nieuws

Private financiering metro’s een illusie

bouwbreed

Dat in Nederland (gedeeltelijke) private financiering van metro’s mogelijk is, is een illusie. Het commercieel exploiteren van stations door er winkels in te bouwen is vrijwel uitgesloten. Daardoor zullen de kosten van de bouw van stations nooit terugverdiend kunnen worden en moet de overheid voor de financiering opdraaien.

Hoogleraar Ken Jones uit Toronto spreekt uit ervaring. Hij heeft voor de ondergrondse stad van Toronto de marketing gedaan. Ook adviseert hij anderen over de mogelijkheden en onmogelijkheden om juist de detailhandel te interesseren in de mogelijkheden van ondergrondse winkelcentra.

“Kijk naar Toronto. De ondergrondse stad is daar gebouwd onder kantoorcomplexen waar 200.000 mensen werken die dagelijks met de metro komen. Voor horecagelegenheden betekent dit dat die voor lunches kunnen rekenen op 200.000 potentiele klanten. Voor de borrel en avondeten zijn dat er al aanzienlijk minder omdat de meesten direct naar huis gaan. Voor winkels in voedingsmiddelen mag je het aantal potentiele klanten vermenigvuldigen met een factor 2,2, voor kledingzaken ligt het echter al weer lager”, zo rekent hij als ware hij een aannemer de mogelijkheden voor op de achterkant van een sigarendoos.

In de situatie van Toronto betekent dit dat winkeliers het moeten verdienen in vijf dagen van acht uur. De rest van de tijd is de ondergrondse stad praktisch verlaten. Op hele gure winterdagen na, wanneer blizzards door de straten jagen en mensen maar al te blij zijn als ze warm en droog kunnen shoppen.

Kosten voor overheid

Maar neem nu Nederland. “Kijk eens naar Amsterdam. Hoge kantoren waar een heleboel mensen werken die ook nog een directe link naar de ondergrondse ruimte hebben, zijn er niet. Het klimaat in Nederland is ook niet zodanig dat ‘bovengronders’ voor de gezelligheid onder de grond gaan winkelen. Wat houdt je dan nog voor mogelijkheden over op metrostations? De bekende krantenkiosk, misschien een bloemenzaakje en daar houdt het mee op. Geen handel waarvoor je beleggers echt warm kunt maken”, zo analyseert Jones, niet wetende dat de winkels in Nederland ook nog eens aanzienlijk later sluiten dan in Canada.

Zijn conclusie is dan ook niet meer dan logisch. “Bij jullie zal de overheid volledig moeten opdraaien voor de kosten van metro’s.” Dat houdt niet in dat ondergronds bouwen volledig is uitgesloten in zijn visie.

Veiligheid

“Zeker op plekken waar de grond duur is, valt het te overwegen om bijvoorbeeld bioscopen onder de grond te stoppen en daarbovenop woningen te bouwen. Dubbel grondgebruik is dan economisch goed haalbaar. Hetzelfde geldt voor nieuw te bouwen winkelcentra”, zegt hij na een korte uitleg over het huidige grondgebruik in Nederland en het gebrek eraan.

Wat dan wel nodig is, zo bleek tijdens de voortzetting van de zevende conferentie over gebruik van de ondergrondse ruimte, zijn speciale veiligheidsmaatregelen op het gebied van evacuatie bij brand of andere calamiteiten. Zo wees de brandweer van Montreal erop dat er beperkingen zijn aan de diepte tot waar je kunt gaan. “Het is gemakkelijker om bij brand iemand tien trappen af te laten lopen dan tien trappen op.”

In Canada heeft men daarom in ondergrondse ruimten mechanisch geventileerde schachten op relatief korte afstand van elkaar staan, die er in geval van brand voor moeten zorgen dat de rook zo snel mogelijk wordt afgevoerd. Ook het aantal uitgangen en nooduitgangen is aanzienlijk. “Waar er ook brand ontstaat, iedereen moet in staat kunnen zijn zonder al teveel moeite een uitgang te bereiken.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels