nieuws

Gemeente Heerlen als stad van Peutz

bouwbreed

Ter gelegenheid van de restauratie van het stadhuis in Heerlen rees vorig jaar opnieuw de vraag naar een documentatie over het werk van architect F.P.J. Peutz. Zijn werk werd geruime tijd geleden voor het eerst zeer uitvoerig gepubliceerd door studenten van de TU Eindhoven in een voorbeeldige werkdocumentatie met veel authentieke tekeningen en foto’s.

Het nu verschenen boek dient als geschenk aan 750 relaties van de gemeente Heerlen. De stad ontpopt zich in het eerste hoofdstuk als een architectuurbewuste gemeente, al heeft men een loep nodig om incidentele hoogtepunten in de stad terug te vinden.

Daaronder bevinden zich verschillende interessante voorbeelden van de in 1974 overleden architect F.P.J. Peutz, uit verschillende fasen van zijn ontwikkeling. Naast vroeg traditionele ontwerpen is vooral de periode met moderne architectuur goed vertegenwoordigd.

Maar om van een Peutzstad te spreken is niet zinnig en wekt de indruk dat de stad zich op wil trekken aan haar bekendste inwonende architect. Spraakverwarrend is daarbij dat er nog een generatie familieleden hetzelfde vak uitoefent, hetgeen verwarring wekt.

Stadhuis

Er staat tegenover, dat Heerlen een bovenregionaal spraakmakend stadhuis naar ontwerp van F.P.J. Peutz bezit. Het is inmiddels gerenoveerd en hopelijk is dat in termen van een zorgvuldige restauratie gebeurd. Met het ‘glaspaleis’, een grote winkel voor stoffen, is dat niet gebeurd. De transparante glasgevel is vervangen door een flodderige gordijngevel van metaal die het oorspronkelijke gebouw verkracht. Een zorgvuldige restauratie was bij wijzigend gebruik moeilijk, maar om er nu een royaal hoofdstuk aan te wijden met uitsluitend foto’s van de huidige situatie doet gebouw en zijn architect onrecht. Het vormt tevens het duidelijkste voorbeeld van het amateurisme waarmee het boek is samengesteld. De overmaat aan recente foto’s doet Peutz’ ontwerp afbreuk en een slecht geveldetail met glazenwassersrails vormt een karikatuur van het authentieke ontwerp.

Verkeerde gebouwen

De constructie wordt vergeleken met verkeerde gebouwen die geen paddestoelvloeren hebben terwijl het pand ten onrechte op een rij wordt geplaatst met wereldberoemde jonge monumenten in ons land. De auteurs hebben te weinig kennis van de geschiedenis van de bouwkunst om er in deze ogenschijnlijk kunsthistorische benadering over te schrijven. Het degradeert het boek tot een gegeven paard dat men niet in de bek mag kijken, maar waarvan een herdruk voor een groter publiek wel wordt overwogen. Dat is alleen toe te juichen als het ontdaan wordt van fouten en de aandacht afleidende uitwijdingen. Het boek zou in die vorm ook als pr-gereedschap voor de stad beter voldoen omdat bijvoorbeeld mee terughoudende bescheidenheid meer siert dan onvolwassen prietpraat.

Desalniettemin bevat het boek wetenswaardigheden die tot nu toe minder bekend waren. De lay-out is heel mooi maar soms wat lezer-onvriendelijk. Een stadsplattegrond met vermelding van Peutz’ werk zou een waardevolle aanvulling zijn.

De tekst is geheel in het Nederlands en Engels opgenomen.

‘Heerlen Peutzstad – the city and its architect’ verscheen als relatiegeschenk van de gemeente Heerlen in een oplage van 750 exemplaren.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels