nieuws

Overheden negeren Europese regels ‘Kliklijn’ voor aanbestedingen

bouwbreed Premium

Gemeenten, provincies en zelfs de centrale overheid lappen de Europese aanbestedingsprocedures aan hun laars. In plaats van liberalisering van de markt wordt opnieuw aan monopolisering gedaan. Mogelijk kan daar een einde aan worden gemaakt als er een ‘kliklijn’ naar Brussel wordt aangelegd.

Deze suggestie deed mevr. mr. J.E.S. Larive, lid van het Europees parlement voor de liberalen.

Mevr. Larive sprak in Den Haag op een congres over de Europese aanbestedingsregels. Hoe slecht het er mee gesteld is illustreerde ze met de mededeling dat in 1995 in Nederland overheidsorganisaties 300 keer Europees hebben aanbesteed, terwijl er ongeveer 2500 overheidsorganisaties zijn die een dergelijke procedure hadden moeten volgen.

Toch klagen bedrijven niet, bang als ze zijn om in de relatie met de overheid toekomstige opdrachten mis te lopen. Vandaar dat er anoniem in Brussel geklaagd zou moeten kunnen worden. Volgens haar zou een onafhankelijk instituut als scheidsrechter moeten kunnen optreden en dwingende adviezen moeten kunnen geven.

De richtlijnen moeten ook veel eenvoudiger worden. “Omdat het mkb-bedrijf zich geen cum laude afgestudeerde jurist kan veroorloven om de teksten ‘te vertalen’, grijpt men bij voorbaat naast de opdracht. Procedures moeten zodanig worden opgesteld dat elke Europese ondernemer op betrekkelijk eenvoudige wijze kan deelnemen, meent ze.

Starre houding

Veelal zijn de minimumvoorwaarden, waaraan ondernemers moeten voldoen bij een aanbesteding irreeel en getuigen ze niet van een flexibele oplossing, aldus Larive. Ze verwijt overheden een starre houding. “Jarenlang bestaande bedrijven verliezen, als gevolg van een fusie of verandering van rechtsvorm (bijvoorbeeld van nv naar vof) ineens hun ‘ervaringsjaren’, waardoor ze niet langer aan de eisen voldoen.

In een aantal gevallen worden er verouderde technische specificaties voorgeschreven terwijl er al nieuwe zijn. Zo is haar het geval bekend dat brandmelders met kabel werden voorgeschreven waar inmiddels al lang draadloze systemen bestaan.

“Op die manier houden snijden overheden zichzelf in de vingers door het bedrijfsleven niet de kans te geven nieuwe methodieken, technologieen, creativiteit en efficiency binnen te laten.”

Sancties

Het lijkt er op dat de Europese aanbestedingsprocedures bewust worden genegeerd of beperkt tot een vaste groep, meestal grote ondernemers waar men al jarenlang mee samenwerkt, maar waarvan niet vaststaat dat ze “best value for money” bieden, aldus Larive, die meent dat in plaats van liberalisering van de markt daardoor juist weer een monopolisering ontstaat.

In 1995 blijkt slechts 3% van alle overheidsopdracht gegund te zijn aan bedrijven, afkomstig uit een andere lidstaat. Volgens haar zouden hardere sancties moeten worden opgelegd aan overheden, die niet conform de geest van de Europese richtlijnen handelen.

Van alle lidstaten van de EU zijn er pas vijf -Denemarken, Luxemburg, Nederland, Zweden en Finland, die alle richtlijnen voor overheidsopdrachten hebben omzet in nationale wetgeving. Maar of dat allemaal juist is gebeurd is nog niet duidelijk.

Met name de grote landen – Duitsland, Frankrijk en Italie- hebben dat nog slechts voor een deel gedaan. Larive vroeg zich af of “hier een oorzakelijk verband bestaat met het feit dat dezelfde landen de grootste problemen hebben om de criteria voor de EMU te halen”.

Oneerlijke concurrentie

De Europese Commissie is een procedure begonnen tegen Frankrijk in verband met de aanbesteding van het Stade de France in Saint Denis bij Parijs. Daar wordt in 1998 de finale van het WK voetbal gespeeld. Het Franse consortium dat de aanbesteding in de wacht sleepte, voldeed niet aan alle voorwaarden. De Franse autoriteiten stelden daarop het consortium daarvan op de hoogte, zodat ze hun inschrijving alsnog konden aanpassen. Een kwestie van oneerlijke concurrentie dus.

Reageer op dit artikel