nieuws

Voorzitter Oud van Betonvereniging: Bouwondernemers moeten marktgericht innoveren

bouwbreed

Bouwondernemingen moeten marktgericht te werk gaan, en daarvoor is innovatie een eerste vereiste. Het meeste succes is te verwachten van die bouwbedrijven, die kennis hebben van de markt en die door stapsgewijze innovatie voldoen aan de wensen van de klant.

Dat zei ir. H.J.C. Oud, voorzitter van de Betonvereniging, in zijn jaarrede op de Betondag in het Beatrixgebouw van de Jaarbeurs te Utrecht. Hij gaf de kalkzandsteenindustrie als voorbeeld van een organisatie die goed naar de klanten luistert en haar produkt marktgericht heeft ontwikkeld. Sinds 1974 heeft kalkzandsteen daarom beton verdrongen als belangrijkste materiaal in de woningbouw. Driekwart van de casco’s wordt nu in kalkzandsteen uitgevoerd en dezelfde ontwikkeling vindt ook plaats in de utiliteitsbouw.

Volgens Oud kan de betonwereld veel leren van dit voorbeeld. Hij vroeg zich af of de betonwereld niet teveel gericht is op de technologische ontwikkeling, en te weinig op de prijs en het inzicht in de markt. Het is niet zozeer de sterkte, als wel de snelheid van de verharding van hogesterktebeton (HSB) die door aannemers wordt gewaardeerd. “In de aannemerij hebben ze het over hogesnelheidsbeton. Dat zegt toch wel iets”, aldus Oud.

Markt krijgt gelijk

“De markt krijgt altijd gelijk”, hield Oud de deelnemers aan de Betondag voor. Volgens hem eist de markt vernieuwingen en een steeds industrielere werkwijze. De bouw kan wat dat betreft veel leren van andere innovatieve en industriele bedrijfstakken. Daar wordt niet alleen op prijs geconcurreerd, maar ook op het slim vertalen van de wensen van de klant in technologische oplossingen. “Wie daarin slaagt, wordt spekkoper”, aldus Oud. “Pure capaciteitsbedrijven en ‘bestekkenjagers’ daarentegen zullen een modderfiguur slaan. De markt wil zaken doen met bedrijven die kennis in huis hebben, zowel van ontwerpen en construeren als van uitvoeren. Maar kennis van de markt is in dit stadium waarschijnlijk nog belangrijker dan ontwerp- en bouwkennis.”

Oud zei met nadruk dat zich sinds enkele jaren een onstuimige ommekeer voltrekt in de bouw. “De poen zijn niet meer zo eenvoudig en eenduidig, de tijdsdruk wordt groter, de variatie in contractvormen is enorm en de relaties tussen de partijen staan onder druk.”

Innovatie suddert

Volgens Oud is de bouw aan een totale verandering toe. “De innovatie suddert op een laag pitje, er zitten teveel mensen met een technische achtergrond in het management, de bouw draagt slechts marginaal bij aan het aantal patenten”, zei hij. “Tachtig procent van de innovatie wordt door de toeleverende industrie gedragen en het adagium in de bouw is ‘kleine stapjes, vooral geen risico nemen’. Bovendien worden de innovaties meestal door technische motieven ingegeven en zelden door marktoverwegingen.”

Er moet dus nodig iets veranderen. Het gebrek aan innovatie moet worden doorbroken. Volgens Oud is de grootste belemmering, dat er in de bouw bijna alleen op prijs wordt geconcurreerd. In zo’n situatie is het moeilijk je te onderscheiden op kwaliteit of deskundigheid. Bovendien is de bouw gefragmenteerd en zijn de produkten aan plaats gebonden en weinig herhaalbaar.

Snelle ontwikkeling

Toch zal de bouw zich niet ke onttrekken aan de snelle industriele ontwikkelingen. Opdrachtgevers houden zich steeds meer bezig met hun ‘core business’ en zijn minder deskundig op het gebied van de bouw.

Ze vinden het minder interessant welke technieken er worden toegepast en welke materialen gebruikt. In plaats daarvan volstaan ze met een programma van eisen en zij vragen van de markt die in te vullen. Die ontwikkeling is niet te stuiten. Dat vraagt om integrale bouwprodukten, die door een juridisch samenhangende organisatie worden geleverd.

Risico’s

“Deze ontwikkelingen gaan hard, zoals we hebben ke zien bij enkele grote infrastructurele werken”, aldus Oud. “In de utiliteitsbouw en woningbouw zijn deze tendensen ook merkbaar. De risico’s, die zich nu eenmaal bij elk po voordoen, verschuiven van de opdrachtgever naar de marktpartijen. Daar is niets mis mee, want wie zich manifesteert als kennisbedrijf en dus spekkoper wordt, plukt daarvan ook de vruchten.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels