nieuws

Nederland doet het goed, maar er zijn onzekerheden

bouwbreed Premium

Nederland doet het economisch zeer goed. Ook de vooruitzichten voor de komende jaren zijn gunstig. Het Centraal Planbureau (CPB) ziet echter wel wat onzekerheden aan de einder, onder meer de invoering van de Europese Monetaire Unie. De kosten van de vergrijzing achten de rekenmeesters draagbaar.

In 1996 groeide het bruto binnenlands product (BBP) met 2,75%. Voor de jaren 1997 en 1998 wordt een verdere groei met ruim 3% verwacht. Daartegenover staat dat de inflatie dit jaar en volgend jaar iets aantrekt tot 2,8%. Dit heeft te maken met de waardestijging van de dollar en enkele Europese valuta ten opzichte van de gulden. Dat is echter een eenmalig effect, waardoor in 1998 de inflatie weer naar het oude niveau terugvalt.

De situatie op de arbeidsmarkt baart het CPB wel zorgen. Er zit wel groei in de werkgelegenheid, zo’n 100.000 banen jaarlijks in 1997 en 1998. Onder meer door de vergrijzing neemt het arbeidsaanbod echter af. Hierdoor kan de werkloosheid dalen van een kleine half miljoen in 1996 naar 420.000 in 1998. Het aantal werkloosheidsuitkeringen daalt echter aanmerkelijk minder snel. Dit komt doordat in Nederland mensen een uitkering ontvangen zonder dat zij actief werk zoeken en beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.

Per saldo daalt de verhouding tussen inactieven en actieven, de zogenoemde i/a-ratio van 80% in 1996 naar ruim 76% in 1998.

Een onzeker element bij alle voorspellingen vormt volgens het CPB de Europese eenwording. Deze kan zowel positief als negatief uitvallen. Dit jaar is voor de Europese Monetaire Unie (EMU) het toetsjaar waarin wordt bekeken of de lidstaten een overheidstekort van 3% of minder zullen laten zien.

Extra maatregelen

“De meeste EMU-kandidaten, Duitsland en Frankrijk inbegrepen, zullen nog aanvullende maatregelen moeten nemen om tijdig aan het tekortcriterium te ke voldoen. Indien zij gelijktijdig al te stevig op de rem gaan staan, dan zou dat de groei in Europa behoorlijk ke aantasten. Zouden zij cosmetische operaties gebruiken om aan de norm te voldoen, dan kan dit leiden tot onrust op de financiele markten. Daarentegen kan een succesvol verloop van het EMU-proces een positieve uitstraling hebben op handel en investeringen in Europa, en dan kan de groeiraming voor Europa al gauw te voorzichtig blijken te zijn.” Kortom, het kan vriezen en het kan dooien.

Na 2010 zal de vergrijzing van de bevolking een aanzienlijke belasting gaan vormen voor de overheidsfinancien, zo schrijft het CPB. Uit eigen onderzoek blijkt dat permanente doorzetting van het huidige stelsel van collectieve voorzieningen daardoor onhoudbaar is. De noodzakelijke aanpassing is echter relatief klein. Een een houdbaar stelsel vereist wel een forse reductie van het vermogenstekort bij de fondsen. Uit cijfers van het kabinet blijkt dat die tekorten zo’n f. 6 miljard bedragen, waarvan een deel structureel. Volgens CPB-directeur Henk Don is dat echter geen groot probleem. Met het huidige premieniveau is het tekort in te lopen. “Zonder ‘tekort’ zou er een lastenverlichting mogelijk zijn”, zo zei Don.

Reageer op dit artikel