nieuws

Vissersplaatsje verlangt weer naar zelfbestuur: Stavoren verzet zich tegen bouw recreatiewoningen

bouwbreed

Het is hommeles in Stavoren. De bevolking van het Friese IJsselmeerplaatsje verzet zich tegen de bouw van zeventig appartementen, waarvan het grootste deel voor de verhuur, aan de rand van de haven. Burgemeester Greetje de Vries (PvdA): “Het bezwaar is slechts van enkelen die heel hard roepen.” Actievoerster Wouda: “Iedereen is tegen, maar mevrouw De Vries wil niet naar ons luisteren.” De Ruiter van poontwikkelaar Macobouw BV: “Het is een goed plan dat heel rendabel is.”

Zo op het eerste gezicht lijkt het ‘verhaal’ Stavoren een verhaal zoals er zo veel van zijn in de bouw. Een poontwikkelaar maakt een in zijn ogen mooi en vooral voor hem ook rendabel plan maar de omwonenden zijn er fel op tegen. Het plan betekent vernieuwing en de mensen hangen nu eenmaal meer aan het oude. “Dat is altijd zo geweest en zal altijd wel blijven ook”, meent De Ruiter van Macobouw BV uit Amsterdam.

In het geval Stavoren spelen echter andere zaken mee. Vooral sentimenten en wellicht zelfs een hunkering naar vroeger toen het voormalig vissersplaatsje nog zelfbestuur had. Sinds 1984, toen de gemeentelijke herindelingsoperatie plaatshad, maakt Stavoren echter onderdeel uit van de gemeente Nijefurd. Deze gemeente bestaat uit de drie grote kernen Workum, Hindeloopen en Stavoren en een zestal gehuchten. Het stadhuis is gevestigd in Workum op zo’n kleine vijftien kilometer van Stavoren.

En het botert niet tussen de Staversen en de uit Zeeland afkomstige burgemeester Greetje de Vries. Sinds 1 april 1993 draagt zij de ambtsketen van de gemeente Nijefurd. Zelf ontkent ze de animositeit in alle toonaarden: “Ik kan zelfs prima met de Staversen overweg. Ik mag ze graag.”

Maco-plan

Dat blijkt echter niet geheel wederzijds. Sterker nog . Bij herhaling wordt Greetje door de plaatselijke bevolking terug naar het Zeeuwse gewenst. Voornaamste aanleiding hiervoor vormt de houding van de burgemeester ten aanzien van het Hanzeplan voor Stavoren dat in die contreien bekend staat onder de naam het Maco-plan. Refererend aan de Amsterdamse poontwikkelaar Macobouw die het bouwplan heeft gelanceerd. De Vries is een warm pleitbezorgster van het plan dat voorziet in de bouw van zeventig appartementen en vier tot acht seniorenwoningen.

Qua architectuur grijpt het plan terug op het grijze verleden van Stavoren toen het in 1385 lid werd van de Hanze. Op een voormalig voetbalveld aan de rand van de haven, dat bekend staat als ‘QVC-terrein’, moeten de huizen als een gesloten front in een driehoek worden gerealiseerd. Varend over het IJsselmeer moet het havenfront duidelijk zichtbaar worden en de waterrecreanten moeten het idee krijgen dat ze een echt vissersplaatsje binnenvaren. De realisering van het plan vergt een investering van ruim f. 14 miljoen. De gemeente Nijefurd draagt maximaal f. 300.000 bij. De appartementen varieren in prijs van f. 140.000 tot over de f. 300.000.

Recreatieve sector

Bedoeling is dat de appartementen aan toeristen verhuurd gaan worden. Immers, conform de doelstellingen in de nota Strategisch Groeibeleid van de provincie Friesland en het Poontwikkelingsplan Nationaal Landschap Zuidwest-Friesland, moet bij investeringen in Stavoren de nadruk liggen op investeringen in de toeristische en recreatieve sector. Mede daardoor kan de gemeente ook aanspraak maken op Europese subsidies. “Bij alles wat we doen”, zo benadrukt Greetje de Vries in haar kamer op het gemeentehuis in Workum, “staat de verbetering van de werkgelegenheid voorop. De meeste werkgelegenheid is hier in deze sector. En we hebben de laatste jaren al heel wat geinvesteerd in Stavoren. Nieuwe bestrating, een nieuwe jachthaven met 450 ligplaatsen, een restaurant, een VVV-kantoor en een discotheek. Alles wat we doen is gericht op het aantrekken van toerisme. Daar leven we van.”

In dat streven past de realisering van het Maco-plan, zo meent burgemeester De Vries. Het plan richt zich niet op gezinnen maar op recreanten die voor enkele dagen Stavoren aandoen. “Tijdens hun verblijf maken ze een boottochtje en fietsen wat in de omgeving. Vervolgens gaan ze weer weg. Het zijn dus geen langblijvers”, aldus De Vries die er aan toevoegt dat het hier gaat om een geheel nieuwe formule van recreatiewoningen. “Maar als er een ontwikkelaar is die bereid is er veel geld in te steken wie ben ik dan om vraagtekens te hebben bij het po.”

Weerstand

Het plan dat overigens al door de gemeenteraad van Nijefurd is goedgekeurd en nu verder wordt uitgewerkt, stuitte in Stavoren al direct op de nodige weerstand. Vooral omdat de bevolking bang is dat het complex voor het merendeel van het jaar leeg zal staan. “Het wordt een spookstadje. Dat kan niet anders want wie wil hier als hij van buiten Staveren komt in de winter zitten. Niemand toch. Er is hier verder helemaal niets. Dan moet je een sterk gestel hebben wil je hier overwinteren”, aldus mevrouw Wouda samen met haar man eigenaar van het restaurant ‘De Vishal’ dat direct grenst aan het QVC-terrein.

Boos is ze. Vooral op burgemeester De Vries die in haar ogen Stavoren het plan door de strot duwt. “Eerst zei ze dat als we het echt niet wilden het plan niet zou worden uitgevoerd. We hebben een enquete gehouden en 89 procent was tegen. En nog steeds houdt ze vol.” De Vries: “Nog afgezien van het feit dat het waarschijnlijk een ‘zeg-nee of-ik-schiet’- enquete is geweest heb ik altijd gezegd dat als ze het plan echt niet willen dan wel met goede argumenten moeten komen. En goede argumenten tegen het plan heb ik nog steeds niet gehoord.”

Ochtendwandeling

De burgemeester ergert zich zichtbaar aan de commotie die is ontstaan. In de ingezonden brieven-rubriek van de Leeuwarder Courant is Stavoren een terugkerend onderwerp. Niet in de laatste plaats doordat de hoofdredacteur van deze krant zich in zijn column positief over het plan heeft uitgelaten. In die brieven wordt ook een duidelijke hang naar vroeger uitgesproken: “Waar zijn die tijden toen Stavoren nog Staveren was en er nog geen Zeeuwen en Amsterdammers hier waren. Toen kon met de burgervader nog aanspreken op zijn ochtendwandeling door de stad. Deze goede man zag geen brood in plannetjes, passende straatjes, winkeltjes en doorkijkjes die bij een IJsselmeerhaven blijken te horen”, aldus een citaat uit een van de velen brieven.

“Echt, het zijn er maar een paar die zo denken”, zegt Greetje de Vries resoluut. “Ook de indruk die wordt gewekt dat wij niet naar de bevolking zouden luisteren is onjuist. Het plan is al voor een belangrijk deel aan de eisen van de bewoners aangepast. Zo zouden er aanvankelijk honderd appartementen komen en dat zijn er nu zeventig. Verder zullen er ook appartementen voor permanente bewoning geschikt worden gemaakt. Hoeveel van de zeventig? Ik geef geen aantallen want dan gaat dat een eigen leven leiden”, aldus De Vries. “Vaststaat dat we het doen voor Stavoren. Uiteindelijk verdienen zij hun geld met het toerisme.”

Vol

“Weet u wat het is”, zegt de heer Wouda terwijl hij wijds gebaar maakt, “we zijn niet zo toeristisch ingesteld. We hebben het druk en we zitten zeker zomers goed vol, daar hebben wij voldoende aan. Het moet ook niet drukker worden. Er is hier verder ook niets. Kijk, Hindeloopen is romantisch. Dat is ook veel toeristischer. Maar wat is er hier? Niks, helemaal niks. En dat plan”, zo gaat hij in een adem voort, “is veel te grootschalig voor hier. Dat krijgen ze financieel nooit van de grond.” Zijn vrouw doet er later nog een schepje bovenop door te stellen dat “zij”, (doelend op burgemeester De Vries-HO) en Macobouw straks weer verder trekken, maar de bevolking met de leegstand achterblijft. “Een spookstad dat wordt het.”

Nuchter

De Ruiter van Macobouw zegt er vrij nuchter onder te blijven. “Kijk, Wouda moet onze zorgen niet de zijne maken. Ze hebben al genoeg zorgen van zichzelf. We zijn drukdoende met de plantontwikkeling. Maar ik verwacht niet voor het seizoen ’97 te ke openen.” Burgemeester Greetje de Vries is duidelijk optimistischer. “Volgend jaar gaat als alles meezit de eerste paal de grond in.” En de tegenstanders? Wanneer verwachten zij de eerste paal? Wouda: “Nooit. We nemen advocaat Moszkowitsc in de arm en proberen de bouw met alle mogelijke middelen tegen te houden. Staveren moet blijven zoals het nu is.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels