nieuws

Statencommissie wil stop op ‘ventiel van Nederland’ Zandwinning Gelderland stilzwijgend verdubbeld

bouwbreed Premium

Het woord ‘misleiding’ valt net niet. Maar Provinciale Staten van Gelderland voelen zich wel onduidelijk en selectief geinformeerd. Een speciale onderzoekscommissie ontdekte dat er voor 130 miljoen ton zand winvergunningen zijn gegeven, een verdubbeling van de 65-72 miljoen ton die de provincie in de periode 1999-2008 als totale taakstelling had vastgelegd.

De commissie Zand, bestaande uit vijf Statenleden onder voorzitterschap van Rob Janmaat, is verbaasd “dat deze informatie nooit eerder zo helder naar voren is gebracht”. De commissie kwam erachter tijdens onderzoek naar de wenselijkheid van nieuw beleid bij de zandwinning. In het gisteren gepresenteerde eindadvies geeft de commissie uiting aan haar ergernis: “Deze informatie had bij de discussies over nieuwe binnendijkse locaties in een heldere vorm bij de Staten bekend moeten zijn. Niet verscholen, maar klip en klaar.”

Gelderland is veruit de grootste leverancier van 0-4 zand in Nederland. De provincie heeft de naam van “ventiel van Nederland”, wijzen de Statenleden op de grote aanvoer van zand uit Gelderland zodra ergens in Nederland een tekort dreigt te ontstaan. “Het is de hoogste tijd om het bestaande beleid om te buigen in een politiek en maatschappelijk meer gewenste richting.” Wat de commissie Zand daaronder verstaat, kan in het algemeen worden samengevat met ‘milieuvriendelijker’.

Flink verdiend

Uit de rapportage spreekt verwondering over “de verwevenheid van aanbieders en vragers in de zandwinningssector”. “De markt voor beton- en metselzand wordt beheerst door een beperkt aantal grote conglomeraten van samenwerkende ontzanders, betonproducenten, projectontwikkelaars en bouwondernemers. Er wordt flink verdiend”, noteert de commissie als algemeen gedeelde opvatting. “Een eng kleine wereld”, schrijft de commissie deprecierend en roept rijk en andere provincies op deze sector kritisch te volgen.

“Samenwerking met andere provincies is nodig om enige ordening op de markt van beton- en metselzand aan te brengen.” Zolang de marktpartijen de tekorten in de ene provincie kunnen opvangen door de productie in andere provincies op te voeren, hoeven volgens de commissie Zand geen initiatieven van de betrokken departementen en het bedrijfsleven te worden verwacht. De commissie kan zich niet aan de indruk onttrekken dat het gebruik van 0-4 zand in Nederland kunstmatige trekken vertoont. “Belemmeringen voor het gebruik van alternatieven lijken te worden gekoesterd en besluitvorming lijkt te worden ondergesneeuwd in steeds weer nieuw onderzoek.”

Bestekken

Bij de commissie heerst de overtuiging dat de verwerking van beton- en metselzand drastisch kan worden verlaagd. Zij wil dit bereiken door er bij opdrachtgevers op aan te dringen in de bestekken beton voor te schrijven waarin fijner zand of granulaat is verwerkt.

De vijf Statenleden staan op het standpunt dat vastgehouden moet worden aan de maximale winvoorraad zand zoals vastgelegd in de Gelderse taakstelling.

In een reactie op het eindrapport van de commissie Zand heeft het college van Gedeputeerde Staten gistermiddag bekend gemaakt “met de aanbevelingen van de commissie uit de voeten te kunnen”. GS bestrijdt dat over de verleende winvergunningen informatie is achtergehouden. “De informatie is wel gegeven, maar misschien niet doorgekomen.”

Reageer op dit artikel