nieuws

Twee documentaties Berlijnse prijsvragen

bouwbreed Premium

Een weinig overzichtelijke aaneenschakeling van internationale prijsvragen volgde op het besluit kort na de hereniging, dat Berlijn de Duitse hoofdstad wordt. In eerste instantie ging het om de stedebouwkundige oplossingen voor de parlementswijk rond de Rijksdag. Later kwamen het midden van Berlijn en de Alexanderplatz aan bod. Van deze twee laatste prijsvragen is nu een documentatie in boekvorm verschenen. Beide boeken zijn overzichtelijker dan de uitgave inzake de open internationale prijsvraag rond de Rijksdag met 1100 kleine illustraties in 256 bladzijden (Hauptstadt Berlin Parlementsviertel im Spreebogen, Birkhauser; ISBN 3 7643 2893 2).

Het boek over ‘Stadtmitte Spreeinsel’ geeft een helder beeld van de problematiek van het gebied waar ooit het Stadtschlobeta heeft gestaan, gevolgd door het DDR-Palast en de directe omgeving tegenover het Altes Museum met de inmiddels gerestaureerde domkerk.

Voor de internationale prijsvraag kwamen 835 inzendingen binnen, bestaande uit enkele schetsen en een toelichting. Hieronder bevonden zich 17 Nederlandse architecten. 52 globale schetsontwerpen werden geselecteerd voor de tweede prijsvraagronde, waaronder zich geen Nederlandse architecten bevonden.

Het boek documenteert de geschiedenis van de locatie en is aangevuld met kritische essays inzake de stedebouwkundige opdracht in een breder kader van bijvoorbeeld politiek en stedebouw.

De bekroonde en aangekochte plannen zijn uitvoerig in vier pagina’s gedocumenteerd met toelichtingen in zowel het Duits als Engels. Veel illustraties zijn in kleur opgenomen. De overige ontwerpen zijn in twee bladzijden weergegeven met afwisselend maquettefoto’s, tekeningen en presentatietekeningen. Het boek heeft hetzelfde formaat als dat over de parlementaire wijk, maar is nu door de documentatie van 52 ontwerpen aanzienlijk gedetailleerder en diepgaander met de toelichtingen van de ontwerpers.

Zo ontstond een voorbeeldige prijsvraagdocumentatie die door Birkhauser in nauwe overleg met de redactie van het Berlijnse vaktijschrift Bauwelt is uitgegeven.

Een andere belangrijke stedebouwkundige ideeenprijsvraag betrof de Alexanderplatz. een terrein achter de voormalig Oostduitse televisietoren even voorbij het Berlijnse Mitte.

Uitgeverij Ernst en Sohn verzorgde een voortreffelijke prijsvraagdocumentatie. ‘Alexanderplatz Stadtebaulicher Ideenwettbewerb’ is eveneens in het Engels en Duits in een band uitgegeven. Hier ging het om een beperkte prijsvraag of meervoudige opdracht aan teams van investeerders en hun architecten. In de tweede fase vonden verschuivingen plaats in het programma van eisen ten gunste van meer woningbouw, al blijft kantoorruimte domineren. Door het kleinere aantal ontwerpen zijn deze heel grondig gedocumenteerd in het voorbeeldig uitgegeven boek. Daardoor konden ook achtergronden van situatie en het verloop van beide fasen worden opgenomen met zeer royaal afgebeelde presentatietekeningen in kleur.

Opmerkelijk is dat op deze locatie dicht bij het historische Mitte, hoogbouw werd toegelaten. Het ontwerp van Hans Kollhoff kreeg de eerste prijs, Daniel Libeskind kreeg de tweede prijs. Verder ging het voornamelijk om Duitse ontwerpers.

Zo zijn twee belangrijke Berlijnse prijsvragen voortreffelijk gedocumenteerd.

‘Hauptstadt Berlin – Stadtmitte Spreeinsel’. Uitgave: Birkhauser, Bazel 1994 in samenwerking met Bauwelt. Formaat: 24 x 33 cm, 212 blz. ISBN: 3 7643 5040 7, Prijs: (gebonden) DM 88.

‘Alexanderplatz Stadtebaulicher Ideenwettbewerb’. Uitgeverij: Ernst en Sohn, Berlijn 1994. Formaat: 24 x 28 cm, 248 blz. ISBN: 3 433 02477 4. Prijs: (gebonden) DM 68.

Reageer op dit artikel