nieuws

Logistiek belangrijkste zorg bij bouw gevangenis

bouwbreed

Pal aan de A12 bij Zoetermeer wordt gewerkt aan de bouw van een penitentiaire inrichting. Deze gevangenis telt 288 cellen en is identiek aan die in Almere. Grootste uitdaging voor bouwcombinatie PI vormen de planning en de logistiek. Niet alleen door de zeer korte bouwtijd van anderhalf jaar en het oponthoud door vier weken staking. Maar ook doordat een gevangenis van nature zeer gesloten is: wie of wat eenmaal binnen is, kan er niet meer uit.

“Een ongewoon po, dat vooral interessant is door de uitdaging alles zo te organiseren dat iedereen zijn werkzaamheden goed en op tijd kan uitvoeren. Dat valt niet mee want het betekent in de praktijk dat je zaken voor elkaar moet krijgen die je anders in een groter tijdsbestek doet”, zegt bedrijfsleider Q.I. van der Poel van Era Bouw.

Veel tijd heeft hij inderdaad niet gekregen want de bouw startte op 23 september 1994 en de oplevering was aanvankelijk al gepland voor 6 januari 1996. Vier weken staking gooiden echter roet in het eten zodat de oplevering nu voor 9 februari op de agenda staat. Die datum is volgens Van der Poel haalbaar, maar daarvoor is wel in de bouwvak doorgewerkt. En ook de periode rond kerst ligt de bouw niet stil.

Voor Van der Poel lijkt de beschikbare bouwtijd nog korter dan hij eigenlijk is, doordat tijdens de bouw op alle mogelijke details wijzigingen worden doorgevoerd. Is het niet op verzoek van het Ministerie van Justitie dan is het wel de wens van de opdrachtgever, de Rijksgebouwendienst, of de toekomstige gebruiker van het complex. Het zijn ogenschijnlijk kleinigheden, maar als je vaak met zulke wijzigingen wordt geconfronteerd, dreig je in de problemen te komen, zegt Van der Poel. Hij noemt dan ook de planning en logistiek het grootste probleem bij dit po. Hoe krijg je alles op tijd op de bouwplaats?

Het gevolg van de tijdsdruk is onder meer dat er veel met gespecialiseerde aannemers wordt gewerkt en op het ogenblik niet minder dan 200 mensen tegelijk aan het werk zijn op de bouwplaats.

Een heel apart probleem waarmee alleen bouwers van dergelijke poen hebben te maken is het transport op de bouwplaats zelf. Een gevangenis wordt van nature zo gebouwd dat alle mogelijke voorzieningen zijn getroffen om te voorkomen dat iets of iemand van binnen naar buiten kan. In plaats van buiten bevinden de bouwliften zich daarom in het gebouw. En in de gevel wordt een aantal elementen pas in een zo laat mogelijk stadium aangebracht, zodat de open gaten ke dienen voor het transport van goederen van buiten naar binnen en omgekeerd.

Prefabricage

De f. 70 miljoen kostende penitentiaire inrichting wordt gebouwd door Bouwcombinatie PI, waarin Era Bouw uit Zoetermeer en Korteweg Aannemingsmaatschappij uit Breda participeren. Era Bouw had al eerder contact met de Rijksgebouwendienst over de bouw van gevangenissen. In samenwerking met Oudenallen Betonindustrie heeft Era namelijk enkele jaren geleden een studie verricht naar een systeem van prefabricage in beton. Deze studie leverde inderdaad een concurrerend produkt op: compleet afgebouwde containers (cellen) die op de bouwplaats alleen nog moeten worden geschakeld. Dat vergt echter wel grote bouwstromen en in verband met de EU-richtlijnen voor aanbestedingen kon daaraan niet worden voldaan. Het idee van prefabricage is daarom verlaten. Er is uiteindelijk toch voor traditionele bouw gekozen: een betonskelet met prefab betonnen kolommen en breedplaatvloeren. De gevelelementen zijn wel geprefabriceerd in een produktiestraatje op de bouwplaats en voorzien van kozijnen en tralies in een keer in het skelet aangebracht.

De bruto-oppervlakte van de Zoetermeerse inrichting bedraagt 24.500 vierkante meter, waarvan 3000 vierkante meter wordt ingenomen door de 288 cellen. Het gebouw bestaat uit drie aan elkaar geschakelde units. In twee kruisvormige gebouwen van vier bouwlagen komen respectievelijk het huis van bewaring en de gevangenis voor langgestraften. Beide gebouwen worden verbonden door een drie lagen hoog verbindingsstuk waarin gemeenschappelijke voorzieningen zoals de entree, directieruimten, administratie, geestelijke verzorging, winkel, bibliotheek en medische dienst een plaats krijgen. Het gebouw is identiek aan dat van de gevangenis die momenteel in Almere wordt gebouwd. De eerder dit jaar geopende gevangenis in Almelo bestaat uit een kruisvormig gebouw en is als proefpo gebruikt.

Het buitenaanzicht van de gevangenis wordt bepaald door de grote vlakken metselwerk en de turquoise Ornimat-gevelplaten aan de kopse zijden en de bovenste etage. Deze zijn door MSP lijmtechnieken uit Vlaardingen aangebracht.

Zwiephek

De gevangenis wordt omgeven door een 755 meter lange en vijf meter hoge betonnen muur met daarachter een ook vijf meter hoog buigzaam ‘zwiephek’. Dat is een hek van stalen matten en harmonicagaas waarvan de gaten kleiner worden naarmate men hoger komt, zodat de vingers erin vast komen te zitten.

De ruimte tussen het hek en de gevangenis wordt gevuld met een sportplaats met sintelbaan en vier luchtplaatsen met elk een eigen karakter: een plaatsje met een Franse sfeer, een plaatsje als een dorpsschoolplein, een tuin met een glooiend grondvlak en rotsblokken en een hof met boomstronken.

De interne veiligheid wordt in de eerste plaats gewaarborgd door de overzichtelijke opzet van het gebouw. Geavanceerde identificatiesystemen screenen en visiteren verder alle bezoekers en medewerkers. De elektronica moet ervoor zorgen dat eventuele incidenten of calamiteiten direct worden gesignaleerd.

Celdeuren

In iedere gevangenis hebben de gedetineerden een arbeidsprogramma van 26 uur per week. Welk werk ze moeten doen, verschilt van inrichting tot inrichting. Daartoe wordt eerst marktstudie verricht naar produkten die commercieel op de markt ke worden afgezet. In Zoetermeer heeft zo’n studie geresulteerd in een industriele wasserij en werkzaamheden op het gebied van de houtbewerking. Navrant detail is dat in het bestek celdeuren en tralies zijn voorgeschreven die in de werkplaatsen van andere gevangenissen zijn gemaakt. Door de grote hoeveelheid cellen die momenteel wordt gebouwd ontbreekt daarvoor echter de capaciteit. De celdeuren voor Zoetermeer zijn daarom geleverd door Rosengrens BV uit Doetinchem.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels