nieuws

Bouw van Het Kasteel geinspireerd op oude slot

bouwbreed

Cor Hospes

“Voor mijn part mogen ze Het Kasteel vandaag nog afbreken”, vertelt Wim Cassa. “Begrijp me niet verkeerd. Dit is natuurlijk een monumentale plek, maar als Sparta niet snel een nieuw stadion krijgt, is de club verloren. Hier in Spangen is geen parkeergelegenheid en er komt nog nauwelijks publiek. In de omliggende wijk wonen allemaal allochtonen en die hebben geen binding met de club. We willen graag naar Capelle, maar de gemeente is te beroerd ons een dubbeltje te geven”, moppert Sparta-archivaris Cassa wiens bloed al vanaf 1929 rood-witte strepen draagt.

“De gemeente bestaat uit Feijenoord-supporters, terwijl Sparta toch zo’n beetje het voetbal in Nederland heeft uitgevonden.”

Sparta is de oudste voetbalclub in de eredivisie. Een club met een rijk verleden. Een symbool. Want het vaderlandse profvoetbal is min of meer in Spangen uitgevonden. De club nodigde als eerste een Engelse tegenstander uit en contracteerde als eerste buitenlandse vedetten.

Sparta introduceerde doelnetten, aanplakbiljetten en entreegeld. Dat Sparta in 1916 als eerste club een heus stadion liet bouwen, is dus niet zo vreemd. En wat voor voetbalbolwerk: een heus uit bakstenen opgetrokken, robuust kasteel met karakteristieke torens. “Dat bijzondere idee kwam niet zomaar uit de lucht vallen hoor”, vertelt Cassa. “Al in de dertiende eeuw stond hier ‘Het Slot Ter Spange’. Tijdens de geschiedenis is dat verschillende malen vernield en herbouwd. Ruim 300 jaar nadat de Spanjaarden het hadden verwoest, werd de ruine gesloopt om in 1916 plots weer als voetbaltempel te herrijzen.”

Het Sparta-stadion kent geen evenknie op de Europese voetbalvelden. Het is ontworpen door het Rotterdamse architectenbureau van J.H. de Roos en W.F. Overeijnder. De laatste was een broer van de vermaarde Sparta- voorzitter, wiens portret nog alijd in de bestuurskamer hangt. Het architectduo had vooral bekendheid gekregen door de bouw van het Rotterdamse tuindorp Vreewijk, opgezet in samenwerking met Grandpre Moliere. “Bij de bouw van Het Kasteel hebben ze zich duidelijk door tekeningen van het oude slot laten inspireren”, vindt Cassa terwijl hij door het stadion loopt.

Iedere plek in Het Kasteel ademt voetbalhistorie. Zoals de gelambrizeerde bestuursruimte, eerder een gelachkamer, achter de voordeur. De inrichting ervan is sinds 1916 nauwelijks veranderd. Erachter liggen kantine en spelershome.

Cassa: “Vroeger was dat een grote ruimte. Een statige ridderzaal van plusminus 9 bij 21 meter met zeven grote bogen die uitzicht boden en toegang gaven op het veld. Boven de clubzaal lag een groots ereterras, vanaf beide zijkanten met een trap te bereiken.” Niet zo vreemd dat Koningin Wilhelmina en Prins Hendrik graag dit koninklijke bordes bezochten. Cassa opent deuren waarachter de aloude trappen naar boven verrijzen: “In 1927 hebben ze daarover een grote tribune gebouwd.”

Waar de stenen buitenopgangen wellicht uit historisch bewustzijn niet werden gesloopt, moest de voormalige woning van de terreinmeester op de eerste verdieping wel wijken. Voor sponsors. Het aanpalende schitterende balkon viel ten prooi aan foeilelijke businessloges en daarmee werd de oorspronkelijke architectuur wreed ‘vermoord’. Cassa: “Ook kun je vanaf het veld de kasteeltorens niet langer zien.”

De rest van het naar Engels voetbal ruikende Sparta-bolwerk heeft geen hoektorens noch bakstenen muren. De tribune aan de oostzijde stamt uit het eind van de vijftiger jaren en is oorspronkelijk ontworpen door de maker van de Euromast: H.A. Maaskant.

Hij maakte een grote inschattingsfout, vertelt Cassa. “Om de oostkant niet een jaar ongebruikt te laten, koos hij ervoor om zijn dubbeldekstribune, met een capaciteit van tienduizend toeschouwers, te laten verrijzen achter de oude zitplaatsen. Toen die werden afgebroken, bleek zijn ontwerp wel erg ver van het veld te liggen. Vandaar die brede ongebruikte grasstrook daar tussen spelers en publiek.”

Stormen en een orkaan in de winter van 1990 vernielden een groot deel van de ‘Maaskant-tribune’. Niet tot verdriet van iedereen, want steeds vaker bleven meer plaatsen onbezet. Een verbouwing halveerde het aantal plekken.

Cassa: “Een deel van de tweede ring hebben ze gehandhaafd voor de bouw van skyboxes. Maar of die er ooit zullen komen. Ook de buurt doet er alles aan ons hier weg te krijgen. Het trainingsveld naast het stadion moest wijken voor een speeltuin van een ton die nauwelijks wordt gebruikt.”

Het ziet er dus naar ooit dat de laatste kasteelheren Spangen zullen moeten verlaten en dat daarmee een uniek monument verloren gaat.

Voetballers horen nu kennelijk niet thuis in kastelen maar in Arenas.

Het Kasteel.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels