nieuws

Detacheringsprobleem mag verbindendverklaring niet in de weg staan Bouwcao kan niet wachten op Europese richtlijn

bouwbreed

De algemeen verbindend verklaring van de bouwcao laat nog altijd op zich wachten. Dat is het gevolg van nog een bezwaarschrift van een Iers bedrijf, dat minister Melkert er volgens zijn woordvoerder toe bracht de cao “nog eens tegen het Europese licht te houden”. Ietwat vreemd, omdat diezelfde minister eind mei vorig jaar op Kamervragen al liet weten dat de bouwcao op het punt van detachering “vooruit liep op een in voorbereiding zijnde Europese richtlijn”.

Dat Ierse aannemingsbedrijf ICDS liet een protest horen tegen artikel 1a van de bouwcao, dat onder meer gaat over het werken van buitenlandse werknemers in ons land. Volgens dit artikel gaat voor buitenlandse bouwvakarbeiders, die in dienst van een in het buitenland gevestigde werkgever in Nederland te werk worden gesteld, na een maand de bouwcao gelden.

Het bezwaar tegen algemeen verbindend verklaren van de cao is o.a. ingegeven door het feit dat de Ierse bouwvakkers in eigen land minder zouden verdienen dan in de Nederlandse bouwcao staat vermeld.

De Kamerleden Bakker (D66) en Van Hoof (VVD) vroegen minister Melkert al eind mei 1995 of deze detacheringsbepaling van een maand niet een belemmering zou vormen voor de Europese interne markt voor bouwpoen.

Vooruit lopen

De minister antwoordde toen van mening te zijn dat “slechts vooruit wordt gelopen op de in voorbereiding zijnde Europese richtlijn detachering. In die concept-richtlijn wordt voor een aantal onderwerpen als uitgangspunt de regelgeving van het werkland aangewezen als de regelgeving, die ook voor gedetacheerden moet gelden. Dat gaat ook op als het om de algemeen verbindend verklaring van cao’s gaat.

Melkert merkte daar bovendien nog bij op dat algemeen verbindend verklaring van de bouwcao buitenlandse bedrijven niet zouden hinderen om hun diensten op de Nederlandse markt aan te bieden. “Wel zullen bedrijven in de bouwsector in geringere mate dan voorheen ke profiteren van mogelijke kostenvoordelen, die het gevolg zijn van lagere loonbetalingsverplichtingen in hun land van vestiging”, zo liet hij weten.

Niet meer dan concept

Dat ‘vooruitlopen’ lijkt in dit verband heel zinvol te zijn. Het concept voor een Europese richtlijn detachering werd namelijk al op 18 april 1991 ingediend met als doel “sociale dumping te voorkomen door eisen te stellen aan de toe te passen arbeidsvoorwaardelijke normen bij grensoverschrijdende tijdelijke arbeid”.

Maar het is na al die jaren nog altijd niet meer dan een voorstel. Dat komt omdat de lidstaten het er nog altijd niet over eens ke worden of en zo ja na welke periode het werklandbeginsel voor gedetacheerde werknemers moet worden toegepast. Vooral Portugal en het Verenigd Koninkrijk bleken nogal dwars te liggen.

En de richtlijn kan nog wel enige tijd op zich laten wachten omdat BMT, Management en Marketingadviseurs in Utrecht in opdracht van de Europese Commissie nog recent heeft moeten uitzoeken hoe in de praktijk detachering in zijn werk gaat. Of eigenlijk was de opdracht aan het Utrechtse bureau na te gaan welke problemen er bij detachering zoal optreden.

Een van die problemen doet zich voor bij het in Nederland werken van buitenlandse zelfstandigen. Deze vorm van detachering wordt richting Nederland volgens dit bureau nogal eens toegepast vanuit het Verenigd Koninkrijk.

Deze ‘zelfstandigen’ zijn goedkoper dan werknemers, omdat zelfstandigen in het Verenigd Koninkrijk minder sociale premies afdragen, aldus drs. P.T.H. Donders van BMT in een verslag in het bulletin van het EG-Beraad voor de bouw. Het probleem is dat deze gedetacheerden in de ontvangende lid-staten niet als zelfstandigen worden gezien, maar als werknemers.

Controle

Een ander probleem is dat nogal wat bouwvakkers in een ander land werken zonder een (verplichte) detacheringsverklaring te hebben. Zonder een dergelijke verklaring valt het moeilijk een goede controle uit te oefenen of er op de juiste wijze wordt gedetacheerd. Belgie heeft dat willen ondervangen door een ‘sociale identiteitskaart’ in te voeren. Een dergelijke kaart krijgen alleen zij die een detacheringsverklaring ke laten zien.

Maar tegen deze kaart liepen weer ondernemers die hun werknemers tijdelijk in Belgie tewerkgestelden te hoop omdat aan die kaart betaling van sociale voorschotten waren verbonden. Geld, dat overigens na de detachering weer kon worden teruggevorderd.

Onder druk van onder meer bouwwerkgevers uit Nederland heeft Belgie inmiddels besloten deze sociale identiteitskaart af te schaffen. Men studeert nu op een andere vorm van controle om de detachering in de hand te houden.

Aanbevelingen

Het zal nog wel wat tijd vergen voor de Europese Commissie de door BMT (niet publiek gemaakte) aanbevelingen over de detacheringsproblematiek zal hebben verwerkt in de betreffende concept-richtlijn. Het lijkt dan ook niet zinvol nog langer de algemeen verbindend verklaring van de Nederlandse bouwcao op te schorten.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels