nieuws

Wederopbouw maakt vrede Bosnie duurzaam

bouwbreed

Werkelijke vrede vergt meer dan beeindiging van geweld en conflict. Het vergt bijvoorbeeld ook aanleg en herstel van infrastructuur en nutsvoorzieningen. Voor het opstellen en uitvoeren van deze bestuurlijke maatregelen dragen militairen en bedrijfsleven zorg. Ook bedrijfstakorganisaties ke daaraan een bijdrage leveren en op die manier bijvoorbeeld baggeraars en wegenbouwers aan werk helpen.

De terugkeer naar een vreedzaam en geregeld leven in voormalige oorlogsgebieden krijgt te weinig publieke aandacht, schrijft parlementarier drs. J. Hoekema in ‘Wederopbouw en vredesopbouw; Bosnie als ijkpunt’ *). Vredesopbouw vergt maatwerk. In landen als Cambodja en Angola en in mindere mate in Mozambique moet alles letterlijk van de grond af worden opgebouwd.

Geen conflict is hetzelfde zodat er ook geen standaardoplossing bestaat voor de periode erna. Het vereist daarentegen een integrale aanpak die de inzet vraagt van de ministeries van buitenlandse zaken, ontwikkelingssamenwerking, defensie en economische zaken. Een centrale rol ligt voor de VN gereed die zich dan meer op de vredesopbouw moet richten. Belangrijk noemt Hoekema de coordinatie en samenwerking met de Bretton Woods-instellingen voor de financiele garanties voor onder meer de infrastructurele werken.

Het begrip vredesopbouw vergt een nadere uitwerking, temeer omdat de bijbehorende activiteiten uiteindelijk geld opleveren. De inspanningen voor echte, blijvende vrede betalen zich op lange termijn terug als een conflict niet opnieuw oplaait. Economisch gewin ontstaat door een snelle aanwezigheid in na-oorlogse gebieden. Bedrijven dienen daarvoor hun politieke belangstelling te ontwikkelen. Het dilemma is en blijft volgens Hoekema echter dat de wereld eerder geneigd is te reageren (en dan nog vaak te laat) op bloedvergieten dan op de behoefte aan een verzoening of op signalen tot vredeswil.

Nederland toonde zich volgens secretaris internationale economische zaken van VNO-NCW mr. W. Quaedvlieg vroeg betrokken bij de wederopbouw van Bosnie. Een groot aantal activiteiten vergt de gezamenlijke inzet van overheid en bedrijfsleven, een aanpak die in het Nederlandse ontwikkelingsbeleid niet direct voorop staat. De internationale donors hechten evenwel een groot belang aan deze activiteiten waarvoor het Nederlandse bedrijf een concurrerend aanbod van producten en technologie kan bieden. De Wereldbank en de EU noemen de opbouw van particuliere productieve capaciteit in Bosnie meer dan belangrijk omdat dit ervoor zorgt dat het land zelf in elementaire behoeften kan voorzien.

Samenwerking

De samenwerking met andere ondernemingen zal volgens Quaedvlieg in de eerste plaats ontstaan met Bosnische bedrijven. Die inschakelen levert werkgelegenheid op. Het beleid voorziet er tevens in dat bedrijven uit naburige landen die nadelen ondervonden van de sancties tegen Klein-Joegoslavie voorkeur genieten bij de wederopbouw van Bosnie. De nagenoeg ontbrekende overheid in Bosnie zorgt ervoor dat particulieren meer taken krijgen. Sinds 23 februari van dit jaar is de Nederlandse Task Force Bosnie (TFB) bij de wederopbouw betrokken. In deze groep zitten onder andere Tebodin, Nethconsult en Ballast Nedam. TFB verstrekt over en weer informatie aan bedrijven, de overheid en internationale organisaties. Voorts legt de groep onderlinge contacten met bedrijven en met niet-gouvernementele organisaties en vertegenwoordigers van de overheid.

Traditionele afstand

Nieuwe vormen van publiek-private samenwerking kan volgens voorzitter mr. J. van Iersel van de Kamer van Koophandel Den Haag de traditionele afstand tussen overheid en bedrijfsleven overbruggen. Ondernemers weten nog onvoldoende wat van hen wordt verwacht. Bedrijven dienen zich ook vaak te laat aan bij een departement. Wanneer daar bijvoorbeeld de wederopbouw van Bosnie aan de orde komt dan moeten ondernemers bij die gesprekken aanwezig zijn. Vroegtijdige analyse van mogelijkheden en de inbreng van kennis en ervaring helpen bedrijven en overheid vooruit.

*)Deze publicatie verscheen onder het nummer SMO-96-4 bij de Stichting Maatschappij en Onderneming die via telefoon 070-3528528 nadere inlichtingen verstrekt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels