nieuws

Architect Philip Johnson: van Mies tot Mickey Mouse

bouwbreed

Voor zijn negentigste verjaardag is de Amerikaanse architect Philip Johnson vereerd met een monografie. Zijn onwaarschijnlijk veelzijdig oeuvre van honderden ontwerpen is handzaam samengevat in een pocket. Bevriend criticus Peter Blake toont hoe “the master in architectural fun and games” geen stijl onbeproefd heeft gelaten: van Schinkel via Mies van der Rohe tot Mickey Mouse.

Johnson studeerde bij moderne grootmeesters als Gropius en Breuer voor hij zich als zelfstandig architect vestigde in New York. Al spoedig maakte hij naam met minimalistische villa’s zoals “the Glass House”.

Zijn carriere langs het modernistische pad verliep voorspoedig en in de jaren zeventig bouwde hij de ene wolkenkrabber na de andere. Hij oefende ook grote invloed uit als criticus en organisator van tentoonstellingen. Zo was hij al in 1932 (toen hij maar net 26 jaar was!) de uitvinder van het invloedrijke begrip ‘international style’ als etiket voor het overal ter wereld eendere modernisme. Weinigen konden toen vermoeden dat juist hij op latere leeftijd zich zou overgeven aan beoefening van alle denkbare stijlen uit de geschiedenis.

Voor menigeen was dat een schok. Met zijn Chippendale-wolkenkrabber voor AT en T in New York haalde hij in 1980 zelfs de omslag van Time.

Peter Blake weet inzichtelijk te maken welke innerlijke logica achter deze ontwikkeling steekt. Nadat Johnson zich mentaal wist te bevrijden van de leerstelligheid van de moderne meester Mies van der Rohe, kon hij zelf uitgroeien tot de ‘grand old master’ die hij nu is. Een architect die inspiratie put uit de hele architectuurgeschiedenis. Hoog bejaard maar vitaal geniet hij nog steeds groot gezag en weet hij nog steeds stof tot discussie op te werpen.

Uit de meer dan tweehonderd uitgevoerde werken heeft Blake er honderd uitgekozen en van bondig, prikkelend commentaar voorzien. Hij laat zien wat Johnsons bronnen zijn: klassiekers van hoge standing als Schinkel en Ledoux of, als het om de twintigste eeuw gaat, Aalto en Le Corbusier, maar ook populisten als Chippendale en Disney.

Deze Duits/Engelse pocket is als ‘portable Johnson’ een onuitputtelijke inspiratiebron.

P. Blake: ‘Philip Johnson’. Uitg. Birkhauser. ISBN 3.7643.5393.7. Prijs: DM 58.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels