nieuws

‘Uitbreidingswijken zijn in regel maar knoeiwerk’

bouwbreed Premium

Er wordt in Nederland wat afgeknoeid als het gaat om uitbreidingswijken. Zeker waar het gaat om bouwen aan wat kleinere kernen, worden landschappen verknoeid en de dorpse karakters ronduit verkracht.

Deze conclusie kon worden getrokken tijdens het symposium Landschappelijk Bouwen, georganiseerd door het gewest Zeeland van het NVOB en de kring Zeeland van de BNA. Oud-wethouder van Groningen en voorzitter van de welstandscommissie Groningen Ypke Gietema zette de toon met de opmerking dat “de bouw aan dorpen nog net geen desastreuze effecten heeft, maar we moeten oppassen”. Hij wees erop dat blijkt dat bouwen in kleine kernen niet heeft geholpen voor de handhaving van het voorzieningenniveau. “De bakker, de slager en de kapper zijn toch vertrokken.”

Erger vond hij het dat de nieuwbouw het karakter van de dorpen niet heeft gerespecteerd. “De aanbouw is saai, eentonig en eenvormig. Als er al gebouwd wordt in en aan dorpen, dan vraag ik om respect te tonen. Rekening te houden met het dorpse stratenpatroon. Het wordt tijd dat architecten kritischer worden op hun werk.”

Nog kritischer was landschapsarchitecte en stedenbouwkundige Marieke Timmermans van bureau B+B uit Amsterdam. “De vlekken die nu aan kernen worden gebouwd zijn identiteitsloos. Als je in zo’n wijk loopt dan kan die overal in Nederland zijn. Dat komt door de angst het landschap aan te tasten.” Volgens haar heeft Nederland juist een traditie van bouwen aangepast aan het landschap. “Landschappelijk bouwen is gebruik maken van het landschap.” Staphorst vond zij een goed voorbeeld van hoe het in het verleden wel goed is gegaan. Daar werd achter de lintbebouwing passend in het landschap doorgebouwd. “Maar ook nu moet daar weer zo’n vlek worden aangebouwd.”

Aannemer Lont uit het Friese St. Annaparochie sprak van een “totaalbeeld dat een zieke uitstraling geeft. Ik noem dit verziekt landschap. De samenhang is weg en vele mooie dorpen zijn verkracht. Door de snelle en ongecontroleerde groei zie je aan dit lichaam op vele plekken lichtgele puisten en veel nogal wat witte schimmel zitten.” Volgens hem is de opkomst van de systeemwoning of cataloguswoning mede schuldig aan de verloedering. “Veel systeembouwers hebben geen behoefte aan architectuur. Immers elk ander grootdetail, dakoverstek, bijzondere uitstulping was lastig en verstoorde het systeem. Er werd alleen gelet op efficientie en bouwsnelheid.” Hij pleitte daarom onder meer voor beter gecontroleerde uitbouw van kernen waarbij kleine dorpen zoveel mogelijk gespaard zouden moeten worden. Daarnaast zouden landschapsdeskundigen eerder ingeschakeld moeten worden.

Reageer op dit artikel