nieuws

Het experiment begint: eerste huizen Borneo-Sporenburg klaar

bouwbreed Premium

Het vreemdste rijtje huizen van Nederland is begin deze maand opgeleverd, helemaal aan het eind van de stoffige Ertslaan, op het puntje van het voormalige havenhoofd Sporenburg aan het IJ. Ze zijn de voorboden van een wijk van ruim 1400 woningen die begin 2000 af moet zijn. De Amsterdamse wethouder D.B. Stadig constateerde gisteren bij de eerste paal voor de tweede fase opgelucht: “Gelukkig hebben we de wind in de rug, de markt is zeer willig. De verkoop gaat goed.”

Toen landschapsarchitect Adriaan Geuze, van het Rotterdamse bureau West 8, voor Borneo-Sporenburg een plan moest ontwerpen met honderd woningen per hectare – overigens het water tussen de voormalige havenhoofden meegerekend – nam hij geen halve maatregelen. Hij verzon tegelijk een nieuw type woning. De kavels zijn diep en smal en in principe bestemd voor rug-aan rug-woningen. Die huizen bestaan uit een soort voorhuis en achterhuis, die via een lichthof in het midden met elkaar verbonden zijn. Voor de bouw bundelden enkele corporaties hun krachten met de aannemers Intervam Noordwest, Moes en Muwi onder de noemer New Deal. Een keur aan bekende architecten werd gevraagd het type van Geuze op eigen wijze verder uit te werken. De meest uiteenlopende en ongekende woningplannen zagen het licht.

Het is een experiment op ongekende schaal. Het was dan ook pas na veel rekenen en lang aarzelen dat werd besloten tot een proef met een eerste fase van ongeveer 250 woningen. De eerste serie daarvan is nu opgeleverd. En de betrokkenen constateren opgelucht dat het po aanslaat. Vrijwel alle woningen zijn verkocht. Vandaar dat wethouder Stadig afgelopen maandag de eerste paal kon slaan voor de volgende fase van 280 woningen. President-commissaris H. Draaisma van New Deal kon aankondigen dat tussen nu en januari 2000 elke dag een woning zou worden opgeleverd. Alleen over twee grote, dure appartementenblokken moeten nog enkele financiele knopen worden doorgehakt.

Leren van proeftuin

Bij de overhandiging van de eerste sleutel aan de bewoners bestond de gelegenheid de eerste resultaten te bekijken; woningen naar ontwerp van de respectievelijke architecten Neutelings, Visser, Kother en Salman en Claus en Kaan.

Draaisma merkte op dat deze eerste serie een ‘proeftuin’ was waarvan veel geleerd is voor de volgende fase. En dat is maar goed ook, want het experiment moet nog wel groeien in woonkwaliteit.

De fraaiste woningen tot nu toe zijn ongetwijfeld die van Neutelings. Die hebben een riante, twee verdiepingen hoge woonkamer, die, omdat die op de eerste verdieping is gelegen, ongehinderd uitkijkt over het IJ. Rond deze woonruimte liggen, over twee beuken, de slaapkamers en keuken. Op de begane grond is plaats voor een garage en/of werkruimte. In plaats van een lichthof is er een kleine, besloten achtertuin. Het is een zeer grote woning voor een prijs rond de vierenhalve ton.

Die weldadigheid van ruimte en uitzicht is minder in de andere typen die wel een lichthof of lichthal in het midden hebben. Wat eveneens minder goed uitpakt in Geuzes typologische opzet is de hoge maat voor de begane grond (3,50 m!). Omdat het grootste deel van de begane grond opgaat aan parkeren (verplicht op eigen terrein) en lichthof blijft er meestal maar een klein hok over dat dan raar hoog is. In vervolgpoen is de les getrokken om deze maat te minderen. Op de eigenlijke woonverdieping is deze hoogte meer op zijn plaats.

Al wel is te zien dat ondanks de strenge voorschriften van Geuze – of juist dankzij – de straat een prachtig gevelbeeld toont. De gebruikte baksteen is van eenzelfde donkere kleur in elk po, de neggen die overal diep zijn, verlenen het gevelvlak een krachtige plastiek, en de hoge begane grond-verdiepingen vormen een stevig basement – soms ingevuld met werkkamers, soms met carports die met hekken ke worden gesloten of een wat terugliggende houten gevel.

Reageer op dit artikel