nieuws

‘Trend van selectie op basis van concurrentie is doorgeslagen’ Wegenbouwers: werk niet altijd naar laagste bieder

bouwbreed

Aannemers in de wegenbouw krijgen steeds meer moeite met het feit dat overheden steeds vaker geneigd zijn aanbestede werken te gunnen aan de laagste bieder. Hiermee wordt volgens de Nederlandse Vereniging van Wegenbouwers een systeem in stand gehouden, waarbij wantrouwen, gebrek aan innovatie en een veel lager kwaliteitsniveau van werken dan nodig is, een rol spelen.

Rijkswaterstaat zegt al enkele jaren bezig te zijn met het meer door marktpartijen laten uitvoeren van gespecialiseerde werkzaamheden in infrastructurele bestekken. Op grond hiervan zou de dienst Rijkswaterstaat ke inkrimpen. Ze zou alleen nog de benodigde specialistische kennis in huis moeten hebben om uitgevoerde werken te ke controleren.

Het maken van het bestek, het toezicht tijdens het werk, het toepassen van innovaties en een groot aantal andere werkzaamheden zouden worden overgelaten aan de aannemer of aan andere marktpartijen als ingenieursbureaus.

De realiteit is dat Rijkswaterstaat inderdaad fors is ingekrompen, maar de overdracht van taken nog slechts in twee experimenten heeft plaatsgevonden. Een en ander heeft volgens sommige politici, in de periode dat minister Maij het bewind over Rijkswaterstaat voerde, geleid tot aanzienlijke onderuitputting.

Gemeenten

Ambtenaren van Rijkswaterstaat zouden door de efficiency-operatie eenvoudig geen tijd hebben om op de plank liggende poen besteksklaar te maken.

Ook bij de gemeenten is het uitbesteden van werk aan de aannemerij nog geen gemeengoed. De regelgeving op het gebied van ordening en mededinging wordt zelfs in toenemende mate aangegrepen om werk uitgevoerd te krijgen voor de laagst mogelijke prijs. Om die reden neemt het aantal openbare aanbestedingen de laatste tijd fors toe.

Deze mechanismen veroorzaken volgens de Nederlandse Vereniging van Wegenbouwers (NVWB) een vicieuze cirkel die moeilijk kan worden doorbroken. In de brochure ‘Aan de beste gegund’ die de NVWB binnenkort aan alle betrokken overheden gaat sturen, wordt het als volgens omschreven: “Tegen de aannemer wordt gezegd: ‘Specialiseer je, werk gericht aan een specifiek produkt in een deelmarkt waarin je de beste wilt zijn. Investeer in kwaliteitszorg, interne milieuzorg en arbozorg e.d.’

Een denkbare reactie hierop is: “Een goed idee, maar weet wel dat verreweg de meeste van mijn opdrachtgevers uitsluitend selecteren op prijs. Het effect van die investeringen zal dus alleen maar zijn dat ik achterop raak bij mijn concurrenten in plaats van dat ik betere kansen krijg.”

In hokje duwen

Volgens de NVWB hebben zowel de branche zelf als de opdrachtgevende overheden schuld aan deze vicieuze cirkel. De opdrachtgevers hebben jaar in jaar uit geprobeerd de aannemer in het hokje te duwen van de pure uitvoerder. Het gevolg was dat onvoldoende gebruik werd gemaakt van de toegevoegde waarde van de goede en innoverende aannemer.

Dit beleid heeft veel aannemingsbedrijven ertoe gebracht uitsluitend en alleen nog op basis van de prijs met elkaar te concurreren. Waarbij, aldus de wegenbouworganisatie, nadrukkelijk moet worden aangetekend dat ook de aannemer zelf eerder en nadrukkelijker die toegevoegde waarde had moeten etaleren.

Het doorbreken van deze cirkel zal niet makkelijk worden. De NVWB heeft met het opstellen van de brochure echter de aanzet gegeven voor een langdurige campagne, die de aannemer moet bewegen zich te profileren als een kwalitatief hoogwaardige ondernemer en de overheden moet overtuigen om kwaliteit hoger te stellen dan (tijdelijk) geldelijk gewin als gevolg van een uitgekiende aanbestedingsprocedure.

Herkenbaar

De aannemer kan dit doen door zijn produkten en werkwijze te certificeren, waardoor zijn kennis en kunde herkenbaar wordt.

Overigens pleit de NVWB voor het toepassen van een gedifferentieerd pakket van aanbestedingsmogelijkheden (van de traditionele vorm tot general contracting). De kwaliteit van het uit te voeren werk zou centraal moeten staan in de uiteindelijke keuze van de aanbestedingsvorm.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels