nieuws

Late storm in een glas Duits Bauhauswater

bouwbreed

Bij de vooraankondiging van de verschijning van het honderdste deel in de serie ‘Bauweltfundamente’ rees bij de titel ‘Bauhaus-Debatte 1953’ de vraag of dat debat zo belangrijk was om er nu nog een boek aan te wijden. Van de interessante pocketreeks was een belangwekkend honderdste deel te verwachten.

Het was de vooraanstaande kerkontwerper Rudolf Schwarz die een haastig geschreven en niet zo erg overwogen artikel in de jaren vijftig publiceerde. De architect/redacteur van ‘Baukunst und Werkform’ vroeg Rudolf Schwarz een artikel te schrijven als inleiding op een themanummer met de architectuur van de redacteur/architect zelf, dat elders weinig belangstelling in de pers trok.

Schwarz schreef daarop een artikel waarbij hij de indruk wekte zich niets te herinneren van de specifieke vraag over de inhoud dat de redacteur in een persoonlijk gesprek had toegelicht. Terloops haalde Schwarz fors en weinig gemotiveerd uit naar het Bauhaus en Walter Gropius.

Had de kerkbouwer zijn woorden iets zorgvuldiger gekozen, dan had ieder dat als kennisgeving van een wat sectarische mening geaccepteerd. Nu ontspon zich echter een langdurige discussie tussen tegenstanders, Schwarz en voorstanders. Vrijwel ieder had veel te veel woorden nodig om zijn visie weer te geven. Artikelen en ingezonden brieven verschenen tot in de dagbladpers.

In Bauweltfundamente nr. 100 zijn deze inclusief achterhaalde correspondentie tussen terloops betrokkenen onderling zorgvuldig met stoffer en blik verzameld. Zo ontstond een vrijwel ongeillustreerde pocket van 270 bladzijden waarin vooral onbekende grootheden aan het woord komen. Nieuwe gezichtspunten levert dat nauwelijks meer op na de verschijning van enkele recente uitgaven rond het Bauhaus als belangrijke onderwijsinstelling tussen beide wereldoorlogen.

Bij het lezen betrapte ik mezelf er op, dat het me speet dat het hier niet om een later en dus recenter discussie ging. Een jaar of tien geleden ontspon zich een felle discussie rond het winnende en gebouwde museumontwerp van James Stirling voor Stuttgart. Toen opende Gunter Behnisch een architectonische vuurwerk door het Britse museumontwerp te vergelijken met traumatische neo-klassieke trends uit de Nazi-tijd. Het zou meer over de postmoderne architectonische ontwikkelingen in de bondsrepubliek verduidelijkt hebben. Dertig jaar na datum zou dat een nog steeds actuele achtergrondinformatie hebben gegeven bij recente architectuurontwikkelingen en de achtergronden daarvan.

Verborgen in de eindeloze brei van teksten in het nu verschenen boek, moet men het kaf van het koren scheiden. Af en toe moet men de boekenkast raadplegen om een indicatie te krijgen van bijvoorbeeld herhaaldelijk aangehaald werk van architect Schwarz en collega’s dat wordt aangehaald. Het verraadt wel iets van een eindeloos trauma van modernisten die lang het onderspit dolven tegenover traditioneler ontwerpende architecten.

De serie Bauweltfundamente heeft heel fundamentele boeken, vertalingen en herdrukken opgeleverd, waarvan nog zestig titels leverbaar zijn, vaak in herdrukken. Men treft er belangrijke titels in aan van Le Corbusier, Robert Venturi, Jane Jacobs, Heinrich Tessenow en Jaffe. De boeken kregen in dertig jaar wat witter papier een worden met een kwast lijm in de rug bijeengehouden. Een iets degelijker uitvoering zou de fundamenten geen kwaad doen. Maar ik zie wel met belangstelling naar de volgende honderd titels uit, om er zorgvuldig interessante titels uit te selecteren.

WVH

‘Die Bauhaus-Debatte 1953 – Dokumente einer verdrangten Kontroverse’ onder redactie van U. Conrads e.a. Uitgave: Vieweg en Sohn, Wiesbaden 1994. Formaat 14 x 19 cm, 264 blz. ISBN: 3 5280 6100 6. Prijs: (paperback) DM 48.

Oneerbiedig ke tegenstanders nu spreken over de Bauhaus-glasbak van Walter Gropius in Dessau, dat inmiddels is gerestaureerd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels