nieuws

Ook regelingen niet heilig Bouw kritisch over eigen instellingen

bouwbreed

Gemeenschappelijke instellingen in de bouw, zoals SFB, EIB en SBR moeten afgeslankt worden. Daarmee kan een functioneler, flexibeler en meer op de individuele behoeften toegesneden geheel ontstaan. Verder zou er een scheiding tussen de afgeslankte besturen en de uitvoering van collectieve regelingen moeten komen. Daarbij moet worden overwogen om op termijn alle uitvoerende instellingen buiten de gemeenschappelijkheid te plaatsen door ze te verzelfstandigen.

Willem Egels

Dit advies gaf prof. dr. P.A.E. van de Bunt bij de viering van het 40 jarig bestaan van de SAOB (Stichting Arbeidstechnisch Onderzoek Bouwnijverheid) in Rozendaal (Gld.).

Prof. Van de Bunt die in opdracht van het bestuur van de SAOB een verkennend onderzoek heeft uitgevoerd naar ‘collectivismen’ in de bouw, hield zijn gehoor tevens voor dat de bouw afscheid moet nemen van paritaire besturen. De bestuursstructuur in de bouw moet minder complex en meer transparant worden. Daartoe zou naar zijn idee een kleine onafhankelijke, volstrekt onbureaucratische club van onconventionele lieden bij elkaar moeten komen, zowel werkgevers als werknemers, om voorstellen daartoe te doen. Vervolgens zal een klein, handzaam en slagvaardig bestuur namens werkgevers en werknemers, wellicht zelfs namens de overheid, knopen moeten doorhakken.

Hoewel het onderzoek kwalitatief is en niet representatief van aard en het zich beperkt heeft tot de uitvoerende bouw komt Van de Bunt zonder schroom met deze conclusies. Om de relevantie van de studie aan te tonen memoreerde hij dat het Sociaal Fonds Bouwnijverheid nu f. 10,57 miljard aan inkomsten heeft en over een reserve van f. 20 miljard beschikt. Het O en O fonds heeft als inkomsten f. 207 miljoen en als reserve f. 324 miljoen. “Dit alles tegen een achtergrond van een totale bouwproduktie in Nederland van ongeveer 58 miljard”, aldus Van de Bunt. Hij benadrukte dat de antwoorden van de meeste ondervraagden ondubbelzinnig waren. Volgens allen is het collectivisme nu te ver doorgeschoten. Het geheel is te complex en te duur geworden.

Kritisch

Vooral werkgevers hebben een zeer kritische houding ten opzichte van de collectieve regelingen en instellingen. “De kerstboom moet worden afgetuigd.” Niet alleen grote ondernemers willen uit de collectiviteit stappen en eigen verantwoordelijkheden en risico’s weer oppakken, ook de kleine aannemer blijkt zich niet meer te herkennen in de totale mix van collectieve voorzieningen. Werknemers blijken meer behoudend ten aanzien van de collectiviteiten. “Wellicht realiseren zij zich dat zij op deze wijze meer grip op de sector hebben ke krijgen. Vanzelfsprekend proberen ze deze machtspositie vast te houden. Overigens realiseert men zich wel dat de trend van decollectivering onvermijdelijk is en aanpassingen noodzakelijk zijn”, aldus Van de Bunt.

Doelverschuiving

Een van de oorzaken van de huidige onbevredigende situatie zou volgens hem te wijten zijn aan ‘doelverschuiving’. Dat wil zeggen dat een organisatie het oorspronkelijk doel vervangt door een ander om voort te ke blijven bestaan. Dit verschijnsel doet zich naar zijn mening voor bij SFB, EIB, SBR en de koepels AVBB en VGBouw.

Van de Bunt signaleert dat besturen vaak naief zijn in het afvaardigen van hun eigen bestuursleden naar andere besturen. Daardoor ontstaat een bestuurlijke ‘overload’, ook wel de wet van de bestuurlijke drukte genoemd. Bij paritair samengestelde besturen gaat het nog weer extra moeilijk toe. Dat geldt helemaal voor het paritaire samenspel.

Veel regelingen dragen het karakter van een compromis. De ene regeling roept daarmee de andere op, want de ene regeling wordt door de ene partij geincasseerd als afruil voor de andere regeling, die de andere partij verworven heeft.

Van de Bunt heeft hierbij het merkwaardige verschijnsel gesignaleerd dat bestuurders van werkgeversgroeperingen hierbij soms meer als belangenbehartiger van de desbetreffende regeling optreden dan van hun oorspronkelijke werkgeversbelang.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels