nieuws

Bij bouwen in de stad telt het gezamenlijk belang

bouwbreed

Aanleg van het Beurspleinpo in de drukke binnenstad van Rotterdam kent vele facetten. De techniek van het bouwen is hier niet zozeer het probleem. Bepalend zijn voorbereiden, communiceren, inventariseren en zoeken naar het gezamenlijk belang van bouwers en opdrachtgevers, van deskundigen en bevolking. Dat is helemaal niet eenvoudig. Het po loopt echter goed.

Het po Beursplein is complex. Er zijn veel partijen bij betrokken: vier tot vijf opdrachtgevers waaronder Multivastgoed, Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam, RET en Gemeente Rotterdam. Ook de situatie op de locatie zelf maakt het voor de gebruikers van de binnenstad bewoners niet gemakkelijk. Gelukkig is het acceptatieniveau van de Rotterdammers hoog, zo stelde ir. A.J. Booij, poleider Gemeentewerken Rotterdam op de bouwplaats tijdens een excursie van het Koninklijk Instituut voor Ingenieurs naar het Beurspleinpo. “Het openbare leven moet doorgaan. Goede communicatie is een absolute vereiste.”

Met het po is een totaalbedrag gemoeid van f. 360 miljoen. Het gaat om een bedrag van f. 300 miljoen (exclusief het gebouw voor de HEMA) voor winkelvoorzieningen. Aanpassingen aan het metrostation Beurs belopen f. 30 miljoen en het verbeteren van de buitenruimte bij de Coolsingel kost f. 30 miljoen. De aannemer is in maart vorig jaar begonnen en zal volgend jaar zomer klaar moeten zijn. Dat is een dwingende eis. Dan is de Erasmusbrug klaar en een flessehals voor het verkeer bij Beursplein is dan ongewenst. Volgens Booij loopt het po goed. Er loopt echter ongeveer een miljoen aan claims. Die zijn ondermeer betrokken op de aanwezigheid van obstakels in de ondergrond. Die hebben de nodige moeilijkheden bij het heien gegeven.

Onder de grond

Planmatig te werk gaan bij een po met een groot aantal betrokkenen vraagt goede voorbereiding. De basis daarvoor wordt gevormd door het zogenoemd ‘fasenboek’, opgesteld door het Ingenieursbureau Zonneveld BV. Dit bureau heeft in opdracht van Multivastgoed in 1990 de voorbereidingen gedaan voor het werk op maaiveld en daaronder. De technische voorbereiding heeft specifieke problemen vanwege het ondergronds bouwen. Een percentage van 60% van het te realiseren winkeloppervlakte bevindt zich ondergronds.

In de voorbereiding is nagegaan welke eisen bij de uitvoering te stellen zijn in verband met de omgeving. In het fasenboek is vastgelegd wanneer welk deel van het po wanneer moet worden uitgevoerd. Het fasenboek is opgesteld voor de ontwikkelaar Multivastgoed, die dit bij de aannemers voor de uitvoering dwingend heeft voorgeschreven.

Bij het constructief ontwerp van de fundering van de woontoren hebben zettingen een belangrijke rol gespeeld. De woontoren is een zwaar element. Die heeft veel vloeren (meer dan een utiliteitsgebouw) en forse woningscheidende wanden. Dit alles geeft een hoge funderingsdruk (450kN/m2). En dat geeft zetting in de diepe ondergrond en op maaiveldniveau. Tot nu toe is op maaiveld een zakking van 3 cm geconstateerd. Dat komt deels door indrukken van funderingspalen, maar ook door zetting van de diepe ondergrond. De toename van de zettingen zal nog zo’n twee jaar duren. Daarna is verdere toename te verwaarlozen ten opzichte van de al gerealiseerde waarde. Bij Zonneveld denkt men dat het maximaal 8 cm wordt.

Emoties

Techniek is op dit po niet het probleem. Dat zit in het voorbereiden, communiceren, inventariseren en compromissen vinden, meent ir. P. Nijhout, poleider voor Hollandsche Beton Maatschappij (HBM). Het leeuwedeel van het po wordt gebouwd door HBM uit Rijswijk en onderdeel van HBG, Hollandsche Beton Groep. Het totaalbedrag voor de verschillende bedrijven van HBG bedraagt f. 145 miljoen.

De bouw in de binnenstad is omgeven met emoties. Als voorbeeld daarvan kan gelden de aanleg van een hekwerk langs de voetpaden langs de winkels rond de bouwput. De ene winkelier wil “dichte hekken want ze moeten niet afgeleid worden en alleen mijn winkel in kijken”. De ander wil ze juist open want anders zien veel mensen zijn winkel niet. In dergelijke situaties is fasering van de uitvoering een vereiste. Anders is er geen houvast.

De volgorde van werken is bepalend door de nutsinfrastructuur. Het fasenplan van bureau Zonneveld werkt wel goed, vindt Nijhout, maar de ervaring leert dat alles toch uitloopt. Leidingen voor stadsverwarming en PTT-kabels blijken bij omleggen te kort. “Als je al dacht ‘ik begin daar en ben dan en dan klaar’, dan is dat dus niet zo”. Maar uiteindelijk geeft het fasenboek toch houvast om tot een ongestoorde aanpak te ke komen. Harde randvoorwaarde daarbij is volgens Nijhout goed communiceren. “Dat is een garantie dat je aan de gang kunt blijven.”

Verbreding

De capaciteit van het bestaande metrostation Beurs is in de nieuwe situatie met meer reizigers niet voldoende. De perrons van dit belangrijke overstapstation worden dan ook verbreed. Het werk wordt uitgevoerd in een bouwput van combiwand met spanningsbemaling. Aanleg daarvan is niet eenvoudig geweest want het metrobedrijf moet tijdens het werk gewoon doorgaan. Dat betekent opletten want de metrobuis ligt ter plaatse op ‘perspalen’, funderingspalen die na plaatsen van een tunnelbuiselement zijn aangebracht. Door zakkingen is in de loop der tijd ruimte onder de tunnelbuis ontstaan. Die ruimte is dichtgemaakt met een cement/bentonietmengsel.

Voor de verbreding van de perrons van 3,7 m naar 6,0 m is een speciale constructie toegepast om het dak en de vloer van de oude tunnelbuis in staat te stellen de verhoogde krachten als gevolg van een 30 % grotere overspanning op te ke nemen.

Realisering van het Beurspleinpo zal het kwalitatieve niveau van de winkelvoorzieningen in het stadscentrum versterken. Tegelijkertijd worden de perrons van het bestaande metrostation Beurs verbreed en wordt de Coolsingel aangepast in verband met de ontwikkeling van het zogenoemde TramPlus-systeem.

Het beurspleinpo bestaat uit zes onderdelen:

l Verdiepte promenade. Deze heeft een lengte van 300 m en loopt vanaf de Hoogstraat onder de Coolsingel door tot aan de Lijnbaan. Onder de Coolsingel gaat de promenade over in het metrostation Beurs.

l Overdekte winkelgalerij aan de Bulgersteyn. Een winkelgalerij met drie niveaus tussen de nieuwe gebouwen van Kreymborg en C en A. met een totale oppervlakte van 15.000 m2 (incl C en A en Kreymborg).

l Nieuwbouw grootwinkelbedrijven. Gebouwd wordt voor C en A, Kreymborg en Hema.

l Woontoren Bulgerstyn. Een woontoren met 108 drie-kamer huurappartementen in de vrije sector. De toren krijgt 30 woonlagen en een hoogte van 106 m.

l Parkeergarage. Op de nieuwbouw van Kreymborg en de Hema komt een parkeergarage met circa 460 plaatsen.

l Metrostation Beurs. De stations van dit station worden verbreed. Bovendien wordt de hal aan Beurspleinzijde ingrijpend worden veranderd. De hal zal onderdeel gaan uitmaken van de verdiepte winkelpromenade.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels