nieuws

Milieukapitaal moet recht op gebruiksruimte regelen

bouwbreed Premium

“De duurzame ontwikkeling van onder andere tropische bossen vereist het eigendomsrecht van milieugebruiksruimte. Met andere woorden: de rijke landen moeten betalen voor het behoud van milieugoederen in de vorm van ‘milieukapitaal’.”

Dat is de kern van de oratie die prof.dr. Harmen Verbruggen hield bij zijn benoeming tot bijzonder hoogleraar internationale milieu-economie aan de Faculteit der Economische Wetenschappen en Economie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

“Het streven naar een mondiale duurzame ontwikkeling kan alleen vorm worden gegeven als er voor het schaarse ‘milieukapitaal’ van de aarde, de mondiale gebruiksruimte, eigendoms- en gebruikrechten worden toegewezen. Deze verdeling moet zowel binnen landen als wereldwijd tussen Noord en Zuid plaatsvinden”, zo zei Verbruggen. “Het is met de huidige verdeling van de mondiale gebruiksruimte slecht gesteld. Ze is niet of gebrekkig verdeeld.”

Onwil Noorden

“De gebrekkige verdeling van de mondiale gebruiksruimte, is behalve aan de wetenschappelijke onzekerheid over de omvang ervan, vooral te wijten aan de politieke onwil van het Noorden. De prijs daarvan is hoog, want het milieubeleid wordt nationaal en internationaal op inefficiente wijze uitgevoerd.”

Verbruggen stelt een nieuw type van internationale milieu-overeenkomsten voor, waarin daadwerkelijk eigendoms- en gebruiksrechten van milieugoederen worden verdeeld. Deze overeenkomsten dienen per milieugoed te worden afgesloten door landen, die een belang hebben in het beheer van het milieugoed. “Zo krijgt het internationaal milieubeleid gestalte door een veelvormig stelsel van internationale milieu-overeenkomsten. Kenmerkend voor deze overeenkomsten is het zakelijk karakter ervan. De internationale verdeling vindt dan niet plaats op basis van ‘hulp’, maar door middel van onderling overeengekomen zakelijke rechten. Dit komt de efficiente en effectiviteit van het milieubeleid ten goede”, aldus prof. Verbruggen. “De voorgestelde milieu-overeenkomsten behoeven niet in het kader van de VN te worden afgesloten. Juist bij voorkeur niet. Het uitgangspunt van de VN van een land een stem, de trage procedures, de grote bureaucratie en het gebrek aan handhavingsmechanismen, doen geen recht aan het zakelijke karakter van zo’n milieu-overeenkomst”, aldus Verbruggen. Beter zou het volgens hem zijn, als goedwillende landen uit beider gebieden een voortrekkersrol zouden willen vervullen en dit nieuwe type internationale milieu-overeenkomsten zouden sluiten. Het moet voor landen aantrekkelijk worden deel te nemen aan dit soort overeenkomsten. Anderzijds moeten landen die niet volharden in de participatie tot de orde geroepen ke worden. Dit desnoods met neutraliserende handelsmaatregelen. Belangrijk in dit verband is de onderlinge verhouding tussen internationale milieu-overeenkomsten en andere internationale overeenkomsten zoals de World Trade Organisation, het Wereld Natuurfonds, Natuurmonumenten en dergelijke.

Verbieden

“Door slechts het importeren van niet duurzaam geproduceerd hardhout uit tropische bossen te verbieden, spannen we het paard achter de wagen. Eigenaren van bosgronden zijn juist dan genoodzaakt, de tropische bossen te laten verdwijnen en er landbouwgrond van te maken, omdat die meer oplevert. Het uitsluitend verbieden van de import van het tropisch hardhout is een negatieve benadering van de problematiek. Direct investeren in het milieukapitaal waarbij men rechten op een bedreigd gebied koopt, is een effectieve en positieve benadering”, aldus prof. Verbruggen.

Reageer op dit artikel