nieuws

Denen doen proef met calcium-magnesiumacetaat Speciaal dooimiddel maakt onderhoud brug goedkoper

bouwbreed Premium

In Denemarken wordt een proef voorbereid waarbij calcium-magnesiumacetaat (cma) wordt gebruikt ter beperking van de ijsvorming op het wegdek van de betonnen Westbrug over de Grote Belt. Het middel is biologisch afbreekbaar en tast het beton niet aan. De hoge prijs ervan kan opwegen tegen de besparing op de extra onderhouds- en reparatiekosten bij het toepassen van de gebruikelijke dooizouten. In Nederland kent Rijkswaterstaat het produkt, gebruikt het niet, en is ook niet van plan dat te gaan doen.

De proef met het dooimiddel calcium-magnesiumacetaat wordt gedaan door A/S Storebaeltsforbindelsen, de Deense opdrachtgever en toekomstig exploitant van de vaste oeververbinding over de Grote Belt in Denemarken. Calcium-magnesiumacetaat is een granulaat dat gemaakt wordt door BP Chemicals in de Verenigde Staten. Het is daar in de afgelopen tien jaar toegepast bij de gladheidsbestrijding op bruggen.

De proef in Denemarken wordt gedaan op de wegdekken van de Westbrug en op het eilandje Sprogent in het midden van de Grote Belt. De Westbrug heeft een lengte van 6,6 km. Het is een gecombineerde brug voor zowel auto- als treinverkeer. De brug is onderdeel van de vaste oeververbinding over de Grote Belt. Over de oostelijke vaargeul komt een brugverbinding voor autoverkeer met een lengte van 6,8 km met daarin een hangbrug en eronder door komt een tunnel van 8 km voor het treinverkeer. De Westbrug is gereed, op de centrale vangrail na. Die wordt dit voorjaar aangebracht. Het spoor in de zuidelijke tunnelbuis is gelegd. Het spoor in de noordelijke tunnelbuis wordt aangelegd. Bij de Oostbrug is men bezig met het aanbrengen van hulpkabels en draagkabels. De treinverbinding wordt dit jaar gedeeltelijk in gebruik genomen, de wegverbinding over de West- en de Oostbrug volgt in 1998.

Minder onderhoud

Storebaelt denkt met de proef aan te ke tonen dat met gebruik van cma tegen de gladheid op de kosten van onderhoud en reparatie van de betonnen brug kan worden bespaard ondanks de hoge prijs van het middel. Beton en staal van de wapening wordt door cma niet aangetast. Dooizouten doen dat wel. Een ander voordeel van cma is dat het niet schadelijk is voor het milieu en het middel is bovendien biologisch afbreekbaar. In Denemarken is het bij proeven op brugdekken op de Faroe al gebruikt om ijsvorming gedurende ‘zachte winters’ tegen te gaan.

Bij Storebaelt verwacht men dat voor de proef elke winter gemiddeld honderd ontdooiingshandelingen nodig zullen zijn. Er wordt gewerkt aan een systeem voor de gladheidsbestrijding op de vaste oeververbinding. Een besluit om tot actie over te gaan wordt ondersteund door een elektronisch meldsysteem. Daarbij wordt gebruik gemaakt van gegevens over de weg, de luchttemperatuur en de vochtigheidsgraad van de lucht. De gegevens worden verkregen van twee meetstations, een op de Westbrug en een op Sprogent.

‘Hartstikke duur’

Het middel cma is ir. D.J. Verburg van de Dienst Weg- en Waterbouw (DWW) van Rijkswaterstaat bekend. Deze dienst geeft onder andere adviezen over de gladheidsbestrijding in Nederland. Het middel wordt in Nederland niet gebruikt. “Het is hartstikke duur en je hebt er veel van nodig. Ook is de werking maar langzaam. Dat zou bij wegdekken van zeer open asfaltbeton wel een voordeel zijn maar het is dan te duur.”

Het middel heeft zeker voordelen. Het is niet schadelijk voor het milieu, maar vooralsnog zal niet geadviseerd worden het om reden van het milieu te gebruiken. Het middel cma is bovendien niet corrosief. Verburg beaamt dat ondanks de kosten van gebruik van cma op constructies toch besparingen mogelijk zouden ke zijn voor onderhoud en reparatie.

Het middel cma past niet in het regiem voor de gladheidsbestrijding in Nederland. In Nederland kan met het nu gehanteerde regime gladheid bij temperaturen tot -8 gr. C worden voorkomen. Bij lagere temperaturen moeten of de concentraties worden verhoogd of andere middelen worden toegepast zoals bijvoorbeeld calciumcloride. Bij echt lage temperaturen zou volgens Verburg cma wel in beeld ke komen. Dat gebeurt in Nederland niet vanwege de hoge prijs. “Dooizout kost nu zo’n f. 100 per ton. Voor cma moet gedacht worden aan guldens per kilo en je hebt er nog veel van nodig ook”, aldus Verburg.

Biologisch afbreekbaar

Het middel cma is een calcium magnesiumacetaat, verduidelijkt J. van Amersfoort van de chemische fabriek Verdugt BV in Tiel en leverancier van het produkt. Het is een ‘biologisch afbreekbare de-icer’. Het middel tast ook beton niet aan. Het is door Verdugt, onderdeel van BP Chemicals een jaar of tien geleden ontwikkeld in samenwerking met de Federal Highway Authority (FHA) in de Verenigde Staten van Amerika. Het middel ‘Clearway cma’ wordt toegepast in onder meer Amerika, Scandinavie, Finland en Japan. De DWW heeft Verdugt gevraagd of ze wilde meewerken aan een proef waarbij 10 tot 20% cma bij strooizout zou worden gemengd. “Helaas is die proef afgeblazen”, zo laat Van Amersfoort weten. Hij weet dat het in Denemarken gaat om gebruik van alleen cma, zonder bijmengen van dooizout.

De hoge prijs van het middel, enkele guldens per kilo, is veel hoger dan de honderd gulden per ton voor het strooizout. “Dat komt door de hoge prijs van de grondstoffen. Belangrijkste daarvan is azijnzuur. Dat moet in grote hoeveelheden worden aangemaakt en dat is ingrijpend. Zou de produktie van cma bij een toenemende vraag omhoog ke dan leidt dat tot verlaging van de prijs”, aldus Van Amersfoort.

Ervaring

Gebruik van het middel vraagt een speciaal strooiregime. Wordt eenzelfde regime als met dooizout gebruikt dan wordt veel te veel cma gebruikt. De eigenschappen van het materiaal moeten tot uitdrukking komen in het strooiregime. Cma lost niet zo snel op als zout. Dat betekent dat gestrooid moet worden voordat gladheid ontstaat. Het spul werkt langer dan zout omdat het minder uitspoelt. Ervaringen van gebruikers geven aan dat voor kortdurende bestrijdingen ongeveer evenveel cma nodig zal zijn als dooizout. Bij langdurige gladheid kan door de grotere verblijftijd van cma op de wegen met ongeveer 30% minder worden volstaan.

Reageer op dit artikel