nieuws

PvdA vermoedt Vinex-kartels

bouwbreed Premium

Tweede Kamerlid Adri Duivesteijn (PvdA) verdenkt projectontwikkelaars ervan moedwillig de bouw van nieuwe woningen op Vinex-locaties te temporiseren. Zij zouden dat doen om de prijs van woningen door schaarste kunstmatig hoog te houden. Met name denkt hij daarbij aan Haaglanden. Duivesteijn uitte zijn vermoedens tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van VROM in de Tweede Kamer.

Hij was op het spoor gezet door twee artikelen in Cobouw van eind 1996, waarin werd gesteld dat overheid en bedrijfsleven in Haaglanden bezig zijn de markt te regisseren. Toen al was het Kamerlid verbaasd, recente ontwikkelingen hebben de zaak volgens hem in een nieuw licht gezet.

In een rapportage van het ministerie van VROM over de uitvoering van de Vinex-locaties blijkt dat die locaties in zijn algemeenheid een jaar achterlopen op de afspraken zoals die in de zogenoemde Vinex-convenanten zijn vastgelegd. Met name de productie in Haaglanden, waar in de periode 1995-2005 in totaal 40.000 woningen moeten verschijnen, loopt helemaal fors achter. Duivesteijn vindt dat van de gekke omdat niet alleen de consument wordt gedupeerd, maar ook het maatschappelijk belang.

In een concept-brief die hij aan minister Wijers wilde sturen als verantwoordelijk bewindsman voor mededinging, wijst Duivesteijn er op dat anders dan vroeger projectontwikkelaars, beleggers en woningcorporaties een dikke vinger in de pap hebben, waar vroeger gemeenten veel meer het voortouw hadden. “Deze instituties hebben de gronden al in een vrij vroeg stadium gekocht teneinde zich bij de ontwikkeling van deze locaties te verzekeren van de mogelijkheid daar zelf te kunnen optreden als projectontwikkelaar voor de ontwikkeling, de bouw en de verkoop van de beoogde woningen.”

Daardoor zijn gemeenten veel afhankelijker geworden van private partners voor de uitvoering van de Vinex-convenanten. “De ruimtelijke ordening lijkt door deze ontwikkeling in belangrijke mate te zijn verworden tot een onderhandelingsresultaat waarin de belangen van deze ‘speculatieve’ eigenaren al op voorhand tot uitgangspunt moeten worden verheven, waarin geenszins sprake kan zijn van een vrije marktwerking”, meent Duivesteijn.

Nadrukkelijk belang

Daarnaast signaleert hij dat een aantal ontwikkelaars ook nadrukkelijk belangen hebben bij woningbouwprojecten op niet Vinex-locaties in de directe omgeving. “Ook hierin schuilt een belang welke een mogelijke invloed heeft op de ontwikkeling van de bedoelde Vinex-locaties.” Voeg daarbij ook nog de signalen dat juist in Zuid-Holland er op niet al te lange termijn sprake kan zijn van een woningoverschot van 0,5%, met alle gevolgen van dien voor de prijzen, en het plaatje is voor hem redelijk helder.

De geschetste gang van zaken acht hij volstrekt in strijd met de Wet Economische Mededinging. Daarin is het verboden de mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan te verhinderen, te beperken of te vervalsen en is het niet toegestaan misbruik te maken van een economische machtspositie. Het Kamerlid vindt dat daar wel sprake van is.

Staatssecretaris Tommel (VROM) gelooft het allemaal niet zo. Maar als het waar is, zou hij het sterk veroordelen. Hij beloofde Duivesteijn de zaak voor te leggen aan minister Wijers, wiens Mededingingsagentschap eventueel een onderzoek zou kunnen instellen.

Zie pag.3 voor commentaren vanuit de bouwwereld

Reageer op dit artikel