgens Van Leeuwen hebben corporaties in de afgelopen jaren eerst aan hun organisatie gewerkt. Verdere ontwikkeling werd een tijdlang geremd door de politieke discussie. “Twee jaar geleden waren wat restauratietendenzen in de Kamer waarneembaar. Niet helder was of de corporaties hun eigen verantwoordelijkheid zouden krijgen en houden.”

Van Leeuwen verwacht dat op een gegeven moment een kristallisatieproces zal gaan optreden. Bepaalde vormen zullen ongetwijfeld beter werken dan andere.

Op de vraag of de NWR door initiatieven als de Socratesgroep buitenspel wordt gezet, reageert Van Velzen: “Er is een misverstand over onze rol. Corporaties moeten niet worden beschouwd als onderdelen van de NWR. Anno 1997 wordt niet van ons verwacht dat wij bepalen welke initiatieven, waar en wanneer worden ontplooid.” De NWR-directeur noemt de Socrates nadrukkelijk “een van de vele nieuwe samenwerkingsvormen”.

Deregulering

“Voor veel van deze samenwerkingsverbanden leveren wij de medewerkers”, kan Van Velzen toch niet nalaten op te merken. “De directeur van ‘Haaglanden’ is een medewerker van de NWR. Het management van KWH zit bij de NWR.”

In 2001 staat de evaluatie van de nieuwe ordening op de politieke agenda. “Ik ben ervan overtuigd”, zegt NCIV-directeur Van Leeuwen, “dat we dan gaan praten over deregulering. Want het besluit sociale huursector is wel erg dik geworden.”

‘Vrijwel vlekkeloze turnaround van bedrijfstak van f. 200 miljard’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels