nieuws

Nog geen oordeel Europees Hof over Raad van State

bouwbreed Premium

Een eerste poging om via een procedure bij het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg uitgesproken te krijgen dat de rechters van de Raad van State niet onafhankelijk zijn, is mislukt. Bij de Raad van State heerst de verwachting dat een nieuwe poging niet binnen een termijn van drie jaar kan slagen.

Vanwege procedures rond bestemmingsplannen en milieuvergunningen is de Raad van State voor veel bouwers, slopers en ontwikkelaars bekend terrein. Enige tijd terug deed het Europees Hof een opmerkelijke uitspraak in een Luxemburgse kwestie, die al gauw faam kreeg als de Procola-zaak.

Het hof oordeelde dat de rechters van de Luxemburgse Raad van State, die min of meer op gelijke leest is geschoeid als de Nederlandse Raad van State, niet geheel onafhankelijk genoemd ke worden. De pijn zit hem erin dat rechters van de Raad van State (in Nederland staatsraden genoemd) zowel rechtspreken als de regering adviseren bij het maken van wetten. Theoretisch kan het gebeuren dat een staatsraad in een rechtszaak moet oordelen over de toepassing van een wet, waarover hij eerder heeft geadviseerd aan de regering.

Wraken

Toen dit vernietigende oordeel was uitgesproken over de Luxemburgse rechters, was de verwachting dat de Nederlandse advocatuur de kwestie zou oppakken. De vrees bestond dat alle uitspraken van de Haagse Raad van State van de afgelopen jaren met succes onderuit gehaald zouden ke worden in Straatsburg.

Dat kan dus niet, blijkt nu uit een arrest van het Europees Hof. Een bewoner van een dijkwoning uit Opijnen was het oneens met een uitspraak van de Raad van State en stapte naar het Europees hof. Hij vroeg het hof te verklaren dat de Nederlandse staatsraden niet geheel onafhankelijk zijn. Op grond van een artikel uit het Europees Verdrag voor de rechten van de Mens heeft iedereen namelijk recht op een “eerlijk proces bij een onafhankelijk rechtscollege”. De man uit Opijnen verwees naar de Procola-zaak.

Hij kreeg zijn zin niet. De klager uit Opijnen had namelijk reeds in een veel eerder stadium aan de bel moeten trekken, vindt het Europees Hof. Toen zijn zaak in 1995 door de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State werd behandeld, had hij de onafhankelijkheid van het rechtscollege reeds ter discussie moeten stellen. Hij had het college ke wraken.

Reorganisatie

Het wachten is nu op een zaak waarin iets dergelijks gebeurt en die wordt doorgezet tot in Straatsburg. Rekening houdende met de behandelingstijden van zaken door de rechters van de Raad van State en door hun collega’s in Straatsburg kan het nog zeker drie jaar zal duren voordat er weer meer duidelijkheid is over de vraag hoe onafhankelijk de rechters van de Raad van State in Den Haag naar het oordeel van het Europees hof zijn.

Voor de Raad van State is dat gegeven van groot belang omdat er discussies lopen over reorganisatie van de afdeling bestuursrechtspraak. Deze vorm van rechtspraak zou ondergebracht moeten worden bij de diverse rechtbanken in het land. Staatsraden spreken dan geen recht meer.

Nu het zo lijkt te zijn dat een vernietigend oordeel over de rechters niet op korte termijn te verwachten is, hoeft een eventuele reorganisatie niet op stel en sprong doorgevoerd te worden.

Reageer op dit artikel