nieuws

Van Wandluis tot Landhuis Bandy en Derby centraal in Volksbuurtmuseum

bouwbreed Premium

In het Volksbuurtmuseum aan de Hobbemastraat 120 te Den Haag is tot en met 16 juni een kleine expositie te zien over de gebroeders Van Dieben; beter bekend als Lou Bandy en Willy Derby. Naast deze minitentoonstelling is in het museum een expositie over de geschiedenis van de volksbuurt te zien. Ook is het mogelijk om te worden rondgeleid door Nederlands grootste volksbuurt: de Schilderswijk.

Eind vorige eeuw was de armoede groot in het arbeidershofje aan de Haagse Van Limburg Stirumstraat. Lekkende daken, tochtige ramen en gebrekkige sanitaire voorzieningen kenmerkten het ouderlijk huis van Wim van Dieben (1886-1944) en zijn broer Lodewijk (1890-1959). De luizen liepen er langs de muur, herinnerden de broers zich jaren later toen ze al lang waren uitgegroeid tot nationale beroemdheden.

Dergelijke woonomstandigheden waren heel normaal in de arbeiderswijken van rond de eeuwwisseling. Den Haag telde honderden hofjeswoningen waarin armoede troef was.

Voor de bewoners, meest ongeschoolde arbeiders, was het erg moeilijk om een beter leven te krijgen. Ze waren veelal aangewezen op zwaar en slechtbetaald werk.

Zo was Lou Bandy ‘ballenjongen’ bij een rijke familie voordat hij als artiest aan de wegtimmerde. Voor een goed begrip: rond de eeuwwisseling raapten ballenjongens nog geen tennisballen, maar verwijderden ze paardedrollen van het erf van bijvoorbeeld een landhuis. Later woonde hij zelf in een landhuis en daaraan dankt de expositie zijn naam: Van Wandluis tot Landhuis.

De gebroeders Van Dieben lukte het om zich op te werken door in hun vrije tijd op te treden als zingend en dansend duo. Ze kregen steeds meer bekendheid en omdat de naam Van Dieben niet lekker in de mond lag, verbasterden ze die tot Bandy. Zo ontstonden de Bandy Brothers.

De optredens van dit duo duurden niet lang omdat Lou en Willy ruzie met elkaar kregen. Hierop besloten ze ieder een eigen carriere op te bouwen. Willy veranderde zijn achternaam in Derby en werd bekend als zanger van het levenslied terwijl Lou de naam Bandy bleef gebruiken. Hij maakte als zanger en cabaretier furore.

Strohoed van Bandy

Op de expositie wordt het leven van beide broers in beeld gebracht aan de hand van foto’s grammofoonplaten en muziekpartituren. Het materiaal is afkomstig van particuliere verzamelaars en van het Nederlands Theater Instituut. Centraal in de expositie staat de strohoed die het handelsmerk van Bandy was. Daarnaast zijn er verschillende 78-toerenplaten te zien.

Dankzij het Nederlands Theater Instituut is het ook mogelijk om een aantal liedjes van Willy Derby en Lou Bandy te beluisteren. Bovendien worden binnenkort twee ceedees uit gebracht met daarop repertoire van de broers.

Panoramatoren

De expositie over Willy Derby en Lou Bandy beperkt zich tot de foyer van het Volksbuurtmuseum, maar er is meer te beleven. Zo wordt in de permanente tentoonstelling een beeld gegeven van de historische ontwikkeling van arbeiderswijken. Er is onder meer het interieur van een arbeiderswoning te bezichtigen en er zijn tientallen foto’s van (vooral Haagse) volkswijken. Wie geen hoogtevrees heeft kan de panoramatoren beklimmen en heeft een fraai uitzicht over de wijk.

De Haagse Schilderswijk staat vooral bekend als arbeiderswijk waarin slechte huisvesting de boventoon voert. Tijdens een rondleiding door de wijk wordt dat beeld bijgesteld.

Zo zijn er interessante voorbeelden van oude en nieuwe architectuur te zien, zoals de Van Ostadewoningen ontworpen door de 19de eeuwse architect J.B. van Liefland of de vernieuwde Vaillantlaan van de hand van zijn hedendaagse collega Jo Coenen.

Interessante geschiedenis

Verder heeft de wijk een interessante geschiedenis. In de Zusterpolder waar de wijk in de vorige eeuw verrees, graasde ooit de stier van Potter. De gracht die de Schildersbuurt scheidt van het Haagse centrum, werd tijdens de 80-jarige oorlog aangelegd om het toenmalige stadje Die Haghe te beschermen tegen de Spanjaarden. In een van de huizen aan de overkant van de gracht -dus net buiten de Schilderswijk- woonde honderd jaar geleden de schrijver Multatuli.

Het Volksbuurtmuseum is geopend van woensdag tot en met vrijdag van 14.00 tot 17.00 uur. Op zaterdag en zondag zijn de openingstijden 12.00 tot 17.00 uur. De dinsdag is gereserveerd voor groepen die het museum willen bezoeken. (Afspraken via telefoonnummer 070 3898186.)

Op donderdag worden belangstellenden door gidsen van ’t Gilde rondgeleid door de Schilderswijk. Het is ook mogelijk om een afspraak te maken voor een andere dag of voor een groepsrondleiding. (Telefoon 070 3561281.)

Reageer op dit artikel